ترجمه قرآن - صادق نوبرى، عبدالمجيد - الصفحة ٥٣٥ - ٩٢ سوره ليل

٩١ سوره شمس‌
در مكه نازل شده است به نام خداى بخشنده مهربان‌
١- قسم به خورشيد و به روشنايى آن در حالى كه روى زمين منتشر شده به مرتبه كمال مى‌رسد.
٢- و قسم به ماه زمانى كه آفتاب غروب كرده و ماه شب اول از آفتاب كسب نور نموده به شكل هلال از پى آن ظاهر مى‌شود.
٣- و قسم به روز زمانى كه آفتاب را جلوه گر كرده ظاهر مى‌سازد.
٤- و قسم به شب زمانى كه ظلمت آن نور شمس را مستور كرده افق مخصوص هر بلد تاريك مى‌شود.
٥- قسم به خدايى كه آسمان را بنا كرده‌
٦- و زمين را بسط داده و گسترده‌
٧- و هر نفس را خلق كرده كه در دنيا به اين اهل مكه جماعت قريش آنهايى كه رسول من (محمد را) تكذيب مى‌كنند، به مانند عذابى كه به قوم عاد و ثمود فرستادم عذاب فرستاده هلاك كرده اجتماعاتشان را متفرق خواهم كرد (چنان كه در غزوه بدر جماعت قريش را به قسمى متفرق نموده كه به هيچ وجه تجمع براى آنها ممكن نگرديد)
٨- خداى تعالى هر نفسى را خلق كرده راه خير و شر و فسق و تقوى را (به وسيله عقل شريف كه در او به وديعه نهاده) به او الهام نموده است هر عمل خير و يا شر كه از او صادر شود بنا به خواهش و اراده خود انسان صادر شده جزاى آن به خودش عايد خواهد شد.
٩- انسان با داشتن اختيار خير و شر، اگر تابع عقل شريف شده با اجتناب از اعمال خبيثه و اوصاف رذيله تحصيل تقوى كند و نفس خود را بالاتر از اينها نگهدارد و براى تحصيل انواع علوم خود را مستعد قرار دهد حقيقتا چنين شخصى در دنيا و آخرت به اجر و ثواب رسيده انسان كامل گشته است.
١٠- و هر شخصى كه مرتكب اعمال خبيثه شده نفس خود را با متصف كردن به اوصاف رذيله بين ساير نفوس ناقص و دنى و غير معروف كرده و هيچ تحصيل علم نكند و خود را غير مستعد قرار دهد حقيقتا چنين نفسى به خود ضرر زده بين نفوس در دنيا و آخرت معدوم محسوب شده بهره‌مند نخواهد بود.
١١- (يا محمد) همان طور كه جماعت قريش اهل مكه تو را تكذيب مى‌كنند جماعت ثمود نيز با كفر و طغيان خود پيغمبر خود (صالح را) تكذيب نمودند.
١٢- تنها به تكذيب كردن اكتفاء ننموده براى قتل شترى كه براى آنها معجزه آورده بود شقيترين آن جماعت (قدار ابن سالف) حاضر شده به سرعت برخاست.
١٣- پيغمبر خداوند تعالى (صالح) به آنها گفت اى جماعت به شتر خداوند تعالى و آب خوردن آن متعرض نشده از اذيت رساندن به آن حذر كنيد (چون در ديار آنها آب كم بود يك روز شتر و يك روز مردم از آب مى‌خوردند ليكن شتر در عوض به آنها شير مى‌داد ولى آنها متحمل نشده مصمم به قتل شتر شدند تفصيل اين مطلب در جزء اول كتاب بيان شده است).
١٤- صالح را تكذيب كرده عصب پاى عقب شتر را بريده به قتل رسانيدند (گوشتش را تقسيم كرده خوردند).
١٥- پس پروردگارشان به سبب گناهانشان (تكذيب كردن صالح و قتل شتر او) هلاكت بر آنها فرستاد و عذاب را شامل عموم از صغير و كبير نموده يك جا همه را هلاك ساخت يك نفر هم نجات نيافت، و از عاقبت اين عذاب خداوند تعالى (مانند ساير ملوك كه از كيفر مى‌ترسند) خوف ننموده بلكه همه را نابود نمود (يا محمد) جماعت قريش به هيچ وجه از آنها بهتر و مقدمتر نيستند به فرستادن عذاب و هلاكت آنها قادر هستم.
٩٢ سوره ليل‌
در مكه نازل شده است به نام خداى بخشنده مهربان‌
١- قسم به شب زمانى كه تاريكى آن نور آفتاب را مستور كند.
٢- و قسم به روز زمانى كه تجلى كرده نور آفتاب را اظهار نمايد.
(همين آيه شريفه شاهد مطلبى است كه در تفسير نظير آيه سوره و الشمس بيان شد يعنى با حركت خاص زمين در محور خود نور آفتاب براى اهل زمين ظاهر مى‌شود).
٣- و قسم به خداى صاحب قدرت بزرگ كه مذكر و مؤنث را به قدرت كامله خود خلق كرده در زمين قرار داد.
٤- در حقيقت سعى و عمل شما مختلف است آن چنان كه به شما امر شده اطاعت نكرده عمل نمى‌كنيد. (ضمن آيات زير مختلف بودن اعمال را بيان مى‌فرمايد).
٥- اما هر كه حقوق واجبه مال خود را از (زكاة و صدقه) داده و با ترس از خداى تعالى اعمال فسق و فجور را ترك نموده‌
٦- دين اسلام را تصديق كند.
٧- ما هم البته به چنين شخصى توفيق مى‌دهيم تا اين كه اطاعت و عبادت كردن به خداى تعالى از تمام امور براى او سهل و آسان شده به ميل و رغبت تمام قائم به اطاعت خداوند تعالى مى‌شود.
٨- اما هر كه بخل ورزد و حقوق واجبه مال خود را ندهد و خود را از خداى تعالى بى‌نياز دانسته‌
٩- دين خود را تكذيب نمايد.
١٠- ما هم البته از چنين شخصى توفيق خودمان را قطع مى‌كنيم تا اين كه مباشر شر و فساد شده و ارتكاب به اعمال خبيث براى او سهل و آسان مى‌شود.
١١- شخص بخيل كه حق واجب مال خود را ندهد و به دين و ملت اعانت ننمايد در موقع مرگ زمانى كه به قعر و اسفل جهنم ساقط شده بيفتد در آن وقت آن مال و ثروت براى او چه فايده خواهد داد؟.
(مال و ثروت بعد از مرگ براى شخص فايده نمى‌دهد بهتر آن است كه عوض باقى گذاشتن به وراث آن را در راه خير و صلاح ملت صرف كرده و احتياج و نواقص آنها را به اتمام رسانيد نه اين كه جمع كرده انبار نموده و بعد از مرگ صاحب مال، وزر و وبال برده وراث متنعم شوند).
١٢- (يا محمد) در حقيقت با نصب دليل و برهان مقرر داشتن شريعت و احكام براى ارشاد و هدايت مردم بر ما لازم است همين‌