داده است كه به طور سهل اخذ مى‌كنيد (غنائم حاصله از فتوحات اسلام) خداوند تعالى براى شما همين غنيمت خيبر را تعجيلا به شما رسانده و دستهاى اهل خيبر را از غلبه بر شما نگه داشت تا (بتوانيد) شما بر آنها غالب شده غنيمت نمائيد، و شما را خداوند تعالى بر اهل خيبر غالب مى‌سازد تا هم غنيمت ببريد و هم براى مؤمنين دليل و برهان به قدرت و عظمت خداوند تعالى شده عبرت گيرند. خداوند تعالى شما را در راه خدا (دين اسلام) ثابت و برقرار كرده بصيرت و يقينتان را زياد نمايد.
[توضيح: قصه غزوه خيبر اختصارا چنين است: (خيبر مركب از چند قلعه داخل هم هر كدام داراى نام مخصوص بوده و به مجموع آنها خيبر اطلاق مى‌شد) اهالى آن قلاع عموما يهودى بودند از آنها به دفعات عديده به مسلمين اذيت رسيده بود آخر الامر رسول خدا از اذيت آنها به تنگ آمده در حديبيه با اهل مكه صلح نمود پس از مراجعت به مدينه بقيه ايام ذى الحجه و چند روز از ايام محرم را در مدينه استراحت كرده بعد به قشون امر كرد تا به سوى خيبر حركت كنند وقت صبح به خيبر رسيدند همين كه اهل خيبر مطلع شدند در قلاع خود متحصن گشتند بنا به روايات بغوى عالم معروف اهل تفسير رسول خدا بيرق فتح و نصرت را به ابو بكر داده او را امير لشكر تعيين نمود از آن طرف امير يهوديان (مرحب) خارج شده جنگ شروع شد قشون اسلام شكست يافتند ابو بكر مراجعت نمود، بعد از او عمر را امير لشكر تعيين فرمود آن هم رفته به شدت قتال كرده طاقت نياورده باز آمد ... چنان كه فاضل شهير (ابن ابى الحديد) در قصيده فتح خيبر مى‌گويد:
و ما انس لا انس الذين تقدما و فرهما و الفرقد علما حوب و للرايه العظمى و قد ذهبا بها ملابس ذل فوقها و جلابيب يشملها من آل موسى شمردل طويل نجاد السيف اجيد يعبوب يمج منونا سيفه و سنانه و يلهب نارا غمده و الانابيب اخضرهما ام حضرا خرج خاضب و ذانهما ام ناعم الخد مخضوب عذرتكما ان الحمام لمبغض و ان بقاء النفس للنفس لمبغض و ان بقاء النفس للنفس محبوب بغوى مى‌گويد بعد از آن رسول خدا فرمودند فردا صبح بيرق فتح و نصرت را به كسى خواهم داد كه خداوند تعالى و پيغمبرش را دوست بدارد خداوند تعالى و پيغمبر او هم او را دوست بدارند از جهاد بر نمى‌گردد مگر اين كه خداوند تعالى به دست او فتح مى‌نمايد آن شب رؤساء اصحاب خواب نرفتند آيا اين فضيلت براى كى خواهد بود صبح شد اصحاب همه جمع شده منتظر فرمان رسول خدا بودند فرمود على كجاست؟
عرض كردند يا رسول اللَّه چشمهايش درد مى‌كند فرمود على را بياوريد على را آوردند بيرق را به آن جناب داده فرمود برو به هيچ چيز ملتفت نباش تا اين كه خداوند تعالى به دست تو خيبر را فتح نمايد حضرت على با همان چشم درد براى مبارزه خارج شد از آن طرف مرحب با مغفرى از سنگ كه به سرش نهاده بود خارج گرديد به مقابل على رسيده اين رجز را انشاء نمود.
