بدترين وجه آنها را هلاك ساخته و آباديشان را خراب كرديم.
١٧- (يا محمد) در قرون سابق بعد از نوح چقدر از اممى را كه پيغمبرشان را تكذيب كردند هلاك ساختيم تكذيب كنندگان تو نيز خود را آماده عذاب نمايند (يا محمد) پروردگار تو به گناه بندگان عالم و خبردار بوده بينا مى‌باشد و همين (براى مجازات آنها) كفايت مى‌كند احتياج به چيز ديگرى نيست.
١٨- هر كه آخرت را ترك كرده و اراده دنيا كند و متاع را بخواهد براى او آنچه را كه ما خواهيم در دنيا مى‌دهيم (چنين نيست كه به هر كس هر چه كه در دنيا بخواهد داده شود بلكه هر چيز موافق حكمت و مصلحت عطا مى‌شود) بعد از عطا در آخرت جهنم را براى او منزل قرار داده مذموم و مطرود از رحمت خداوند تعالى به جهنم داخل مى‌شود.
١٩- و هر كه اراده آخرت كرده و در حال داشتن ايمان به آخرت، حق آخرت را مراعات كرده كوشش و سعى نموده عمل صالح انجام دهد عمل چنين شخص قبول شده در برابر اعمال جزاى خير و ثواب داده مى‌شود.
٢٠- (يا محمد) به هر دو فرقه از آنهايى كه طلب دنيا و يا آخرت كنند پروردگار تو خداوند تعالى از عطا و بخشش مدد نموده و به آنها روزى رسانيديم (يا محمد) عطا و بخشش پروردگار تو از مخلوق منع نشده است و به سبب ارتكاب معاصى از آنها مضايقه نگشته است. در دنيا به مؤمن و فاسق، خداوند تعالى روزى عطا مى‌كند روزيشان را قطع نمى‌سازد اما در آخرت به مؤمنين نعمت داده، به فاسق و عاصيان عذاب خواهد كرد.
٢١- (يا محمد) به نظر عبرت اهل دنيا را بنگر چگونه بعضى از آنها را بر بعض ديگر تفضيل داده و متفاوت قرار داده‌ايم، اين تفاوت كه در دنيا مى‌بينى در آخرت هم هست، تفاوت دنيا كه محسوس شد البته در آخرت درجات و مراتب مردم از جهت تفاوت اجر و ثواب بيشتر و بزرگتر خواهد بود.
٢٢- (يا محمد) قرار مده با خدا خدايى، يعنى خداى ديگر يعنى هرگز به خداى يكتا شريك مپندار (چون مخاطب آيات قرآن شريف رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله هستند اين آيه هم مثل ساير آيات به رسول خدا خطاب شده مقصود اين است كه اعتقاد به توحيد و عدم شرك به خدا را به مردم اعلام فرمايد) اگر به خداوند تعالى شريك قرار بدهى در آن وقت روز آخرت از طرف خداوند تعالى مذمت شده و در گوشه‌اى ذليل و بدون كمك مى‌نشينى از طرف شريكانى كه به خداوند تعالى نسبت مى‌دهى به تو كمكى نمى‌شود.
٢٣- (يا محمد) پروردگار تو امر قطعى فرموده كه جز او به هيچ چيز عبادت نكنيد و با پدر و مادر احسان و نيكويى كنيد اگر يكى از ايشان يا هر دوى ايشان نزد تو به پيرى برسند و غير از تو كفيل و يا اولاد ديگر نداشته باشند به تو لازم است كه كفيل آنها شده چيزهاى مورد خواهششان را براى آنها عمل آورى، و به حسن خلق با آنها رفتار كرده، به هر اذيتى از آنها متحمل باشى، اگر از پدر و مادر به تو اذيتى برسد به زحمت بيفتى و خدمت ايشان به تو ناگوار باشد و از آنها برنجى (چنان كه شخص موقع رنجيدن از چيزى كلمه اف را مى‌گويد) تو موقع رنجيدن اف نگو تا آنها از تو دلشكسته نشده خجلت زده نشوند، به پدر و مادر تندى نكرده آنها را از كارهاى خود نهى مكن، اگر چنين امرى هم لازم بود بايد به رفق و مدارا صورت گيرد نه به تندى، ملاحظه ادب و مراعات انصاف و مروت كرده به جاى تندى و اف گفتن سخنان نيك و خوب به آنها بگو و با حسن خلق با آنها رفتار كن (رفتار با پدر و مادر را بايد از حضرت ابراهيم آموخت با آن كه پدرش موحد نبود در نهايت خضوع و خشوع با او تكلم مى‌كرد از سوره مريم و ساير قسمتهاى قرآن مى‌توان اين مطلب را فهميد (حقيقتا خداوند تعالى درباره پدر و مادر و مراعات آنها تأكيد بسيار فرموده احسان به پدر و مادر را با توحيد خود در يك جا ذكر فرموده است).
٢٤- «سابقا تو، به پدر و مادر محتاج بودى چنان كه به تو مهربانى كرده و محافظت نموده‌اند، در حال احتياج آنها، هم» تو با آنها خوشرفتارى كرده از غايت رحم و مهربانى براى ايشان تواضع كن و براى آنها بيشتر خود را ذليل ساخته چيزهاى مورد علاقه‌شان را براى آنها آماده ساز، در دنيا فقط به نيكويى و رحم كردن اكتفاء نكرده در حق آنها دعا كرده، از درگاه خداوند تعالى بخواه تا در آخرت رحمت هميشگى خود را شامل آنها سازد، دعا كرده بگو: اى پروردگار من، به پدر و مادر من رحم كن از تقصيرات آنها در گذر و گناهانشان را ببخش چنان كه در طفوليت به من رحم كرده در كوچكى مرا تربيت كرده و در موقع عجز از هر آفتى مرا حفظ نمودند.
٢٥- پروردگارتان خداوند تعالى بهتر مى‌داند كه در نفس خود (از محبت پدر و مادر و اطاعت آنها) چه داريد، اگر قصد شما صلاح و عمل خير باشد و درباره پدر و مادر به قصد نيكويى و احسان باشيد، خداوند تعالى جزاى خير مى‌دهد ليكن اگر در مقام غضب و يا به سبب كفر پدر و مادر و غبطه دين اسلام از شما خلاف ادبى درباره پدر و مادر صادر شود و آنها اذيت بينند در آن صورت بر شما لازم است كه از آن عمل خلاف توبه و انابه نموده به طرف خداوند تعالى رجوع كنيد همين كه توبه نموده به طرف خداوند تعالى برگشتيد خداوند تعالى هم توبه شما را قبول مى‌كند در حقيقت خداوند تعالى به توبه كنندگان رحم كرده بخشنده آنهاست.
٢٦- اى شخص ثروتمند و مالدار، حق اقرباى فقير و قوم و خويش‌