٧٨- (به يوسف) گفتند اى عزيز مصر بنيامين پدر پير جليل القدرى دارد كه با او مأنوس شده و بيشتر از همه به او محبت دارد، بگذار او نزد پدرش برود يكى از ما را عوض او بگير و نگهدار، در حقيقت ما تو را صاحب اعمال نيكو مى‌بينيم احسان خود را به اتمام برسان و او را مرخص فرماى.
[توضيح: همين كه دزدى برادران ظاهر گرديد يوسف گفت من اول به شما گفتم كه شما به دزد و جاسوس شباهت داريد شما انكار كرديد، الحال چگونه فراست مرا ديديد، بعد از آن ناظر خود را صدا زده گفت (از اين جام) اعمال اينها را سؤال كن تا عمل اينها را خبر بدهد ناظر به ناخن خويش جام را زد، جام صدا كرد، گوش داده گفت:
جام مى‌گويد اين دزدى اولين عمل آنها نيست بلكه قبل از اين، جوان آزادى را دزديده و فروخته‌اند. يوسف گفت سؤال كن ببين ديگر چه عملى انجام داده‌اند ناظر باز به جام زده جام صدا كرد گوش داده گفت: اى عزيز جام مى‌گويد اينها كه مى‌گويند برادرمان را گرگ خورده و هلاك گشته دروغ مى‌گويند بلكه برادرشان در غربت به سلامت مى‌باشد زمانى نمى‌گذرد كه ظاهر شده و به آنها عملى را كه انجام داده‌اند خبر مى‌دهد، يوسف گفت باز سؤال كن ناظر جام را به ناخن زد جام صدا كرد گفت اى عزيز مصر جام مى‌گويد دروغگوتر از اينها روى زمين كسى نيست به پدر خود دروغ گفته‌اند از آن دروغ توبه نكرده خداوند تعالى آنها را نبخشيده است يوسف گفت سؤال كن، ناظر جام را به ناخن زده جام صدا كرد گوش داده گفت اى عزيز جام مى‌گويد به پدر اينها هر مصيبتى كه روى داده است به سبب اعمال بد اينها بوده است هيچ وقت پدرشان از اينها شاد نشده است.
برادران يوسف ديدند كه جام آنها را رسوا خواهد كرد و اعمالشان را بيان خواهد نمود از سر و پاى يوسف بوسه زده گفتند تو را قسم به خداوند تعالى بيشتر از اين از جام سؤال نكن، يوسف به ناظر امر كرد تا ساكت باشد بعد از آن يوسف گفت برويد بايد بنيامين به سبب سزاى عملش اينجا بماند آنها گفتند اى عزيز پدرمان پير مردى است. به او وعده كرده‌ايم بايد او را ببريم يوسف راضى نشد خيلى صحبتها و سؤال و جواب شد روئيل غضبناك شد به برادرانش گفت مصر چند بازار دارد گفتند ده تا، گفت شما نه نفر بازارها را نگهداريد من يكه و تنها مقابل قشون پادشاه و شخص او مى‌ايستم، يا اين كه شما در مقابل پادشاه بايستيد من تنها بازارها را نگهدارم، بعد از آن گفت اى عزيز برادرمان را به ما بده و الا اينجا فريادى كنم يوسف به ميشا فرزند خود كه نزدش ايستاده بود اشاره كرد تا نزد روئيل برود و دست خود را به تن او بزند تا غضبش ساكت گردد.
