مسلمين كمك شده است) مخصوصا در جنگ حنين خداوند تعالى به شما كمك نمود (ضمن اين آيه شريفه خداوند تعالى شكست مسلمين را در جنگ خبر مى‌دهد). خداوند تعالى به شما در جنگ حنين كمك نمود آن دم كه كثرت قشون شما، شما را به تعجب انداخته گفتيد كه ديگر مغلوب نمى‌شويم اما ديديد كه كثرت شما به شما هيچ فايده نداده هيچ چيز شما را از خداوند تعالى بى‌احتياج ننمود نصرت و غلبه منوط به كثرت نيست بلكه از خداوند تعالى است آن سرزمين وسيع به شما تنگ شده نفهميديد به كدام طرف فرار كنيد بعد از آن كه امر به شما مشكل گرديد پشت به دشمن كرده فرارى شديد.
٢٦- بعد از آن خداوند تعالى به پيغمبر خود مؤمنين تمكين و وقار نازل فرمود قلبشان محكم شده به جنگ ادامه دادند و قشونى نازل نمود كه هيچ نديده‌ايد (استحكام قلب به قوه روحانى) خداوند تعالى به شما كمك فرستاد، به اشخاص كافر عذاب كرده به دست شما آنها را ذليل نمود، جزاى كفار در جهان همين است عذاب آخرت از عذاب دنيا افزون‌تر خواهد بود.
٢٧- بعد از عذاب به كفار، از باقيماندگان، توبه هر كه را خداوند تعالى بخواهد مى‌پذيرد (اگر توبه را اختيار كنند) خداوند تعالى اشخاص توبه كننده را بخشنده رحم كننده است.
٢٨- اى ايمان آورندگان در حقيقت مشركين ستايش كنندگان به بت‌ها نجس هستند (غير از مشركين، طوايف ديگر نجس نيستند در هر مذهب كه باشند) مشركين غير از امسال (سال نهم هجرت) نبايد به مسجد الحرام در مكه داخل شوند اگر شما مسلمين مكه به سبب نيامدن مشركين از نبودن خريد و فروش و تجارت مى‌ترسيد، زود است كه خداوند تعالى اگر بخواهد از فضل و كرامت خويش شما را غنى كرده از طريق ديگر براى شما راهى باز كرده و به خريد و فروش مشركين احتياج نباشد (تباله و جرش دو قبيله بزرگ در يمن و اردن مسلمان شدند همه قسم طعام به مكه آوردند داد و ستد شروع شد به مشركين محتاج نشدند) در حقيقت خداوند تعالى به تمام احوال شما عالم است (دادن روزى و قطع آن هر دو از روى حكمت مى‌باشد).
٢٩- با آنهايى كه به خداوند تعالى و روز آخرت ايمان نياورده، محرمات خداوند تعالى و پيغمبر او را حرام نكرده، به دين اسلام متدين نباشند جهاد كنيد اشخاص مذكور از اهل كتاب آنهايى هستند كه با شما عهد كرده در عهد خود پايدار نشده خيانت كنند اگر خيانت كردند بايد با آنها جنگ كنيد تا وقتى كه به جزيه (خراج) دادن راضى شوند و در حال ذلت جزيه را بدهند.
٣٠- يهوديان گفتند (عزير) پيغمبر فرزند خداوند تعالى است نصارى گفتند عيسى مسيح فرزند خداوند تعالى است اين سخن بى‌معنى است كه به زبان مى‌گويند به گفته خود دليل و برهان ندارند سخنان آنها در لغو بودن همانند سخنان اشخاصى است كه از پيش نسبت‌هاى گوناگون به خداوند تعالى داده براى او شريك قرار مى‌دهند. سزاوار است كه در حق آنها (كسانى كه به خداوند تعالى نسبت اولاد مى‌دهند) گفته شود، خداوند تعالى آنها را بكشد چگونه از حق منحرف شده به خداوند تعالى سخنان نالايق نسبت مى‌دهند.
٣١- اهل كتاب (يهوديان و مسيحيان و مسلمين) علما و زهاد خويش را رئيس و صاحب اختيار قرار داده غير از خداوند تعالى در حلال و حرام از آنها اطاعت كرده حلال را حرام و حرام را حلال نمودند و مسيح فرزند مريم را به خودشان معبود قرار داده به خداوند تعالى شريك قرار دادند و حال آن كه مأمور نبودند مگر به عبادت خداى يگانه، غير از خداوند تعالى معبود به حق نيست خداوند تعالى پاك و منزه است از اين كه به او شريك قرار داده شود.
٣٢- اراده مشركين و كفار بر اين است كه نور پر عظمت خداوند تعالى را (نبوت حضرت محمد صلّى اللَّه عليه و آله) را با دميدن و فوت كردن باطل سازند (نبوت رسول اكرم را به نور عظيم تشبيه كرده تكذيب مشركين و قصد باطل نمودن آنها را به بادى كه از دهن خارج مى‌شود تشبيه مى‌كند همان طور كه با دهن نمى‌تواند به آن نور تأثير كند هم چنان‌