قد علمت خيبرانى مرحب شاكى السلاح بطل مجرب اذا الحروب اقبلت تلهب از اين طرف حضرت على بالمقابله به او جواب داده اين رجز را انشا فرمود:
انا الذى سمتني امى حيدره كليث عابات كريه المنظره او فهيم بالصاع كيل السندره بعد از آن به مرحب حمله كرده شمشير را بر فرق مرحب زد شمشير مغفر سنگى را دو نيم كرده سرش را شكافته به دندانهايش نشست همين كه مرحب مقتول شد خيبر فتح گرديد چنان كه ابن ابى الحديد در قصيده مزبور مى‌گويد:
على امير المؤمنين زعيمه و قائده نسر المفازة و الذئب فصب عليها منه سوط بلية على كل مصبوب الاسئة مصبوب فاشر به كاس المنية تقريب فلم ار دهرا يقتل الدهر قبلها و لا حتف عضب و هو بالحتف معضوب حنانيك فاز العرب منك بسؤدد نقاصر عند الفرس و الروم و النوب زينب دختر حرث عيال سلام ابن مشكم يهودى از اهل خيبر بعد از فتح خيبر از مسلمين سؤال كرد آيا كدام عضو گوسفند را رسول اللَّه دوست مى‌دارد گفتند زراع (دست) آن را- زينب گوسفندى بريان كرده تمام آن را مسموم كرده قسمت زراع را بيشتر آلوده نموده و به رسول خدا هديه فرستاد حضور رسول خدا از اصحاب (بشر بن براء بن معرور) حاضر بود رسول خدا قطعه‌اى از زراع بريده به دهان مباركش گذاشت و كذا بشر هم قطعه‌اى بريده مشغول خوردن شدند بشر همان قطعه را بلعيد ولى رسول اكرم قدرى مضمضه نموده همان لقمه را از دهن به دور انداخت فرمود اين زراع به من خبر مى‌دهد كه به آن زهر زده‌اند همان عورت (زينب) را حاضر كردند رسول خدا فرمود چه چيزى تو را براى چنين عملى وادار نمود عرض كرد يا رسول اللَّه امتحان تو كردم خيال كردم اگر پادشاهى به اين زهر هلاك مى‌شوى ما هم از دست تو خلاص مى‌شويم و اگر پيغمبرى به تو گزند نمى‌رسد آن وقت ايمان مى‌آورم بعد از آن زن ايمان آورد ليكن بشر به همان زهر شهيد شد ابن ابى الحديد از علماى معتزلى اگر چه از غلو كنندگان در محبت على امير المؤمنين است ليكن در جنگ خيبر همان طور كه ذكر نموده است هنر و شجاعت آن حضرت و قتل مرحب بدون شبهه موجب احياى دين اسلام گرديد. ولى طعن ابن ابى الحديد در حق شيخين بى‌معنى است زيرا شجاعت على در آنها نبوده چون مقابله با مرحب دشوار بود مجبور به فرار شده‌اند.]
٢١- غنائم ديگرى هم خواهد بود كه شما قادر بر آنها نمى‌شويد ليكن حقيقتا خداوند تعالى بر آنها احاطه كرده شما را بر آن غنيمت مسلط خواهد كرد خداوند تعالى بر هر چيز قادر است.
٢٢- اى مسلمين هيچ وقت از كفار و مشركين خوف نكنيد اگر با شما جنگ كنند هر آينه پشت به شما كرده فرار خواهند كرد بعد از فرار براى خود دوست و كمك پيدا نمى‌كنند.
٢٣- طريقه مقرره خداوند تعالى است، همان طور كه قبل از اين هم بوده بايد پيغمبران خود را به دشمن غالب سازد البته تو (يا محمد) براى اين طريقه خداوند تعالى تغيير و تبديل پيدا نمى‌كنى تو را هم به دشمن غالب خواهد نمود.
٢٤- خداوند تعالى به قدرت كامله خود مكه را فتح نموده و دست شما مؤمنين را پس از فيروزى در داخل شهر از سر آنها (قريش) و دست آنها را از شما باز داشته و از جنگ مانع شد خداوند تعالى هر قسم اعمال شما را ديده عالم است.
٢٥- (يا محمد) اهل مكه كسانى هستند كه در كفر و شرك خود ثابت شده از دخول به مسجد الحرام ممانعت كرده و از رساندن قربانيها به مكان اصلى خود (منى) و ذبح شدن مانع شده از (حديبيه) شما را برگردانيدند، اگر از زنان مؤمنه و مردان مؤمن كه شما آنها را نمى‌شناختيد در مكه نمى‌بودند «بعيد نبود كه در موقع جنگ و فتح مكه آنها را بدون اطلاع به هلاكت رسانيده از هلاكت آنها به شما