٧٣ سوره مزّمل‌
در مكه نازل شده است به نام خداى بخشنده مهربان‌
١- اى متحمل امر نبوت؛
٢- (يا محمد) بايد به امر نبوت قيام كنى، در تبليغ امر رسالت متحمل زحمات فوق العاده شوى، نه تنها روز بلكه شب نيز به راحتى و خواب كم اكتفاء كرده‌
٣- نصف از شب يا كمتر از نصف شب‌
٤- و يا زيادتر به امر نبوت قيام كرده احكام قرآن را به وجه درست بيان نموده به مشركين القا كنى.
٥- (يا محمد) در حقيقت ما كلام سنگينى (قرآن) كه مشتمل امر و نهى است بر تو فرستاديم بايد به تبليغ آن قيام كنى امر و نهى ما را به مردم برسانى.
٦- (يا محمد) شبها به سبب فارغ البال بودن از امور دنيا قائم شدن به امر نبوت امر بسيار نيكوست شبها حواس انسان جمع، و زبان مترجم قلب، با امورى كه در قلب است مطابق گشته سخن شخص محكمتر و در قلب شنونده ثابت‌تر مى‌شود (جماعت قريش شبها در مسجد الحرام (در حطيم) جمع شده جلسه تشكيل مى‌دادند رسول خدا هم چون شبها فارغ البال بود براى دعوت آنها شبها مأمور شد كه داعى خداوند تعالى بايد شب و روز در دعوت از خود فتور و سستى نشان ندهد و در دعوت خود مانند آتش سوزان شده به مذمت هيچ مذمت كننده‌اى توجه نكند).
٧- در حقيقت (يا محمد) براى تو در روز وقت كافى و فرصت وسيع است بايد هم به امر نبوت و هم به امر معيشت مشغول شوى اما شبها به امر معيشت مشغول نشده فارغ البال به تبليغ رسالت پرداز.
٨- (يا محمد) به توحيد و تقديس، نام پروردگار خودت را ذكر كرده در دعوت مردم به سوى حق اميد خود را از مردم قطع كرده به خداوند تعالى اتكاء نموده اعتماد بكن.
٩- تربيت دهنده مخلوق مشرق و مغرب خداوند تعالى است جز او معبود به حقى نيست (يا محمد) او را براى خود وكيل قرار داده هر امر خود را به او واگذار كن.
١٠- (يا محمد) به سخنان تلخ و ناگوار مشركين صبر كن و به وجه نيكو آنها را ترك نموده دورى كن (به خواهش نفس مشركين تابع نشده قلبا آنها را ترك نما ليكن به ظاهر به حسن خلق با آنها رفتار كرده و از مقابله به مثل صرف نظر و اذيت آنها را عوض نده و اغماض بكن.
١١- (يا محمد) كار تكذيب كنندگان صاحب ثروت را (رؤساى قريش را) به من واگذار اندك زمانى (تا روز بدر) به آنها مهلت بده، من شخصا به آنها مكافات خواهم كرد.
١٢- (يا محمد) علاوه از عذاب دنيا در آخرت براى كيفر مشركين و عاصيان غل و زنجير و عذاب آتش دوزخ مهياست.
١٣- و طعام گلوگير ناگوار و عذاب دردناك براى آنها آماده است.
١٤- اين عذابها براى مشركين حاضر مهياست آن روزى كه زمين و كوه‌ها به زلزله آيد و از شدت زلزله كوه‌ها مستقر نشده مانند ريگ روان گردند.
١٥- اى مشركين، ما (محمد) را به شما پيغمبر فرستاديم به كفر و شرك شما و هر قسم اعمالتان نزد ما شهادت خواهد داد چنان كه پيش از شما موسى را نزد فرعون پيغمبر فرستاديم.
١٦- فرعون هم مانند شما به پيغمبر (به موسى) عاصى شد آن وقت ما او را به عذاب غليظ و شديد گرفتار كرده غرق نموديم.
١٧- اگر شما نوع بشر كافر شده به خداوند تعالى شريك قرار دهيد چگونه از عذاب روزى (قيامت) كه از شدت و هول آن كودكان به حال پيرى مى‌رسند خود را محافظت كرده و به چه پناه خواهيد برد؟
آن روز به غير از خداوند تعالى نمى‌توان به هيچ چيز رجاء و اميد داشت.
١٨- آسمان بدان عظمت و استحكام منشق مى‌شود (كراتى كه در فضا هستند تماما محو خواهند شد با اين حال احوال ساير مردم چگونه خواهد بود؟) وعده خداوند تعالى براى روز قيامت ثابت و برقرار است البته واقع خواهد شد.
١٩- (يا محمد) تذكر به وجود چنين عذابها براى اشخاص موعظه‌پذير، پند و نصيحت است هر شخص بخواهد به اختيار خود قبول موعظه كرده با تقوى به طرف پروردگار خود راه پيدا مى‌كند راهى كه او را به حق واصل مى‌نمايد.