٦٤- اى ابليس از جاى خود سبكبال برخيز به هر كس از اولاد آدم كه قدرت دارى آواز ده و به معصيت خداوند تعالى دعوت كن، لشكريان سواره و پياده خود را جمع كرده با آواز بلند و نهيب به روى اولاد آدم مثل غارتگران تاخت كن (اين كلام براى اولاد آدم مثل از تسلط شيطان است، تسلط شيطان به اولاد آدم و استخدام آنها به خواهش و خواسته‌هاى خود به رسم قبيحه كه در بين اعراب معمول بوده تشبيه شده است در بين اعراب رسم بر اين بود كه رئيس قبيله قشون پياده و سواره خود را جمع كرده صبحگاهان به طور ناگهانى با صداى بلند روى قبيله ديگر ريخته آنها را غارت مى‌كردند) يعنى تو هم «اى شيطان قواى خود را جمع كن و اولاد آدم را غارت نما» ولى به بندگان خاص من هيچ وقت نمى‌توانى مسلط شوى اى ابليس با آنها در مالشان و اولادشان شريك باش و وعده‌هاى دروغ به اولاد آدم بده آنها را مغرور ساز (اينها همه وعده‌هاى شيطان است كه به اولاد آدم مى‌دهد) شيطان وعده نمى‌دهد جز اين كه باطل را به صورت حق زينت داده و به نظر آنها جلوه مى‌دهد.
٦٥- (اى ابليس) در حقيقت به بندگان خاص و اطاعت كنندگان خالص من هيچ وقت تسلطى ندارى آنها به تو اطاعت نمى‌كنند.
پروردگار تو بر محافظت بندگان خود در حال وكيل بودن كفايت مى‌كند آنها در هر امر به خداوند تعالى توكل كرده به خداوند تعالى پناه مى‌برند تو نمى‌توانى آنها را گمراه سازى و به ضلالت بيندازى.
٦٦- اى طايفه انسان پروردگار شما براى شما به قدرت كامله خود كشتيها را در دريا به حركت مى‌آورد تا اين كه روزيهاى محصول دريا را به سبب كشتيها از فضل و رحمت خداوند تعالى طلب كنيد (چون وجود نوع بشر و عقل و شعور او تفضل و كرامتى از خداوند تعالى است لذا جريان كشتيهاى بادى و بخارى را كه به علم و صنعت مخصوص صورت مى‌گيرد به خودش اسناد مى‌دهد) در حقيقت خداوند تعالى به شما رحم كرده راه هر گونه خير و منفعت را براى شما آسان ساخته است.
٦٧- و چون در دريا به شما بلايى رسد و كشتى به تلاطم افتد و از غرق شدن بترسيد، آن چيزهايى كه در ساير مواقع براى كمك و استعانت طلب مى‌كرديد از خاطرتان محو و گم مى‌شود مگر خداوند تعالى كه او را خوانده از او استمداد نموده طلب نجات مى‌كنيد، همين كه خداوند تعالى دعاى شما را مستجاب كرده در دريا از غرق شدن نجات داده به ساحل سلامت رسانيد، نعمت الهى را فراموش نموده كفران نعمت مى‌كنيد و نجات يافتن را به موجبات ديگرى نسبت مى‌دهيد، انسان نعمت خداى تعالى را انكار كرده كفران كننده نعمت است.
٦٨- مگر ايمن هستند از اين كه خداوند تعالى شما را بعد از نجات از دريا در كرانه مانند غرق كردن در آب در زمين فرو برده هلاك سازد؟ و يا در امان هستيد از اين كه خداوند تعالى بادى به شما بفرستد و آن باد سنگها را به شما زده هلاكتان سازد؟ (يعنى از چيزهايى كه گفته شد در امان نيستيد) بعد از آن كه خداوند تعالى اين عذابها را فرستاد براى خود وكيلى پيدا نمى‌كنيد تا امر خود را بر او واگذار كنيد تا اين عذابها را از شما دفع كند.
٦٩- يا ايمن شده‌ايد از اين كه خداوند تعالى شما را دوباره به دريا باز گردانده و به بلا مبتلا سازد و باد تندى را با صداى مهيب كه همه چيز را بشكند به شما فرستد، و به سبب كفر و انكار نعمت (نجات اولى از دريا) كه كرده‌ايد دوباره شما را در دريا غرق ساخته هلاك سازد؟ هيچ وقت از اين بلاها نمى‌توانيد ايمن باشيد و بعد از غرق كردن شما نمى‌توانيد كسى را پيدا كنيد كه داورى كند و شما را مطالبه كرده بگويد كه چرا اينها را غرق كردى، بايد از تو انتقام كشم (كيست كه بتواند از خداوند تعالى انتقام بكشد كل موجودات در قبضه قدرت او مغلوب و عاجز بوده نمى‌توانند به هيچ طرف فرار كنند).
٧٠- حقيقتا ما اولاد آدم را بين ساير مخلوق عزيز و مكرم قرار داديم، از جمله كرامت اولاد آدم اين است كه در خشكى آنها را به اسب و شتر و ساير حيوانات سوار كرده و در دريا به كشتى سوار گردانيديم (يعنى اين چيزها را براى آنها خلق كرده‌ايم) به اولاد آدم از چيزهاى لذيذ و پاك روزى داده‌ايم، اولاد آدم را بر بسيارى از مخلوقات خود برترى و فضيلت بزرگ بخشيديم.
٧١- روز قيامت هر يك از طوايف انسان را با امام و پيشوايشان خوانده در مقام محاسبه حاضر مى‌كنيم (در دنيا هر طايفه كه براى خود پيشوايى قرار داده خداوند تعالى آن طايفه را با پيشوا به محشر حاضر خواهد كرد) هر كه روز قيامت نامه اعمالش به دست راستش دهند (معلوم مى‌شود كه آن شخص اهل جنت است) آنها نامه خود را خوانده شاد مى‌شوند و به قدر خياطه ميان تخم خرما به آنها ظلم نمى‌شود (چون در دنيا همه چيز به نوشته و ثبت و ضبط پايدار مى‌شود از اين جهت خداوند تعالى ثبت اعمال مكلفين را از بابت مثال بيان مى‌فرمايد و الا در آخرت نه كاغذ هست و نه نوشته).
٧٢- هر كه در اين دنيا از درك حق، چشم بصيرتش كور باشد و حق را درك نكند آن شخص در آخرت كور محشور مى‌شود و به هيچ طرف هدايت پيدا نمى‌كند.
[توضيح: از اهل طائف جماعتى به نام (ثقيف) حضور رسول خدا شرفياب شده عرض كردند يا رسول اللَّه ما بر تو و اطاعت تو داخل نمى‌شويم مگر اين كه تا يك سال به ما چند چيز عطا فرمايى تا به سبب آنها به ساير جماعات عرب فخر و مباهات كنيم. اولا از ما زكاة نگيرى ثانيا ما را براى جهاد جمع نكنى و به جنگ نبرى ثالثا نماز بخوانيم ولى ركوع و سجود نكنيم رابع اخذ ربا از ساير مردم در موقع دادن قرض به مال حلال شود و در موقع گرفتن قرض از ما ربا گرفته نشود خامسا به ما فرصت دهى تا به بت خودمان (اللات) سجده كنيم و از آن لذت ببريم و بعد از يك سال آن را ترك كنيم و به‌