١٥- در ابتداى امر به جهت مسطح خلق شدن زمين از طرف خداوند تعالى شايد شما مى‌ترسيديد كه مبادا به سبب سبكى زمين اين طرف و آن طرف ميل كرده مضطرب شويد و نتوانيد آرام گيريد براى برطرف نمودن خوف شما خداوند تعالى روى زمين كوه‌هاى بزرگ را لنگر قرار داد تا كوه‌ها را ديده خيالتان راحت باشد و يقين كنيد كه زمين اضطراب نكرده بلكه محكم و برقرار خواهد بود، بعد از آن خداوند تعالى روى زمين نهرها جارى نمود تا اين كه در امر زراعت منتفع شويد، بعد از برقرار نمودن كوه‌ها و نهرها بين آنها خداوند تعالى راهها قرار داد تا بدان راهها به بلاد ديگر رفته به مقصود خود واصل شويد، البته بايد به دلايلى كه ذكر شد هدايت يابيد و به توحيد خداوند تعالى راه يافته به حق واصل شويد.
١٦- براى روندگان، خداوند تعالى از كوه‌ها و ستارگان و چيزهاى ديگر علاماتى قرار داد تا به وسيله آنها از راه منحرف نشوند و در وقت شب به علت معلوم نبودن ساير علامات به وسيله ستارگان هدايت يافته به مقصد واصل مى‌شوند.
١٧- اى مشركين آيا آن خداوندى كه مخلوق بيافريند (چيزهايى را كه ذكر شده و غير آنها) مانند آن بتهاى شماست كه به خلق هيچ چيز قدرت ندارند؟ چگونه مثل هم توانند بود آيا فكر كرده و متذكر نمى‌شويد تا بتها را ترك كنيد و به خالق يكتا اطاعت و عبادت نماييد.
١٨- و اگر نعمتهاى خداوند تعالى را كه در وجودتان نهفته شده و يا در خارج مى‌باشند حساب كنيد نمى‌توانيد آن را محاسبه كنيد و قابل احصاء نيست در حقيقت خداوند تعالى تقصيرات عدم شكر را براى توبه كنندگان بخشيده و به شما رحم كرده نعمت خود را قطع كننده نيست.
١٩- هر عملى كه بخواهيد انجام دهيد، بر خداوند تعالى هيچ چيز پوشيده نيست هر آنچه مكتوم بداريد و يا آشكار سازيد خداوند تعالى مى‌داند و سزاى همه را به شما خواهد داد.
٢٠- (يا محمد) آن بتهايى كه آنها را به جز خداى تعالى طلبيده و به آنها ستايش مى‌كنند آن بتها به خلق چيزى قادر نبوده خودشان مخلوق خدا هستند. مخلوق نمى‌تواند خالق شود.
٢١- اگر آن بتها حقيقتا خدا مى‌بودند بايد هميشه زنده بوده و مرگ براى آنها جايز نمى‌شد، ولى آن بتها به مرتبه مردگان جمادند هيچ وقت براى آنها زندگى نيست، آن بتها به معاد عبادت كنندگانشان عالم نمى‌شوند، چگونه ممكن است چنين چيزها را به خداوند تعالى شريك قرار داده براى خود معبود قرار دهند.
٢٢- (بعد از آن كه معبود بودن بتها باطل گشت بدانيد كه) معبود به حق شما خداوند يگانه است شريك و نظير ندارد، عبادت و اطاعت سزاوار اوست، و به غير او عبادت باطل است. كسانى كه به توحيد خداوند تعالى قائل نشده و به روز قيامت ايمان ندارند دلهاى آنان توحيد خداوند تعالى و آخرت را انكار كرده از قبول ايمان البته كبر و غرور مى‌ورزند.
٢٣- محققا راست و درست است آن كه خداوند تعالى بر باطن و ظاهر آنهايى كه به خدا و آخرت ايمان نياورده‌اند عالم است، جزاى عملشان را به آنها خواهد داد، در حقيقت خداوند تعالى متكبر و مغرور را دوست نمى‌دارد (رسول اكرم فرمايد هر شخص كه تواضع كند خداوند تعالى او را بلند گرداند و هر شخص كه كبر و غرور كند خداوند تعالى او را ذليل مى‌سازد. در حديث ديگر فرمايد خداوند تعالى روز قيامت متكبر و مغرور را به صورت مورچه‌هاى ريز محشور مى‌كند تا اهل محشر آنها را زير پا لگد مال سازند. به سبب تكبر و گردنكشى متكبران نسبت به همنوعان خود در دنيا خداوند تعالى بر آنها عذاب كرده و به صورت حيوانات كوچك آنها را محشور مى‌سازد).
٢٤- اشخاص خارج موقع دخول به مكه از جماعت قريش احوال رسول خدا را سؤال كرده مى‌گفتند پروردگارتان خداوند تعالى براى شما چه نازل كرده؟ براى ما بيان كنيد در جواب آنها اهل مكه گفتند چيزى نيست جز سخنان باطل و حكايات امم سابقه مى‌باشد.
٢٥- اين سخن را گفته مردم را به ضلالت انداختند و از ايمان آوردنشان به خدا و رسول خدا مانع شدند، بايد بار اين ضلالت انداختن را تماما روز قيامت به دوش گرفته و به عذاب گرفتار شوند، به علاوه از گناهان آنان كه از روى جهالت و نادانى گمراه ساخته‌اند بردارند. و به جاى آنها معذب مى‌شوند آگاه باش (يا محمد) بار گناهانى كه جماعت قريش مى‌كشند بار بدى است (چه بد است كه شخص علاوه از بار گناهان خود ديگران را نيز به ضلالت انداخته گناهان آنها را بر گردن گيرد جماعت قريش خودشان ايمان نياوردند لا محاله ديگران را به ضلالت نيندازند تا از گناهان آنها برنداشته و به خاطر آنها تحمل عذاب نكنند. آيا از شخص عاقل چنين عملى صادر مى‌شود؟.)
٢٦- (يا محمد) تو از مكر و حيله جماعت قريش غمگين مباش، امم قبل از جماعت قريش نيز مكر و حيله نمودند تا دين خدا را باطل سازند و به پيغمبرش ضرر برسانند بناهاى محكم ساختند تا به وسيله آن از عذاب خداوند تعالى سلامت بمانند (حضرت ابراهيم به نمرود پادشاه بابل و قوم او مبعوث گرديد. فرعون قصرى مرتفع در نهايت استحكام بنا نمود همين كه به خداوند تعالى ايمان نياوردند خداوند باد و زلزله فرستاد قصر مزبور و ساير خانه‌ها را خراب كرده تماما هلاك گشتند. چنان كه فرمايد: امر خداوند تعالى به بناهاى محكم آنها رسيده از بنيان خراب و پايمال نمود، در موقع خرابى، سقف خانه‌ها به ايشان فرود آمده هلاك گشتند. به استحكام قصور و