٥٣- من خود را مبرّا نمى‌كنم در حقيقت نفس انسان را به طرف معصيت و گناه مى‌كشاند نفس من سركش شده درباره يوسف چنين خلافى از من سر زد. نفس انسان سركش است مگر آن كه پروردگارم خداوند تعالى رحم كرده نفس انسان را از عمل قبيح باز دارد در حقيقت رب من خداوند تعالى به گناهكاران توبه كار رحم كرده آنها را بخشنده است.
٥٤- بعد از آن پادشاه امر كرده گفت يوسف را نزد من حاضر كنيد تا اين كه او را محرم خويش و مباشر امور سلطنت كنم (پادشاه امر كرد لباسهاى خوب و اسبان نجيب آماده كرده وزرا و امرا براى آوردن يوسف به زندان بروند موقع بيرون آمدن يوسف از زندان اهل زندان بر مفارقت او گريه نمودند (يوسف) آنها را به صبر و شكيبايى امر فرمود بعد يوسف را با جلال و جبروت نزد پادشاه آوردند پادشاه با او تكلم نموده او را در هر علم و فن كامل ديد يوسف با او به زبان عبرى تكلم نمود پادشاه نفهميد سؤال كرد اين چه زبانى است گفت اين زبان آباء و اجداد ماست و حسب و نسب خود را بيان كرده در نظر پادشاه بيشتر جلوه گر گرديد (همين كه پادشاه (فرعون) با يوسف تكلم نمود به كمال عقل و فراست او عالم گشت به يوسف گفت امروز تو نزد ما صاحب مرتبه و مقام بزرگى شده به هر عمل و سرّ ما امين شدى (بعد پادشاه گفت اى يوسف مايلم تعبير خوابم را بدون واسطه از خودت بشنوم يوسف تعبير خواب را بيان كرده لزوم زراعت را در هفت سال تأكيد نمود، پادشاه گفت به تو اختيار دادم طعام جمع كرده حفظ كن در سال قحطى به جماعتى كه از هر سو مى‌آيند طعام فروخته صاحب خزائن بسيار مى‌شوى).
٥٥- يوسف گفت براى اين عمل خزينه لازم است مرا به خزائن مصر صاحب اختيار گردان خراج آن را در اختيار من بگذار، در حقيقت من براى حفظ خزائن و هر قسم تصرف آن عالم هستم.
[توضيح: پادشاه امر كرد براى يوسف تخت و تاج بنا نمودند انگشتر خود را نيز به يوسف عطا نموده قطفير را از عمل معزول ساخت يوسف گفت با تخت و انگشتر پايه‌هاى سلطنت را محكم كرده ملك تو را آباد مى‌سازم اما تاج لباس ما نيست پادشاه گفت به سبب كرامت و فضيلت تو بايد آن را به سر گذارى يوسف اطاعت كرده در تخت سلطنت آرام گرفت امرا و وزرا و پادشاه به او مطيع و فرمانبردار گشتند بعد از مدتى قطفير هلاك شد به امر فرعون يوسف زليخا را تزويج نمود همين كه ملاقات شده يوسف ديد كه زليخا بكر است يوسف گفت اى زليخا اين خوب است يا آن عملى كه مرا بدان دعوت مى‌كردى زليخا گفت اى يوسف مرا مذمت نكن من زن جوانى بودم در قطفير هم آثار مردى نبود نفس اماره زور آور شده باعث آن عمل گرديد يوسف از زليخا داراى دو فرزند به نام (افرايم) و (ميشا) گرديد يوسف در خزائن را باز كرده به زراعت مشغول گرديد.]
