خداوند تعالى است يا مسبب الاسباب من غير سبب، حقيقت ديگر آن كه بنى اسرائيل به خواهش بقره نفس اماره تابع شده به آن غذاهاى رنگارنگ داده و به سبب تقويت نفس، عقل شريف نوجوان بى‌مثال را در گوشه مذلت و خوارى به قتل رسانيدند از طرف خداوند تعالى حضرت موسى مأمور شد بقره نفس اماره را به قتل رسانيده از بعضى از جنود آن (غضب و شهوت) به عقل شريف كمك دهند تا رقيب خبيث از جلو برداشته شده عقل شريف دوباره حيات يافته به مقر خود عود نمايد و بنى اسرائيل هم به تدبير آن سلطان كامل از جميع محن و بلايا خلاص گردند فافهم.]
٧٤- قلب شما بنى اسرائيل با وجود ديدن آيات الهى كه قبلا ذكر شد غليظ و محكم شده به هيچ وجه موعظه به آن تأثير نمى‌كند، قلب شما مثل سنگ است، بلكه در شدت و صلابت محكمتر از سنگ مى‌باشد، بر سنگ آهن تأثير مى‌كند ولى به قلب شما گفته‌هاى محكمتر از آهن تأثير ندارد، در حقيقت بعضى سنگها هست كه از آن چشمه‌ها جارى مى‌شود وقتى كه شكسته شد از آن آب خارج مى‌شود و همچنين بعضى سنگها هستند كه از خوف احديت از ارتفاعات كوه‌ها (به سبب زلزله يا غير آن) هبوط كرده به پايين نازل مى‌شود. آن چيزهايى كه شما به عمل مى‌آوريد خداوند تعالى از آن غافل نيست.
٧٥- (اين آيه شريف خطاب به پيغمبر اكرم و اصحاب او مى‌باشد فرمايد): شما طمع داريد كه با دعوت يهوديان به طرف ايمان آنها قبول كرده به قرآن ايمان بياورند اين طمع را از آنها قطع كنيد، آنها قبول ايمان نمى‌كنند، چگونه آنها ايمان مى‌آورند و حال آن كه از آن يهود دسته‌اى (علماء) بودند احكام الهى را (كه در توراة ذكر شده بود) مى‌شنيدند، بعد از فهم كامل و سپردن به عقل خود آن را به دلخواه خودشان تغيير مى‌دادند از اين قبيل اشخاص چگونه توقع دخول به ايمان مى‌توان داشت و حال آن كه خودشان مى‌دانستند كه كلام الهى را تغيير داده و به آن دروغ بسته و افترا گفته‌اند (كفران قوم يهود به آيات الهى عادت ديرينه است، از اين جهت به قرآن نيز كافر مى‌شوند، توقع نداشته باشيد كه قبول ايمان كنند).
٧٦- يا محمد صفت اين منافقين اين است، زمانى كه يهوديان منافق (كه به دروغ اظهار ايمان مى‌كنند) مؤمنين را ملاقات كردند، گفتند ما هم مثل شما به قرآن ايمان آورده محمد صلّى اللَّه عليه و آله را تصديق كرده‌ايم و اين محمد صلّى اللَّه عليه و آله همان است كه خداوند تعالى در توراة خبر داده است زمانى كه يهوديان (متظاهر به ايمان) با بعضى ديگر (يهوديان بى‌ايمان) خلوت كردند يهوديان بى‌ايمان به يهوديان متظاهر در مقام مذمت و توبيخ گفتند آيا با مسلمين درباره حقانيت محمد صلّى اللَّه عليه و آله كه خداوند تعالى براى شما در توراة شرح و بيان داده صحبت مى‌كنيد تا مؤمنين با همان بيان با شما مباحثه كرده و بگويند كه خودتان مى‌گوئيد خداوند تعالى حقانيت محمد صلّى اللَّه عليه و آله را در توراة خبر داده است، پس به چه جهت ايمان نمى‌آوريد و بدين ترتيب شما را مغلوب مى‌سازند. آيا به عقل خود اين مطلب را درك نمى‌كنيد كه اين طور حرف زدن به ضرر شماست و مغلوب مى‌شويد؟
٧٧- يهوديان در خلوت با هم اين صحبتها را مى‌كنند. گويا از خداوند تعالى غافل‌اند آيا نمى‌دانند كه در حقيقت خداوند تعالى به هر چيزى كه آن را مخفى مى‌كنند (در خفا يهودى بودنشان را) و هر چيزى كه آن را آشكار مى‌سازند (يهوديان متظاهر به ايمان كه به مسلمين مى‌گويند ما هم مثل شما ايمان آورده‌ايم) عالم است؟، خداوند تعالى مى‌داند كه آنها دروغ مى‌گويند.
[توضيح: آيه فوق الذكر درباره علماء يهود و آيه شريفه زير در مورد عوام الناس يهود نازل شده فرمايد علماى يهود و عوام آنها همه در ضلالت بوده و عذاب خواهند شد زيرا علماء كه بايد به علم خود (به توراة) عمل كنند به علمشان عمل نمى‌كنند عوام هم با داشتن قدرت تحصيل علم نبايد در اصول دين به علماء تقليد كرده و با تقليد از علماء به قرآن كافر شوند با درك زمان رسول خدا درك حقانيت رسول اكرم براى آنها ميسر بوده است ولى علم را ترك و به تقليد اكتفاء كرده و در ضلالت باقى ماندند و به سبب تقليد به قرآن كافر شدند و از اين جهت هر دو دسته مستحق عذاب الهى هستند يهوديان بعد از عصر پيغمبر هم همين حال را دارند زيرا قرآن جانشين پيغمبر است و آنها را به سوى اسلام و توحيد و اجراى شريعت محمد دعوت مى‌كند و توراة هم قبلا آنها را به قبول شريعت محمدى ملزم نموده است متأسفانه چنانچه گفته شد روش كفر آميز يهوديان به سايرين از جمله مسلمين سرايت كرده است در صورت امكان تحصيل علم از براى عوام در اصل دين، تقليد از علماء جايز نيست تقليد از علماء فقط در فروع دين ثابت است اما عوام مسلمين نيز به دنبال بعضى از اشخاص ملبس به لباس روحانيت افتاده با آنكه خلاف دين، به آنها القاء مى‌شود از آنها قبول مى‌نمايند و از كسانى كه به احكام قرآن دعوت مى‌كنند اعراض مى‌نمايند.]
٧٨- بعضى از يهوديان امّى هستند و توراة نمى‌دانند، مگر طبق دلخواه و آرزوى خود (آرزوى يهوديها اين بود كه خداوند تبارك و تعالى آنها را چون اولاد انبياء هستند خواهد بخشيد و مى‌گفتند اجداد ما براى ما شفاعت خواهند نمود و به جهنم داخل نخواهيم شد) يهوديان در آرزوهاى خود نيستند، مگر به گمان (و (به گفته و آرزوى خود) يقين ندارند.) بلكه بظن و گمان خود آرزوى شفاعت دارند [قرآن كريم براى ارشاد جهانيان نازل شده است از قصص و حكايات و امثال آن بايد عموم متذكر و از مضمون حكايات متنبه و عبرت گيرند از جمله در مورد همين آيه كريمه كه در شرح حال و ردّ عقايد يهوديان عوام بيان شده مسلمين و غير هم بايد عقايد سخيفه را درباره شفاعت و يا تفاخر به حسب و نسب را از خود دور سازند