كامل همين است كه صاحب آن به سبب ضلالت از حق كنار شد.
١٣- (بتى را) دعوت و عبادت مى‌كند كه ضرر رساندن آن از نفعش نزديكترست (اعتقاد بت پرستان اين بود كه بتها روز قيامت نزد خداوند تعالى شفاعت خواهند كرد روز قيامت مى‌بينند كه ضرر رساندن آنها يقين شده و نمى‌توانند شفاعت كنند). چه رفيق و كمك بدى است آن بتها كه از آنها هيچ نفعى به عبادت كنندگان عايد نمى‌شود.
١٤- در حقيقت اشخاص مؤمن و عمل صالح كنندگان را خداوند تعالى به چندين باغاتى كه از زير درختان و قصور آنها نهرها جارى است داخل مى‌كند در حقيقت خداوند تعالى كرامتى را كه اراده فرمود در حق اطاعت كنندگان و عذاب لازم را در حق گناهكاران همان طور كه خود مى‌خواهد عمل مى‌آورد هيچ كس نمى‌تواند مانع او شود.
١٥- از مشركين هر كس تصور كند كه خداوند تعالى در دنيا به پيغمبر خود كمك نكرده، دين و مذهب او را آشكار نمى‌سازد، و در آخرت هم به او درجات اعلا نداده از براى او انتقام نمى‌كشد اين گمان باطل است بلكه خداوند تعالى بر خلاف تصور آنها عمل كرده به پيغمبر خود در دنيا و آخرت كمك خواهد شد، از دشمنان پيغمبر هر كه به سبب خداوند تعالى به پيغمبرش غضبناك شود (شخص عصبانى در اين مورد هر چه كند اين شخص هم همان را بكند) (بر فرض) خود را از سقف منزلش آويزان كرده به دار بكشد و پيش خود تصور و تأمل كند كه اگر خود را از غيظ بكشد مى‌تواند مانع كمك خداوند تعالى به پيغمبرش باشد «البته نمى‌تواند» پس سزاوار است كه نفس اين شخص از غيظ قطع شود و به مردن سزاوار است.
١٦- تمام قرآن را مانند آيات مذكور فوق دليل، ظاهر و آشكار براى توحيد و قدرت خود فرو فرستاديم، خداوند تعالى اشخاص مورد اراده خود (مؤمنين) را به سبب قرآن در دين اسلام ثابت و برقرار مى‌كند.
١٧- در حقيقت خداوند تعالى روز قيامت ميان ايمان آوردگان به قرآن شريف و يهوديان و ستايش كنندگان به ملائكه و طايفه نصارى و مجوس (زردشتيان) و آنهايى را كه به خداوند تعالى شريك قرار مى‌دهند جدايى افكنده در حق هر طايفه بنا به عمل خودش حكم كرده جزا خواهد داد. در حقيقت خداوند تعالى به هر چيز عالم بوده و حاضر و ناظر مى‌باشد هيچ چيزى از علم او بر كنار نمى‌ماند و به هيچ شخص ظلم نكرده و مطابق عمل هر شخص به او رفتار خواهد كرد.
١٨- (يا محمد) آيا نمى‌بينى كه در حقيقت مخلوق آسمانها و زمين، خورشيد و ماه و ستارگان و كوه‌ها و درختان و حيوانات حركت كننده روى زمين تماما به خداوند تعالى سجده مى‌كنند (چون تمام مخلوقات در قبضه قدرت الهى مسخرند و هر گونه تدبير خداوند تعالى در حق آنها جارى است و بالذات قوه مدافعه ندارند در جرگه مكلفين داخل شده و بزرگترين نشانه انقياد و اطاعت مكلفين يعنى (سجده به آنها هم اطلاق شد) و بسيارى از انسان و باز اغلبشان به سبب ترك اطاعت و عبادت خداوند تعالى مستوجب عذاب خداوند تعالى شده گرفتار عذاب خواهند شد (چون در دنيا اكثر آدميان از اطاعت خداوند تعالى كنار مى‌شوند از اين جهت ضمن آيه كريمه لفظ كثير مكرر ذكر شد). هر كه را خداوند تعالى به سبب اعمال قبيحه‌اش ذليل و خوار سازد و به او عذاب كند براى چنين شخصى احترام گذار و اكرام كننده پيدا نمى‌شود تا عذاب خداوند تعالى را از او دفع كند و او را عزيز و مكرم قرار دهد؛ در حقيقت خداوند تعالى از عزت و اهانت هر كدام را به مستحقين خود رسانده بر عزيز كردن مؤمن و ذليل ساختن كافر قادر است.
١٩- (يا محمد) اين دو طايفه (مؤمنين و كفار) با هم دشمن شده در حق پروردگارشان خداوند تعالى مجادله مى‌كنند (كفار به خداوند تعالى شريك قرار مى‌دهند مؤمنين آن را نفى مى‌كنند) از اين دو طايفه، از براى كسانى كه به خداوند تعالى كافر شده و به او شريك قرار مى‌دهند در جهنم از آتش لباسهاى بريده آماده شده است.
٢٠- بعد از دخول آن طايفه به جهنم از بالاى سرهاى آنها آب منتها داغ ريخته شده امعاء و احشامشان از حرارت آب ذوب شده تمام مى‌شود
٢١- و از براى عذاب كردن آنها تازيانه از آهن مهيا شده، اراده مرگ مى‌كنند.
٢٢- جهنميان به سبب بلا و عذابى كه بدانها مى‌رسد هر گاه بخواهند از جهنم بيرون روند و اراده كنند كه از عذاب خلاص شوند با آن تازيانه‌ها آنها را زده به جهنم برمى‌گردانند، بعد به آنها گفته مى‌شود عذاب آتش سوزان را بچشيد؛ همان را كه انكار مى‌كرديد.
٢٣- خداوند تعالى اين چنين (به شرحى كه ذكر شد) به كفار و مشركين عذاب مى‌كند اما مؤمنين و آنهايى را كه عمل صالح انجام مى‌دهند به چندين باغات داخل مى‌كند كه از زير درختان و قصور آنها نهرها جارى مى‌شود از دستبندهاى طلا و مرواريد براى آنها در جنت زينت داده مى‌شود، لباسشان در جنت از پارچه ابريشمى مى‌شود (چون رسول اكرم لباس حرير را در دنيا به امت خود حرام كرده خداوند تعالى در قيامت و بهشت براى مؤمنين لباس حرير آماده فرموده است).