٣٢- رؤسا به ضعفا (تابعين) مى‌گويند آيا بعد از هدايت و قبول ايمان، ما شما را مجبور كرديم و از قبول ايمان نگه داشته مانع شديم؟
از ما چنين امرى صادر نشده است، بلكه شما خودتان تابع خواهش نفس شده به خداوند تعالى عاصى شده ايمان را ترك كرديد.
٣٣- ضعفا (تابعين) به رؤسا جواب داده گفتند عاصى و مشرك بودن ما به دست خود ما نشده بلكه به سبب شما شد شب و روز به ما مكر و حيله نموده ما را به كفر و شرك وادار مى‌كرديد، در آن زمان كه به خداوند تعالى كافر شده ما را براى كفر و شريك قرار دادن به او امر مى‌كرديد آيا فراموش كرده‌ايد؟ ما را شما به ضلالت انداخته‌ايد الحال انكار مى‌كنيد (يا محمد) زمانى كه در قيامت تابع و متبوع عذاب را ديدند پشيمانى از اعمال مرتكبه در دنيا را در بين خود پنهانى گفته مخفى مى‌دارند، پشيمان شدنشان به آنها سود ندارد تابع و متبوع همه را داخل جهنم كرده به گردن كفار زنجير مى‌زنيم به قسمى كه دستهاى آنها را با گردنشان جمع كرده براى آنها حركت ميسر نشود، به آنها جزا داده نمى‌شود مگر نسبت به اعمالى كه در دنيا مرتكب شده‌اند.
٣٤- (ضمن اين آيه شريفه خداوند تعالى به رسول خود تسلى داده فرمايد) يا محمد از تكذيب قوم خود دلتنگ مباش قبل از تو، به اهل هيچ قريه و شهرى پيغمبر نفرستاديم مگر اين كه اغنيا و ثروتمندان آنها آن پيغمبر را تكذيب كرده به آنها گفتند ما به احكامى كه شما آورده‌ايد كافر شديم (همان طور كه يا محمد قوم تو جماعت قريش احكام تو را قبول نكرده به تو كافر مى‌شوند امم پيغمبران پيشين نيز با آنها بدين قسم رفتار كرده‌اند آنها صبر كردند تا به كفار غلبه نمودند تو هم صبور باش آخر الامر به آنها غالب خواهى شد).
٣٥- رؤسا و اغنيا به پيغمبران گفتند مال و اولاد ما از شما و تابعين شما بيشتر است اگر خداوند تعالى از ما رضايت نداشت اين مال و اولاد را به ما نمى‌داد بنا بر اين به سبب عزت و احترام نزد خداوند تعالى ما را عذاب نخواهد كرد ديگر براى ما لزومى ندارد كه تابع شما شويم.
٣٦- بگو به مشركين (يا محمد) افزونى روزى به رضاى احديت دلالت نمى‌كند در حقيقت پروردگار من خداوند تعالى از روى حكمت و مصلحت به هر كه بخواهد (از مؤمن يا كافر) روزى را بسط داده فراوان مى‌كند و به هر كه بخواهد تنگ مى‌گيرد مؤمن باشد يا كافر؛ كفر و ايمان از امورى نيست كه موجب زيادت و نقصان روزى باشد، ليكن اكثر خلق به سبب زيادى جهالت، زيادى روزى و كثرت اولاد را براى خود باعث تقرب خداوند تعالى حساب مى‌كنند.
٣٧- مال و اولاد شما آن چنان چيزى نيست كه شما را نزد ما مقرب كرده به سبب آنها عزيز و مكرم شويد، هيچ كس به سبب مال و اولاد نزد ما عزيز و مكرم نمى‌شود مگر كسى كه ايمان آورده مال خود را در راه ما و در محلهاى مورد رضايت ما صرف كرده اولاد خود را به عمل خير وادار نموده علم و اخلاق حسنه به آنها تعليم كند آن وقت مال و اولاد به آنها فايده مى‌دهد (نه آن كه هر كس داراى مال و اولاد زياد شد مقرب درگاه الهى شود) به اشخاصى كه درباره مال و اولاد (به نحو مذكور) عمل كنند از طرف خداوند تعالى دو مقابل جزا داده مى‌شود آنها در غرفه‌هاى بهشت از هر جهت امن و خاطر جمع شده راحت مى‌شوند.
٣٨- آنان كه براى باطل كردن آيات ما سعى كرده گمان مى‌كنند كه ما را عاجز نموده از عذاب ما خلاص خواهند شد، آنها روز قيامت در عذاب جهنم حاضر شده خلاص نخواهند شد.
٣٩- بگو به مشركين (يا محمد) پروردگار من خداوند تعالى براى هر كس از بندگان خود روزى را كم يا زياد مى‌كند هيچ كس نمى‌تواند بر او اعتراض كند، هر چه در راه خداوند تعالى انفاق و احسان كرده به ابناء ملت اعانت نماييد عوض دهنده در دنيا و آخرت خداوند تعالى است غير او كسى نمى‌تواند عوض باز دهد. عوض آنها را به شما خواهد داد بهترين و اعلاترين روزى دهندگان خداوند تبارك و تعالى است.
٤٠- (يا محمد) آن روزى كه (قيامت) جميع نوع بشر را به يك مقام‌