٤٩ سوره حجرات‌
در مدينه نازل شده است به نام خداى بخشنده مهربان‌
١- اى مؤمنين از احكامى كه خداى تعالى و پيغمبر او (محمد) قرار داده پيشى نگرفته مخالف آنها به هيچ امرى اقدام نكنيد درباره هر امر بايد به احكام منزله از طرف خداى تعالى و با قوانينى كه پيغمبر (به عقل شريف خود) قرار داده تابع شده عمل كنيد اقدام خود سرانه به هيچ امرى براى شما جايز نيست زيرا به خداى تعالى و پيغمبر مخالف مى‌شويد، تقوى كرده از احكام مقرره خداى تعالى و پيغمبر او پيشى نگيريد خداى تعالى سخنان شما را شنيده به كردارتان عالم است.
٢- اى مؤمنين موقع تكلم با رسول خدا ملاحظه ادب كرده صداى خودتان را بلندتر از صداى رسول خدا نكنيد بلند حرف زدن بى‌ادبى و دليل ترك احترام است و موقع سكوت رسول خدا هنگام حرف زدنتان در سخن گفتن همان طور كه شما موقع صحبت با يكديگر داد مى‌زنيد براى رسول خدا جهر نكرده داد نزنيد بلكه تعظيم و تكريم نموده آهسته صحبت كنيد اگر بلند حرف بزنيد بدون التفات و نفهميده هر عمل نيكتان باطل شده مستحق عذاب مى‌شويد.
[توضيح: از اصحاب رسول خدا (ثابت بن قيس بن شماس) مرد بلند صوت و گوشش سنگين بود همين كه آيه شريفه نازل شد از مجلس رسول اكرم كنار كشيد و در مجلس حاضر نشد رسول خدا از او احوال پرسيد كيفيت را بيان نمودند فرمود ثابت را حاضر نمودند و سبب عدم حضور را استفسار فرمود ثابت عرض كرد يا رسول اللَّه اين آيه شريفه بر تو نازل شده من شخصى بلند صوت هستم و گوشم هم سنگين است نمى‌توانم آهسته صحبت كنم مى‌ترسم در حضور تو بلند صحبت كنم عملم باطل شود رسول خدا فرمود تو از آنها نيستى (بلكه آيه شريف در حق اشخاصى است كه عمدا و قصدا بخواهند بلند صحبت كنند تو، به خير زندگى كرده و به خير وفات نموده از اهل جنت مى‌شوى).]
٣- اشخاصى كه در مجلس رسول خدا موقع تكلم با او صوت خود را آهسته خارج نموده بلند صحبت نكرده در هر حال ملاحظه ادب كنند، خداوند تعالى قلب اين اشخاص را در صبر كردن به مشقات تقوى امتحان كرده آنها را قوى و صابر يافته و لذا براى آنها نزد او آمرزش و اجر و ثواب بزرگ هست.
[توضيح: جماعتى از اعراب كه حضور رسول خدا مى‌آمدند در اطراف منزل و حجرات رسول خدا داد زده مى‌گفتند (يا محمد) بيرون آى تا تو را ملاقات كنيم براى تأديب آنها و ضمنا تسلى رسول اكرم صلّى اللَّه عليه و آله آيه شريفه زير نازل شده فرمايد:] ٤- (يا محمد) اشخاصى كه ملاحظه ادب نكرده تو را از پشت حجره مسكونيت با صداى بلند مى‌خوانند از آنها دلگير مباش اكثر آنها از روى عقل رفتار نكرده قباحت چنين امرى را درك نمى‌كنند اگر بعضيها هم عاقل باشند اكثرشان (جهال) بر آنها غالب مى‌شوند.
٥- (يا محمد) اگر آنها ملاحظه ادب كرده تو را صدا ننموده صبر كنند تا تو بر ايشان خارج شوى البته براى آنها بهتر است زيرا با پيغمبر خدا ملاحظه ادب مى‌كنند اگر توبه كرده مباشر به چنين عمل قبيحى نشوند خداوند تعالى بر آنها رحم كرده آمرزنده است.
[توضيح: رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله و سلم (وليد بن عقبه) را براى اخذ زكاة از جماعت بنى المصطلق فرستاد بين جماعت مزبور و وليد قبل از اسلام يك نوع عداوت بود همين كه وليد به ديار آنها رسيد به استقبالش شتافتند (وليد) از آنجا برگشته تعجيلا حضور رسول خدا مشرف شده عرض كرد يا رسول اللَّه جماعت بنى المصطلق مرتد شده زكاة نمى‌دهند براى قتال با من خارج شدند رسول خدا از اين مطلب منتهى درجه دلگير شد جماعت بنى المصطلق به مكر و عداوت وليد عالم شده حضور رسول خدا رفتند. رسول خدا به آنها فرمود چنين اعمال خلاف را ترك كنيد و يا شخصى مانند نفس خودم را به شما مى‌فرستم با شما جنگ مى‌كند تا اين كه ذليل شويد ... بعد رسول خدا دست خود را به شانه على بن ابى طالب زده گفت آن شخص اين است. جماعت بنى المصطلق گفتند از غضب رسول خدا به خدا پناه مى‌بريم چنين امرى از ما صادر نشده است و از دين اسلام مرتد نشده‌ايم آن وقت آيه شريفه زير نازل شده (وليد) را فاسق ناميد.] ٦- اى مؤمنين زمانى كه شخص فاسقى آمده به شما خبرى آورده (همان طور كه وليد خبر ارتداد بنى المصطلق را به شما داد) فقط به محض شنيدن از او قبول نكنيد بلكه توقف كرده صدق آن خبر و حقيقت آن را جستجو نمائيد تا حقيقت و صدق آن امر بر شما ثابت شود بعد قبول كنيد اگر به حقيقت امر واقف نشده قبول كنيد ممكن است كه به جماعتى از روى جهالت از شما اذيتى برسد ليكن پس از كشف حقيقت از كرده خود سخت پشيمان مى‌شويد ولى ديگر پشيمانى سودى ندارد.
٧- اى مؤمنين بايد به يك مطلب دانا شده دقت كنيد «آن مطلب اين است كه» در حقيقت رسول خدا بين شما در حالتى است كه بايد بدان تغيير داده خلاف آن را اخذ كنيد (آن حالت اين است) در هر امرى تابع رأى شما شده عمل نمايد هر آينه شما به مشقت و هلاكت مى‌افتيد زيرا در رأى شما خطا واقع مى‌شود. ليكن خداوند تعالى بر شما به اختيار خودتان ايمان را محبوب قرار داده در قلبتان مزين‌