٨- چنان عماراتى كه نظير آنها در شهرها و ممالك ديگر ايجاد بنا نشده بود و مخصوص خودشان بود با اين همه خداى تعالى به سبب كفر و شركشان آنها را هلاك ساخته عماراتشان را ويران نمود.
٩- (يا محمد) و باز به احوال جماعت ثمود مطلع باش كه در سرزمينى به نام (وادى القرى) سنگها را بريده از قطعه سنگ بزرگى خانه‌اى درست مى‌كردند (قوت بدنشان تا اين اندازه بود) با اين همه خداى تعالى تمام آنها را هلاك ساخت (منازلشان ما بين شام و مدينه باقى است و براى مسافرين و سياحان محل عبرت است).
١٠- همچنين خداى تعالى به فرعون صاحب ميخهاى بى‌شمار چگونه عذاب فرستاد (ميخهاى بسيار به كثرت قشون فرعون بود از كثرت چادر مورد احتياج قشون ميخهاى آنها به حساب و شمار نمى‌آمد).
١١- فرعون و قشون او در شهرهاى (مصر) طغيان نمودند.
١٢- در آن شهرها خونها ريخته بنى اسرائيل را فنا ساخته فساد زياد نمودند.
١٣- (يا محمد) به سبب فساد آنها پروردگار تو تازيانه عذاب را به آنان ريخت و همه را در دريا غرق نمود.
١٤- (يا محمد) پروردگار تو، به اعمال بندگان مراقب است هيچ يك از اعمال آنها از نظر خداوند تعالى فوت نمى‌شود به عمل خير جزاى خير و به عمل شر جزاى شر خواهد داد.
١٥- خداوند تعالى از بندگان خود اراده اطاعت و عبادت نموده به عاصيان عذاب خواهد نمود ليكن زمانى كه خداوند تعالى با دادن نعمت انسان را امتحان كرده عزيز و مكرم نموده نعم خود را بر او تمام نمود، آن وقت انسان تفضل و احسان خداوند تعالى را از ياد برده مى‌گويد كه به سبب استحقاق و لياقت اين نعمت‌ها را خداوند تعالى به من داده و مرا عزيز و مكرم قرار داد چنين سخنانى گفته شكر گزارى خداوند تعالى را از ياد مى‌برد.
١٦- اما زمانى كه انسان را به مقام امتحان مى‌آورد (تا معلوم شود كه آيا انسان صبر مى‌كند و يا جزع) روزيش را بر او تنگ گرفته به حال فقر مى‌اندازد آن وقت انسان صبر نكرده مى‌گويد پروردگار من مرا به فقيرى، خوار و ذليل نمود (صفت انسان چنين است به نعمت شكر گزار نشده و به فقر صابر نمى‌شود).
١٧- بايد در حال نعمت و يا فقر شما نوع بشر صبر كرده به خداوند تعالى شكر گزار شويد و چنين سخنانى نگوئيد ليكن علاوه بر اينها اعمال قبيح و شر ديگرى در شما هست در هر جا بچه يتيمى ديديد بايد از آنها پرستارى كنيد و امانت ما را ضايع نسازيد (اما شما به هيچ وجه حال يتيم را ملاحظه ننموده حق اسلام را مراعات نكرده از حال يتيم خبردار نشده از او پرستارى نمى‌كنيد).
١٨- علاوه از عدم اطعام فقرا سايرين را هم به اطعام و احسان تحريص و ترغيب نمى‌كنيد علاوه بر آن كه مراعات احوال فقرا بر شما لازم است تحريص و ترغيب ديگران به چنين عملى نيز بر شما واجب است؛ آيا عملى بدتر و خبيث‌تر از اين مى‌شود؟
١٩- ميراث رسيده از اقربا و حصه ديگران را نيز جمع نموده حلال را به حرام مخلوط كرده مى‌خوريد (به زنان و بچه‌ها از ارث حصه نداده مال آنها را مى‌خوردند چنان كه اين زمان مى‌خورند).
٢٠- مال دنيا را به حرص و ولع شديد دوست داشته حقوق واجبه (مانند زكاة) را نمى‌دهيد.
٢١- از عذاب الهى در روز محشر خوف كرده اين اعمال را ترك كنيد. زمانى كه (روز قيامت) زمين پشت سر هم متزلزل و خرد شده پاره پاره گشت.
٢٢- (يا محمد) آن هنگام در حالى كه ملائكه صف در صف ايستاده‌اند پروردگار تو مى‌آيد و مردم را منتهى درجه خوف و مهابت فرا مى‌گيرد (آمدن بر جسم و به چيزى كه در جهتى هست اسناد داده مى‌شود چون خداوند تعالى از جسم و جهت مبراست آيه شريفه براى ظهور آثار قدرت و سلطنت و قهاريت خداوند تعالى مثل مى‌باشد چنان كه «بنا به عادت و معمول مردم» در موقع خروج پادشاهان غالب و جبار بين مردم جماعت را خوف و رعب گرفته و وحشت و دهشت بر آنها غالب مى‌شود. روز قيامت نيز از سطوت و عظمت خداوند تعالى به حدّى بر مردم دهشت و وحشت غالب مى‌شود كه گويا خداوند تعالى به ذات مقدس خويش در بين مردم حاضر و ناظر است).
٢٣- روز قيامت جهنم آورده مى‌شود (يعنى از كمون و بطون سماوات و زمين به عرصه ظهور مى‌آيد) در آن روز همين كه جهنم حاضر شد و عذاب يقين گرديد آن وقت انسان متذكر مى‌شود كه اى واى عذاب يقين بوده است اى كاش من در دنيا عمل خير مى‌كردم اما (يا محمد) متذكر شدن در قيامت چه فايده خواهد داشت؟ عالم تكليف تمام شده آخرت عالم مجازات مى‌باشد.
٢٤- موقع ديدن جهنم انسان حسرت كشيده مى‌گويد اى كاش براى حيات هميشگيم در قيامت اعمال خير مى‌فرستادم تا در اين روز به من فايده مى‌داد (اين حسرت در آخرت به انسان فايده نمى‌دهد).
٢٥- روز قيامت هيچ كس به مانند عذاب كردن خداوند تعالى به عذاب كردن قادر نيست هر امر منحصرا به خداوند تعالى واگذار است به عذاب كردن و ثواب كردن خودش مباشر است.
٢٦- و هيچ كس به مانند خداوند تعالى نمى‌تواند عاصيان را به زنجير بسته و بكشد.
٢٧- (يا محمد) روز قيامت در منتهاى ترس مردم از طرف ما به مؤمنين خطاب شده گفته مى‌شود اى نفوسى كه از هر خوف و حزن‌