٥٦- (خداوند تعالى بعد از نجات يوسف از بلا نعمتهايى را كه به وى داده بيان مى‌فرمايد) بدينسان به يوسف در آن سرزمين قدرت و اختيار داديم، و در هر نقطه از سرزمين مصر در هر منزل و مكان و آرامگاه كه طبق دلخواه و ميلش بود قرار مى‌گرفت رحمت خود را در دنيا به هر كس كه خواهيم مى‌رسانيم، به او در دنيا مال و جلال و سلطنت مى‌دهيم اجر صاحبان اعمال نيكو را ضايع نمى‌سازيم، گرچه كافر و مشرك باشند در دنيا جزاى اعمالشان را مى‌دهيم.
٥٧- اما البته پاداش آخرت براى اشخاصى كه ايمان آورده متقى باشند از پاداش دنيا بهتر است.
[توضيح: يوسف عليه السّلام هفت سال مشغول زراعت شده افزون از حد حساب گندم و جو و ساير حبوبات جمع كرده نگهدارى نمود بعد از هفت سال از آسمان باران قطع شده آبها كم و زراعات خشك گرديده قحطى شروع شد و آذوقه‌هايى كه در اطراف بود تمام شده براى تهيه توشه رو به مصر نهادند همان طور كه در مصر قحطى بود در فلسطين و شام و عراق هم قحطى رو نمود. پدر و برادران يوسف در كنعان سرزمين فلسطين ساكن بودند. آنها نيز دچار قحطى شدند، فراوانى غله را در مصر شنيده براى تحصيل قوت رو به مصر نهادند يعقوب ده فرزند خود را براى آوردن غلبه به مصر روانه كرد بنيامين را نزد خود نگه داشت آنها مقدارى چرم و كفش برداشته روى به مصر نهادند بعد از رسيدن به مصر، در منزلى استراحت كرده بعد براى تحصيل گندم به حضور يوسف رفتند چنان كه ضمن آيه زير فرمايد:] ٥٨- برادران يوسف به مصر آمده به حضور يوسف رسيدند، يوسف آنها را شناخت اما برادران او را نشناختند (بعد از رسيدن به حضور يوسف در گوشه و محلى كه مراجعين مى‌ايستادند توقف نمودند مدتها بود كه از يوسف جدا شده بودند و چون او را در لباس سلطنت در منتهاى جلال و شكوه ديدند به خيالشان نرسيد كه شايد يوسف است زيرا يوسف از نظر آنها بالمره محو و نابود شده به هلاكتش يقين كرده در فكر او نبودند، يوسف آنها را به حضور طلبيده با آنها صحبت نمود، به زبان عبرى صحبت كردند يوسف نيز به عبرى جواب داده گفت به من بگوئيد چه كسانيد و شأن و عمل شما چيست؟ و به چه جهت به اين مملكت آمده‌ايد من درباره شما بدگمان شده‌ام گفتند ما جماعتى از اهل شام هستيم خودمان حشم داريم قحطى به ما رسيده چنانچه به ساير مخلوق نيز رسيده است، براى تحصيل طعام آمده‌ايم يوسف گفت بلكه جاسوس هستيد مى‌خواهيد به كارهاى مخفى مملكت من مطلع شويد، گفتند از اين تهمت به خداوند تعالى پناه مى‌بريم ما همه فرزند يك پدر هستيم پدر ما پير مرد و پيغمبرى است از پيغمبران خداوند تعالى اسمش يعقوب است، يوسف گفت چند برادر هستيد گفتند دوازده برادر بوديم يكى هلاك شده گفت اينجا چند نفر هستيد، گفتند ده نفر، يوسف گفت پس برادر يازدهمين كو؟ گفتند نزد پدر ما است و به وجود او به جاى برادر متوفى تسلى پيدا مى‌كند. گفت: به راستى سخن شما يكى شهادت مى‌دهد؟. گفتند اى پادشاه ما غريب هستيم و كسى ما را نمى‌شناسد گفت يكى از شما نزد من بماند بقيه برويد برادر ديگر را پيش من آريد تا معلوم شود كه شما راست مى‌گوئيد و آن برادر از پدرتان درباره صدق گفتارتان خبر دهد پسران يعقوب‌