خاطر جمع شده از عذاب در امان هستيد.
٢٨- خداوند تعالى از تو راضى بوده تو هم در حالى كه از نعمتهاى آماده شده خداوند تعالى راضى هستى به طرف جنتى كه پروردگارت به تو وعده كرده برگرد.
٢٩- در صف بندگان صالح ما در آى‌
٣٠- و همراه آنها به جنت من داخل شو.
٩٠ سوره بلد
در مكه نازل شده است به نام خداى بخشنده مهربان‌
١- چنان نيست كه كفار و مشركين گمان مى‌كنند كه در آخرت به آنها هيچ ضررى نرسيده دچار مشقت نخواهند شد بلكه قسم مى‌خورم به اين شهر يعنى مكه.
٢- و حال آن كه (يا محمد) بعد از اخراج تو از مكه باز به اين شهر فرود آمده و آنجا هر قسم تصرفات نموده جماعت قريش به دست تو ذليل و زبون خواهند شد.
٣- و قسم به پدر (ابراهيم) و فرزندى كه زاده است (يعنى به تو يا محمد كه فرزند ابراهيم هستى).
٤- به اين چيزها قسم مى‌خورم كه حقيقتا ما انسان را در دنيا و آخرت در زحمت و مشقت خلق كرده‌ايم در دنيا از بابت طلب معاش هميشه در مشقت هستند و اگر به خداى تعالى عاصى شوند البته در آخرت هم در مشقت و عذاب خواهند بود. پس انسان نبايد در موقع عصيان به خدا عذاب قيامت را منكر شود.
٥- (يا محمد) آيا انسانى كه به خداى تعالى عاصى مى‌شود چنان گمان مى‌كند كه هيچ كس حتى خداى تعالى به عذاب كردن او قادر نخواهد بود؟.
٦- همين كه قيامت شد و انسان عاصى به خداى تعالى، ديد كه ما مسلط بر او هستيم و به عذاب كردنش قادريم، و ديد كه مال و ثروت مصرف شده از روى ريا در دنيا به او هيچ فايده نداد؛ آن وقت خواهد گفت مال بسيار به طريق جاهليت از روى فخر و ريا صرف كرده ضايع نمودم ولى امروز آن اموال به من فايده ندادند.
٧- (يا محمد) انسانى كه مال خود را در دنيا در مقام فخر و ريا صرف مى‌كند در حالى كه در آخرت براى او وزر و بال خواهد شد آيا چنان گمان مى‌كند كه هيچ كس حتى خداى تعالى هم او را نديده و به سر قلب او مطلع نيست؟ ليكن جميع اعمال او را خداى تعالى مى‌بيند و به اسرار او مطلع شده مطابق اعمالش به او اجر خواهد داد.
٨- اين انسانى كه مال خود را در مقام فخر و ريا صرف مى‌كند آيا براى او دو چشم خلق نكرده و قرار نداده‌ايم تا ديدنيها را از هر دو طرف به طور مجسم درك كند.
٩- همچنين براى انسان زبان گويا و مترجم مطالب قلب و دو لب براى اكل و شرب او قرار نداده‌ايم.
١٠- اين نعمت‌ها را به انسان داده به راه خير و شر او را هدايت كرديم و براى اخذ هر يك از آنها انسان را فاعل بالاختيار قرار داديم و به هيچ وجه بر او زور و جبر ننموديم.
١١- اما انسان مخالف نفس خود نشده خواهش نفس خود را ترك نكرده با جهاد نفسانى در سلك نيكوكاران داخل نشد.
١٢- (يا محمد) تو چه دانى كه عقبه چيست به تو هيچ كس تفهيم نكرده ما بايد به تو بفهمانيم. مراد از عقبه شرح زير مى‌باشد:
١٣- مراد از عقبه اول خريدن غلام و كنيز و سپس آزاد كردن آنها است.
١٤- ثانيا در ايام مجاعه و گرسنگى اطعام كردن است (به چه كسى اطعام شود بعد از اين بيان مى‌فرمايد).
١٥- (طعام) به يتيم صاحب قرابت.
١٦- يا به فقير زمين‌گير كه به هيچ چيز مالك نشود اطعام گردد. (يعنى به محتاجين فوق الذكر طعام كردن واجب و لازم است و صرف مال در مورد اصناف ديگر و يا مصالح مسلمين امر نيكو و پسنديده مى‌باشد).
١٧- با مباشرت به اين اعمال خير، بايد از اشخاصى باشند كه ايمان آورده‌اند و يكديگر را به طاعت و عبادت و صبر و ترك معصيت و ترحم و اعانت درباره ديگران وصيت كنند با داشتن چنين ايمان و عقيده اعمال فوق الذكر فايده مى‌دهد و الا به هيچ وجه ثمر بخش نخواهد بود.
١٨- (يا محمد) در قيامت اين اشخاص اصحاب يمين خواهند بود.
١٩- (يا محمد) آن اشخاصى كه به آيات ما (قرآن شريف) كافر شده قبول نكردند آنان اصحاب شمال (اهل عذاب) خواهند بود.
٢٠- آتشى كه از هر طرف آنان را احاطه كرده در ميان مى‌گيرد. به آنها مسلط شده در عذاب خواهند بود.