و هوش زياد مشهور بود هر سخنى كه مى‌شنيد حفظ مى‌كرد قريش مى‌گفتند ابو معمر دو قلب دارد كه مى‌تواند اين همه مطالب را حفظ كند ابو معمر خودش هم ادعا داشت كه دو قلب دارم مى‌توانم با هر يك بيشتر از قلب محمد درك كرده عالم شوم خداوند تعالى ضمن آيه شريفه زير رد اين مطلب را بيان مى‌فرمايد:] ٤- خداوند تعالى براى هيچ مردى در داخلش دو قلب قرار نداده است حكمت الهى براى قرار دادن دو قلب در يك شخص اقتضا نمى‌كند (زيرا اگر خداوند تعالى در يك شخص دو قلب قرار دهد و آن شخص بخواهد با يك قلب عملى انجام دهد كه قلب ديگر نيز همان را مى‌خواهد آن وقت يكى از آن دو زايد خواهد بود يا اين كه به يكى از قلوب ضد فعل آن ديگرى را عمل مى‌آورد آن وقت لازم مى‌شود كه آن شخص در فعلى، هم اراده داشته باشد و هم كراهت، هم يقين داشته باشد هم شك، هم علم داشته باشد هم ظن، جمع اين اضداد در يك مقام ممكن نيست پس براى شخص داشتن دو قلب ممكن نيست. در زمان جاهليت مرد به زن خود مى‌گفت (انت على كظهر امى) تو به من مانند پشت مادرم هستى و اين سخن را طلاق حساب كرده او را مطلقه مى‌كرد به اين امر ظهار گفته مى‌شود حكم ظهار در دين اسلام بعد از اين در اول جزء بيست و هشتم ضمن سوره مجادله ان شاء اللَّه بيان خواهد شد ليكن آيه شريفه زير در رد حرمت ابدى زن ظهار شده كه مانند مادر حرام شود نازل شده) آن زنان را كه ظهار كرده به پشت مادرانتان تشبيه مى‌كنيد آنها را خداوند تعالى براى شما مادر قرار نداده بلكه مادران همانهايى هستند كه از آنها متولد شده‌ايد با (ظهار) كردن زنان براى شما حرام ابدى نمى‌شوند (بين اعراب رسم بود هر شخصى كه به طفل شخص ديگرى خطاب فرزند مى‌نمود و براى فرزندى خود انتخاب مى‌كرد او را مانند طفل نسبى خود حساب كرده و حقيقتا فرزند خطاب مى‌كردند و مانند طفل نسبى به او ارث مى‌دادند خداوند تعالى ضمن آيه كريمه اين مطلب را رد مى‌فرمايد) از اولاد اشخاص ديگرى كه آنها را براى خود فرزند قرار داده تا مانند اطفال نسبى وارث شما باشند اين سخن شما كه (به فرزند شخص ديگرى) مى‌گوييد اين فرزند من است سخنى است كه به زبان مى‌گوييد آن اصل و حقيقت ندارد به اين سخن فرزند ديگرى به شما فرزند نمى‌شود. آن كه حق گفته و به راه حق هدايت مى‌كند خداوند تعالى است.
٥- به آنها كه فرزند خطاب مى‌كنيد آنها را به نام پدرانشان بخوانيد به نام پدر خواندن نزد خداوند تعالى به عدالت نزديكتر است (زيرا نسب گم نشده هر شخص به پدر خود ملحق گشته امر نسب هرج و مرج نمى‌شود) اگر به پدران آنها عالم نشويد در دين اسلام برادران و دوستان شما هستند در موقع خطاب به آنها برادر و دوست بگوييد ديگر فرزند گفتن لازم نيست اگر خطا و گناه كرده قبل از نهى اين امر حقيقتا كسى را براى خود فرزند قرار داده باشيد به شما هيچ گناه نيست، ليكن بعد از نهى شدن، قرار دادن فرزند ديگرى به فرزندى خود به عمد و قصد گناه مى‌باشد به توبه كاران خداوند تعالى رحم كرده توبه آنها را مى‌بخشد.
٦- پيغمبر (محمد صلّى اللَّه عليه و آله) به مؤمنين در امور دين و دنيا از نفس خودشان اولى‌تر مى‌باشد (بايد هر حكم رسول اكرم را واجب الاتباع دانست ملت اسلام بايد خواهش نفس را كنار گذاشته به احكام الاذعان او اطاعت كرده عامل باشند) و زنان رسول خدا براى مؤمنين به منزله مادر هستند (همان طور كه تعظيم به مادر لازم بوده نكاحش حرام است تعظيم و تكريم زنان پيغمبر براى مؤمنين واجب و نكاحشان حرام است) (در اول اسلام قبل از نزول احكام ارث، مسلمين به سبب دوستى يا مهاجرت (اخوت اسلامى) از همديگر ارث مى‌بردند خداوند تعالى اين قبيل ارث بردن را باطل فرموده و ارث بردن به قرابت را ثابت مى‌كند و بعد از آن در سوره نساء احكام آن را به تفصيل نازل فرمودند) از جمله احكامى كه خداوند تعالى به پيغمبر خود وحى كرده و واجب نموده درباره ارث بردن مؤمنين و مهاجرين آنان كه به دوستى و هجرت (اخوت اسلامى) از همديگر ارث مى‌برند قوم و اقربا اولى‌تر هستند، با بودن اقربا ارث بردن برادران دينى جايز نيست، ارث بردن منحصر به اقرباء مى‌باشد اشخاص غير وارث نمى‌توانند به اقرباء شريك شوند ليكن اگر شما مؤمنين چيزى به آنها بدهيد ضررى ندارد بلكه عمل پسنديده است احكام مذكور از جمله احكام ثابت و برقرارى است كه خداوند تعالى به پيغمبر خود وحى كرده واجب نموده است بايد بدين قسم باشد.
٧- به ياد آر (يا محمد) زمانى كه از انبياء مخصوصا از تو و نوح و ابراهيم و موسى عيسى پسر مريم عهد محكم گرفتيم تا تبليغ رسالت كرده احكام ما را به خلق برسانند و آن عهد را از انبياء خيلى سخت گرفتيم.
٨- آن عهد را خداوند تعالى از انبياء گرفت تا اين كه تبليغ رسالت كرده روز قيامت خداوند تعالى راستگويان را از حقيقت و صدق ايمانشان سؤال كند؛ آيا از شما تصديق كنندگان انبياء كدامها صادق هستيد؟ آن وقت انبياء به صدق گفته آنها گواهى مى‌دهند خداوند تعالى هم به مؤمنين اجر و ثواب عطا مى‌فرمايد همان طور كه خداوند تعالى به تصديق كنندگان انبياء اجر و ثواب مى‌دهد براى كافرين نيز عذاب اذيت كننده حاضر و آماده نموده است.
[توضيح: ضمن آيات آتى الذكر خداوند تعالى كيفيت غزوه خندق (احزاب) را خبر مى‌دهد قبل از ترجمه آيات كيفيت غزوه اختصارا بيان مى‌شود تا خوانندگان بصيرت داشته باشند. (امام) بخارى از (موسى بن عقبه) روايت مى‌گويد جنگ خندق در ماه شوال سال سوم هجرت اتفاق افتاد (محمد بن اسحق) از اهل تاريخ كيفيت جنگ خندق را بدين قسم شرح و ذكر نموده: چند نفر از يهوديان مدينه از جمله‌