مكه خداوند تعالى را عاجز خواهند كرد؟) البته هيچ چيز در آسمانها و زمين خداوند تعالى را عاجز نكرده و از او فوت نخواهد شد. بلكه به هر چيز خداوند تعالى غالب بوده همه چيز در قبضه قدرت اوست در حقيقت خداوند تعالى به هر شيئى عالم و قادر است.
٤٥- (يا محمد) اگر خداوند تعالى نوع بشر را به سبب اعمالى كه كسب مى‌كنند مؤاخذه كند هر آينه روى زمين حركت كننده از نوع بشر باقى نگذاشته همه را هلاك مى‌سازد. ليكن خداوند تعالى عذاب آنها را تا وقت معين (روز قيامت) به تأخير مى‌اندازد زمانى كه معينشان (روز قيامت) رسيد خداوند تعالى به سبب عالم بودن به جميع احوال بندگان جزاى عمل هر شخص را از خير و شر به او خواهد رسانيد.
٣٦ سوره يس‌
در مكه نازل شده است به نام خداى بخشنده مهربان‌
١- يس. (ابن عباس گفته معنايش يا انسان است) خطاب است به رسول خدا يعنى (يا محمد).
٢- قسم به اين قرآن مشحون از حكمت‌
٣- در حقيقت البته تو از پيغمبرانى هستى كه به راستى و حق فرستاده شده‌اى‌
٤- پيغمبران همه در راه راست و طريقه حقند تو هم (يا محمد) از جمله آنها هستى چنين نيست كه كفار خيال كرده به تو مى‌گويند كه تو از طرف خداى تعالى مبعوث نيستى.
٥- اين قرآن از طرف خدايى نازل شده كه به نظم فصاحت به وهم معاندين غالب است و به صاحبان رشد و هدايت رحم كرده و به معانى لطيفه خطاباتى كه در آن وارد شده فهم آنها را به طرف خود جاذب است.
٦- (يا محمد) اين قرآن را به تو نازل كرديم تا اين كه جماعت قريش را از عذاب ما بترسانى جماعتى كه به آباء و اجداد آنها قبل از تو پيغمبر نيامده و از حق غافل شده‌اند (مقصود زمان بين اسماعيل و حضرت ختمى مرتبت مى‌باشد كه در اين مدت براى قريش پيغمبر مبعوث نشده بود).
٧- (يا محمد) اكثر جماعت قريش در كفر و عنادشان باقى مانده حجت به آنها تمام شده موقع درك موت حقيقتا عذاب خداى تعالى بر آنها ثابت و واجب شد.
٨- (يا محمد) در حقيقت ما به گردن كفار و مشركين زنجيرها زده‌ايم تا اين كه حلقه‌هاى اين زنجيرها به چانه آنها رسيده چانه‌هايشان را فشرده به طورى كه سرهاشان بالا آمده به بستن چشمهاشان و پائين انداختن سرهاشان و يا حركت دادن به طرفى قادر نمى‌شوند (همين طور است احوال اين جهال و كفار حلقه‌هاى كفر و شرك، اشرف اعضاء سرهاشان و حواس سرهايشان را جمع كرده از نظر كردن به حق و شنيدن سخنان حق متنفر شده در وادى حيرت و ضلالت مانده‌اند).
٩- (يا محمد) به سبب عناد مشركين پيش رويشان و پشت سرشان سد قرار داديم تا در داخل سدهاى كفر مانده به طريق حق نتوانند هدايت پيدا كنند، و به چشمهاى آنها پرده‌هاى كفر را افكنديم كه به هيچ وجه از حق چيزى نمى‌بينند.
١٠- (يا محمد) ترسانيدن كفار و مشركين بعد از اين براى آنها يكسان است تو خواه آنها را ترسانيده به طرف ما دعوت كنى يا نكنى آنها قبول ايمان نخواهند كرد.
١١- (يا محمد) ترسانيدن تو، به اشخاصى تأثير مى‌كند كه تابع قرآن شده و از خداوند تعالى متصف به صفت رحمانيت غايبانه خوف كرده داخل ايمان شوند (يا محمد) چنين شخص را به مغفرت از طرف ما و اجر و ثواب نيكو (بهشت) بشارت بده.
١٢- (يا محمد) در حقيقت مائيم كه مردگان را زنده كرده و در محشر حاضر مى‌كنيم، و اعمال خير و شرى را كه آنها از پيش فرستاده و آثار نيك و بد آنها را (مانند كتاب نويسان) نوشته حفظ كرده جزايش را به آنها مى‌رسانيم يا محمد هر شيئى را كه نوشته حفظ كنيم در لوح محفوظ (علم الهى) ثابت و برقرار است. ابدا براى آن فنا و زوال نيست.