سبب بودن چراغ در داخل شيشه تلألؤ آن بيشتر مى‌شود) كه آن شيشه هم در صافى گويا ستاره‌اى است (مشترى- زهره- سهيل- مريخ) كه بسان در و مرواريد درخشان و آن چراغ هم از روغن پربركت زيتون روشن است زيتونى كه نه از محصول سرزمين مشرق و نه مغرب باشد (بلكه از زيتون محصول شام باشد كه از جميع زيتونها بهتر و عاليتر است) و آن روغن زيتون از صافى و براقى نزديك است كه خود بخود روشن شود اگر چه آتش بدان نرسيده باشد اين نورى كه نور خداوند تعالى به او تشبيه مى‌شود نور اندر نور است (صاف بودن روغن زيتون و روشن بودن چراغ قرار گرفتن چراغ در داخل شيشه و بودن شيشه در طاقچه و بسته بودن پشت طاقچه كه نور را يك جا جمع كرده و بيشتر جلوه مى‌دهد همه اينها روى هم جمع شده نور بر نور افزوده و روشنايى عظيمى از چراغ ظاهر مى‌شود. در جايى كه چنين نورى كه به صنعت انسانها حاصل مى‌شود براى هيچ كورى مخفى نمى‌ماند پس چگونه نور خداى تعالى كه وجود جميع موجودات و همين نورى كه گفته شد ذره‌اى از خورشيد حقيقى است چگونه مخفى مانده و مردم نور ديگرى از براى خود طلب و جستجو مى‌كنند. اين نيست مگر عين ضلالت و جهالت.
به انسان نزديكتر از همه چيز شخص خود اوست اگر كسى به حقيقت وجود خود عارف شود هر آينه البته خداى خود را نيز مى‌شناسد (سُبْحانَهُ وَ تَعالى‌ عَمَّا يَصِفُونَ) خداوند تعالى به سوى نور خود هر كه را خود بخواهد هدايت كرده و توفيق عطا مى‌كند. (اشخاصى كه تدبر و تفكر كنند و تابع عقل شوند و جوياى حق باشند) خداوند تعالى همه چيز را با تمثيل به فهم آدميان نزديك مى‌سازد تا به نحو آسان آن را درك كنند) عالم به به هر چيز خداوند تعالى است.
٣٦- (طاقچه و چراغ داخل آن كه قبلا ذكر شد) در خانه‌هاى خداى تعالى (مسجدها) بوده باشد كه خداوند تعالى رخصت داده كه در آن مساجد نام مبارك او بلند شده ذكر شود در وقت صبح و شام در مساجد بعضى مردان دانا و عارف ذكر مى‌كنند.
٣٧- آن مردان چنان مردانى هستند كه ايشان را نه تجارت و نه نفروختن چيزى به نفع زياد از ذكر خداوند تعالى و خواندن نماز و دادن زكاة مشغول نساخته باز نمى‌دارد آن مردان چنان مردانى هستند كه مى‌ترسند از عذاب روزى (روز قيامت) كه در آن روز دلها و چشمها از حالى به حال ديگر تغيير مى‌يابند و هيچ وقت در يك حال باقى نمى‌مانند.
٣٨- (مردان مؤمن) خداوند تعالى را ذكر كرده و از او خوف مى‌كنند تا اين كه خداوند تعالى جزاى طاعت و عبادتشان را به نحو نيكو به آنها بدهد و به علاوه از فضل و كرامت خويش براى آنها اجر و ثواب بيشتر افزون كند. خداوند تعالى از فضل و كرامت خود بدون سبب در آخرت به هر كه خود بخواهد نعمات بى حساب عطا مى‌فرمايد.
٣٩- اشخاصى كه كفر ورزيده و به خداوند تعالى شريك قرار مى‌دهند عمل آنها به شوره‌زارى مى‌ماند كه در زمين هموار و هواى گرم ديده مى‌شود كه آن سراب را تشنه و هر كه از دور مى‌بيند آب صاف تصور مى‌كند و به تعجيل به طرف آن مى‌رود همين كه به سراب رسيد چيزى پيدا نكرده آب مورد نظر محو و نابود مى‌شود احوال كافر در دنيا هم به همين ترتيب مى‌باشد او اعمال خير خود را كه در دنيا انجام مى‌دهد براى خود اجر و ثواب مى‌پندارد همين كه به عرصات محشر وارد شد اعمال خود را مانند سرابى مى‌بيند كه محو گشته هيچ فايده از آن براى او حاصل نشده عمل مورد اعتماد خود را روز قيامت پيدا نكرده و به جاى آن عذاب الهى را پيدا مى‌كند خداوند تعالى به حساب او رسيدگى و جزاى عملش را به او مى‌دهد.
خداوند تعالى به سرعت حساب هر شخصى را رسيدگى كرده جزاى عملش را به او مى‌دهد.
٤٠- (يا اين كه اعمال كافران) شبيه تاريكيهايى در درياى عميقى است كه روى آن موجى بلند شده و روى آن موج موج ديگرى بلند گردد و ابرهايى بر فراز آن بوده باشد اين همه ظلمتها چنان روى يكديگر قرار گيرند كه چون كسى دست خود را بيرون بياورد و به آن نظر كند نتواند ديد. اين چنين است حال مشرك و كافر در روز قيامت كه تاريكيهاى اعمالش او را فراگرفته براى او هيچ روشنى نخواهد بود تا در نور آن راه به جايى تواند برد خداوند تعالى در قيامت به سبب اعمال هر كس به او روشنى مى‌بخشد و كسى كه خدا براى او روشنايى قرار ندهد براى او نورى نخواهد بود بلكه در تاريكى دائمى بوده گرفتار عذاب خواهد شد.
٤١- يا محمد آيا نبينى كه هر مخلوقى كه در آسمانها و زمين است همه براى خداوند تعالى تسبيح و ثنا مى‌كنند همچنين پرندگان كه در هوا پرگشايند وصف زنند خداوند تعالى را ذكر و حمد و ثنا مى‌كنند مخلوقات آسمانها و زمين و هوا تماما علاوه از لسان قال به لسان حال خداوند تعالى را ذكر مى‌كنند (بلكه وجود آنها خود از براى خداوند يگانه ذكر تسبيح و ثنا است) تمام مخلوق به دعاها و ذكرهايى كه به درگاه خداى تعالى مى‌كنند عالم شده‌اند (هرگز بعيد نيست كه خداوند تعالى به پرندگان و ساير حيوانات طرز عبادتشان را تعليم كرده باشد هم چنان كه به آنها دقيق و لطيف بسيار تعليم فرموده است) خداوند تعالى بر هر شيئى كه آن را عمل مى‌آورند عالم است هيچ چيزى از علم او غايب نمى‌شود.
٤٢- سلطنت آسمانها و زمين مخصوص خداوند تعالى بوده بازگشت تمام مخلوقات به سوى خداست.
٤٣- آيا نمى‌بينى (يا محمد) كه خداوند تعالى به قدرت كامله خود