(در موقع غضب اولاد يعقوب همين كه دست يكى از فرزندان يعقوب به تنشان مى‌خورد غضبشان ساكت مى‌شد) ميشا بى‌خبر دست خود را به روئيل زده غضب وى ساكت شد، روئيل گفت يقينا در اينجا از نسل يعقوب كسى هست، بعد دوباره سؤال و جواب شده يوسف به نگهدارى بنيامين اصرار نمود، روئيل غضب نمود يوسف به پا ايستاده از گوشهاى روئيل گرفته او را به زمين زد و گفت شما جماعت عبرى قويتر از خود را نمى‌شناسيد، همين كه اين قوت را از يوسف ديدند همه ذليل شده در حق بنيامين بناى تضرع و زارى را گذاشتند چنان كه ضمن آيه شريفه خبر مى‌دهد.] [توضيح: همين كه جام از جوال بنيامين پيدا شد برادرانش خجل شده سر پائين انداخته گفتند اى فرزندان (راحيل) اين چه كارى بود ما را مفتضح و رو سياه كرديد، هميشه از شما به ما بلا مى‌رسد (بنيامين) گفت بلا از شما به ما رسيده برادرم را برديد هلاك ساختيد، من از اين جام خبردار نيستم دفعه قبل موقع مراجعت از مصر متاعهايى را كه برده بوديد برگردانديد همان كسى كه آنها را داخل جوالتان گذاشته بود اين جام را هم او به جوال من گذاشته است (يعنى شما هم آن چيزها را سرقت كرده بوديد) بعد از آن برادران به همديگر گفتند كه دزدى صفت قديمى اينها است برادر من (يوسف) هم سابقا دزدى كرده بود. مقصودشان از اين دزدى اين بود كه (يوسف) در بچگى نزد عمه‌اش مى‌بود همين كه بزرگ شد يعقوب خواست او را از عمه‌اش بگيرد عمه راضى نشد كمربند يادگارى اسحاق را از زير لباس به كمر يوسف بست بعد از بردن و سپردن به دست پدر نزد يعقوب رفته گفت يوسف دزدى كرده است بعد از پيدا شدن كمربند او را به جاى مال دزدى برده نزد خود نگه داشت از اين جهت برادران به يوسف نسبت دزدى داده و به وى طعنه زدند و منظور برادران هم اشاره به اين مطلب بوده است چنان كه آيه شريفه خبر مى‌دهد:] ٧٩- يوسف گفت نه هيچ وقت ممكن نيست، بنا به فتواى شما بايد من آن شخصى را كه جام از جوالش پيدا شده گرفته نگهدارم، به خداوند تعالى پناه مى‌برم از اين كه براى جام جز شخص سارق ديگرى را بگيرم و گر نه از ظالمين خواهم بود.
٨٠- همين كه از گرفتن بنيامين مأيوس شدند از مردم كنار شده، دور از انظار با هم شورى كرده گفتند اين چه بلايى است كه به ما رسيد، اين پادشاه با هيچ كس اين قسم رفتار ننمود كه با ما اين چنين رفتار مى‌كند مگر از احوالات يوسف مطلع است؟ رفتار او با ما تعجب‌آور مى‌باشد، (يهودا) گفت ظن من اين است كه اين شخص خود يوسف است گفتند يوسف از كجا اين مقام را پيدا كرد الحال چه چاره كنيم، با پدر خود وعده كرده‌ايم بنيامين را ببريم، عزيز هم او را نمى‌گذارد، به بلاى بزرگى مبتلا شديم اگر بگوئيم بنيامين دزدى كرده و از اين جهت او را نگه داشته‌اند پدرمان از ما قبول كننده نيست. بزرگ آنها روئيل گفت آيا نمى‌دانيد كه پدرتان از شما به نام خداوند تعالى عهد محكم گرفته و قسم داد تا بنيامين را برگردانيده ببريد، سابق برين درباره يوسف تقصير كرده‌ايد با اين حال چطور برگشته نزد پدر رويم هرگز من از سرزمين مصر خارج نمى‌شوم تا پدرم به من اجازه داده و به نزد خود طلب كند يا اين كه خداوند تعالى در حق من حكم كرده برادر من را به من برگرداند آن وقت از مصر خارج مى‌شوم خداوند تعالى بهترين حكم كنندگان مى‌باشد، زيرا از روى عدالت حكم كننده است.
٨١- الحال شما به سوى پدر خود برگرديد و بگوئيد فرزندت بنيامين دزدى كرد (از اين جهت پادشاه مصر او را گرفته نگهداشت). ما به بنيامين درباره سرقت شهادت نداديم مگر آنچه را كه دانسته و يقين كرده‌ايم. به چشم خود ديديم كه جام را از جوال او خارج ساختند؛ به ظاهر ما ديديم كه جام را از جوال او خارج ساختند ولى به باطن امر ما دانا نيستيم كه آيا حقيقتا بنيامين دزدى كرده بود و يا اين كه جام را به حيله داخل جوال او گذاشته بودند.