سنگين و شديد نبود و لذا فرمود سوره هود مرا پير كرد).
١١٣- و به اشخاص ظالم و لو جزئى و كم باشد متمايل نشويد در آن صورت آتش جهنم به شما رسيده از آنجا نمى‌توانيد نجات پيدا كنيد، براى شما غير از خداوند تعالى دوستانى و كمكى نيست بعد از آن خداوند تعالى هم ديگر به شما كمك نكرده و از هيچ طرف به شما يارى نشده، هميشه در عذاب مى‌مانيد.
[توضيح: آيه شريفه زير درباره نمازهاى پنجگانه است. فرمايد:] ١١٤- (يا محمد) در دو طرف روز نماز را بجاى آور (قبل از ظهر و بعد از ظهر در لسان عرب به وقت قبل از ظهر (غداة) و به بعد از ظهر (عشى) گفته مى‌شود. غداة نماز صبح است، عشى نماز ظهر و عصر است) همچنين در اول شب و چند ساعت از شب گذشته نماز را بجاى آور (نمازهاى اين وقت شب نمازهاى مغرب و عشاست) در حقيقت نيكى‌ها (نمازهاى پنجگانه) بديها (گناهان صغيره) را برده و براى آن كفاره مى‌شود ولى (گناه كبيره احتياج به توبه دارد) اين سخنان براى قبول كنندگان موعظه پند مى‌باشد. (موعظه بهتر و نيكوتر از سخنان خداوند تعالى نمى‌شود اما گوش شنوا و دل آگاه كو؟)
١١٥- اهم و اوجب اين مواعظ صبر است (يا محمد) در عمل به واجبات و ترك منهيات صبر كن خداوند تعالى اجر صاحبان عمل نيكو را تباه نمى‌سازد.
١١٦- (اى امت محمد) چگونه در قرون گذشته قبل از شما اشخاص صاحب خير و فضيلت و خدا ترس پيدا نشدند بايد اين قبيل اشخاص بودند تا مردم را در روى زمين از توليد فساد نهى كنند (چون اين قبيل اشخاص نبودند ما هم آنها را هلاك ساختيم) مگر اين كه ناصحين و منع كننده از منهيات اشخاص قليل بودند كه به سبب نصيحت كردنشان آنها را از جماعت هلاك شونده نجات داديم اشخاص ظالم به نعمتهايى كه متنعم شده و به لذت بردن عادت كرده بودند تابع شده به نعمتها مشغول شده خداوند تعالى را فراموش ساخته امر به معروف و نهى از منكر را كه اصل و بناى هر دين است ترك كرده به سبب عصيان به خداوند تعالى همه‌شان هلاك گشتند و در كفر خود نهايت مرتبه به خداوند تعالى عاصى و گناهكار بودند (اى امت محمدى شما هم مثل امم گذشته نباشيد، بايد بين شما اشخاصى باشند كه امر به معروف و نهى از منكر كرده مردم را از فساد كردن در روى زمين نگهدارند ... الهى ميان ما از دين اسلام جز اسم خالى باقى نمانده تو خود دانايى، ملت اسلام به سبب ترك شريعت محمدى و تبعيت از هواى نفس زير دست ملل ديگر شده نزديك است كه به صورت ملت بى‌سرپرست درآيند الهى نظرى فرماى).
١١٧- (يا محمد) اقتضاى حكمت پروردگارت خداوند تعالى چنين نيست كه به اهل قراء بدون سبب ظلم كرده آنها را هلاك سازد، اگر اهل و جماعت آن قراء اصلاحگر بوده و ظالم نشوند به ايشان خداوند تعالى عذاب نمى‌فرستد.
١١٨- (يا محمد) اگر پروردگارت خداوند تعالى بخواهد جميع مردم را به يك ملت و يك دين جمع كرده همه را يك امت قرار مى‌دهد، ولى انسان را فاعل مختار خلق كرده از اين جهت به جبر و قهر آنها را به دين اسلام جمع نمى‌كند، بلكه بايد هر كس به اختيار خويش داخل دين اسلام شود، آنها هميشه اختلاف دارند.
١١٩- مگر شخصى كه خداوند تعالى بر او رحم كرده و به سبب تمايل به دين حق توفيق داده به طرف حق هدايت كند خداوند تعالى انسان را براى دخول و يا عدم دخول به دين حق خلق كرده آنها را مخير ساخته تا به كسى كه حق را انتخاب مى‌كند ثواب داده و شخصى كه باطل را انتخاب مى‌نمايد عذاب كند (يا محمد) كلمه پروردگار تو درباره عاصيان و كفار بر اين تمام شده كه البته جهنم را از كفار و عاصيان انس و جن تماما پر خواهم كرد.
١٢٠- (يا محمد) هر خبرى كه از اخبار انبياء گذشته براى تو نقل مى‌كنيم چنان خبرهايى هستند كه نقل آنها قلب تو را محكم كرده به يقين تو افزوده مى‌كنيم تا به اذيت خلق صبر كرده در هدايت كردن آنها ثابت قدم شوى هم چنان كه انبياء قبل از تو بوده‌اند (يا محمد) در همين سوره سخنان حق (احوال پيغمبران و عذابى كه به قوم آنها نازل شده) به تو آمد همچنين موعظه و نصيحت براى ايمان آورندگان به خداوند تعالى و تصديق كنندگان قرآن بيان شد (بايد به آن موعظه و نصيحت تابع شده رستگار شوند).
١٢١- (يا محمد) به اشخاصى كه به قرآن ايمان نياورده‌اند بگو با داشتن كفر هر عمل مى‌خواهيد انجام دهيد در حقيقت ما نيز در عمل خود هستيم اوامرى را كه خداوند تعالى به ما فرموده به جا مى‌آوريم.
١٢٢- منتظر شده مترصد عذاب الهى باشيد كه ما هم با شما منتظر هستيم ببينيم خداوند تعالى با شما چگونه رفتار خواهد كرد.
١٢٣- علم به مغيبات آسمانها و زمين خاص خداوند تعالى است هيچ چيز بر خداوند تعالى پوشيده نمى‌ماند، امور دنيا و آخرت جميع‌