كه آنان را ارشاد كرديم بعد از آن تبعيت از حق و يا اختيار كفر به اختيار خودشان است هيچ زور و اكراهى نيست در اين وقت به تابعين حق اجر و ثواب داده و به منكرين عذاب مى‌كنيم.
١٣- و در حقيقت دنيا و آخرت هر دو به ما مخصوص بوده و در سلطنت ما است اگر غير از ما از ديگرى طلب نجات كنند راه را گم كرده به ضلالت افتاده‌اند از كسى كه به ضلالت مى‌افتد به ما ضررى نرسيده و از آن كه خير مى‌برد به ما نفعى نيست خير و ضرر راجع به نفس خودشان مى‌باشد.
١٤- من شما (نوع بشر) را از عذاب آتشى كه شعله كشيده به هيجان مى‌آيد ترسانيدم تا با ترسيدن از عذاب تابع حق شده از كفر و شرك اعراض نماييد. (در قرآن شريف براى ارشاد مردم گاهى بشارت و گاهى انذار به كار رفته حقيقتا روشى بهتر از اين به تصور نمى‌آيد و لذا بعد از بشارت و انذار عذرى باقى نمانده براى اطاعت كنندگان ثواب و براى مخالفين عذاب خواهد بود).
١٥- به آن آتش شعله‌ور داخل نمى‌شوند مگر شقيترين‌
١٦- آنهايى كه از ايمان به خدا اعراض كرده و پيغمبران را تكذيب مى‌كنند.
١٧- اشخاص متقى كه براى پاك و منزه كردن خود نزد خداوند تعالى مال و ثروت خود را در راه او و در راه خير و صلاح ابناء ملت و رفع حاجت آنها صرف مى‌كنند از آتش شعله‌ور تبعيد شده به آن آتش ورود نخواهند كرد.
١٨- اشخاص متقى كه براى پاك و منزه كردن خود نزد خداوند تعالى مال و ثروت خود را در راه او و در راه خير و صلاح ابناء ملت و رفع حاجت آنها صرف مى‌كنند از آتش شعله‌ور تبعيد شده به آن آتش ورود نخواهند كرد.
١٩- براى هيچ كس نزد خداوند تعالى نعمتى نيست كه خداوند تعالى به آن نعمت جزا دهد.
٢٠- مگر شخصى كه مال خود را در راه رضاى خداوند بلند مرتبه و پر شأن و جلال و در راه (خير و صلاح) ابناء ملت صرف كند عمل اين شخص نزد خداوند تعالى نعمتى محسوب مى‌شود البته بدان جزاى خير خواهد داد.
٢١- و البته به آن جزاى خير چشمهاى او روشن شده راضى خواهد بود.
٩٣ سوره ضحى‌
در مكه نازل شده است به نام خداى بخشنده مهربان‌
[توضيح: چند روزى نزول وحى به تأخير افتاده چيزى به رسول خدا نازل نشد موقع سؤال مى‌فرمودند كه بر من چيزى نازل نشده است مشركين فرصت يافته گفتند پروردگار محمد او را دشمن گرفته و رها كرده است و ديگر چيزى به او نمى‌فرستد ام الجميل زن ابو لهب رسول خدا را ملاقات كرده گفت اى محمد چنان مى‌بينم كه خداى تو، تو را ترك نموده ديگر چيزى به تو تعليم نمى‌كند در اين باره همين سوره مباركه نازل شد.] ١- قسم به زمانى كه شعاع آفتاب منتشر شده به مرتبه كمال رسد
٢- و قسم به شب زمانى كه طبيعت ساكن شده هر چيزى را كه تاريكى شب پوشانيده و مستقر شود.
٣- (يا محمد) پروردگار تو بعد از آن كه تو را اختيار نمود ديگر تو را ترك نكرده و بعد از دوست داشتن تو دشمن نگرفته است همان طور كه تو را از بين مردم اختيار نموده و دوست گرفته و به پيغمبرى برگزيده در همان مرتبه خواهى بود به سخنان لغو و بى‌معنى قريش اعتناء مكن از آنها اعراض نما خداى تعالى رحيميت خود را شامل تو نموده در دنيا بلند مرتبه قرار داده است.
٤- (يا محمد) عاقبت امر تو براى تو از حال فعلى بهتر خواهد شد به دشمن غالب گشته دين تو در كره ارض منتشر خواهد گرديد.
٥- (يا محمد) خداى تعالى چندان از فتوحات و غلبه به دشمنان و رواج دين به تو ارزانى خواهد نمود كه تو خود راضى خواهى شد.
[توضيح: در آيات شريفه زير خداى تعالى نعمتهايى را كه به حضرت رسول از زمان طفوليت تا رسيدن به رشد و كمال اعطاء فرموده احصاء مى‌كند و اشاره مى‌فرمايد كه بعد از اين هم به دادن هر چيز به تو قادريم.] ٦- (يا محمد) آيا پروردگارت تو را كه از پدر و مادر يتيم بودى نيافت؟ بلكه بعد از يتيمى تو را «به عمويت ابو طالب» منضم نمود تا اين كه تو را تربيت دهد، و به رشد و كمال رسيدى (آيا براى تو همين نعمت و رحمت بزرگ نيست؟).
٧- (يا محمد) از نعمتهاى ديگر ما در حق تو اين است كه خداى تعالى تو را از احكام شرعى و علوم سمعى (كه به وسيله شنيدن ياد گرفته مى‌شود) عارى و كنار يافته به تو كتاب فرستاده تعليم نمود.
٨- همچنين (يا محمد) خداوند تعالى تو را فقير از مال يافت با پوشانيدن خلعت نبوت تو را مستغنى قرار داد آيا اينها براى تو نعمت بزرگى نيست؟ خداوندى كه اين نعمتها را به تو عطا فرموده تو را به مشركين غالب كرده به انتشار دين اسلام هم قادر است.
٩- (يا محمد) همان طور كه تو يتيم بودى خداوند تعالى تو را تربيت نمود (به شكرانه آن) به يتيم جبر و قهر مكن.
١٠- اما اگر سايلى از تو سؤال كند به او غيظ مكن روى خود را از او ترش منما يا چيزى بده و يا به وجه نيكو او را باز گردان.
١١- اما نعمت اعطايى پروردگارت «علم» را مخفى مدار و از تعليم مردم مضايقه نكن البته به مردم تعليم بده و خلق را از جهالت خلاص نماى.