جامع عباسی – ط جامعه مدرسین - شيخ بهائی؛ ساوجی، نظام بن حسین - الصفحة ٤٥ - اما آن هفده چيز كه واجب است
منافى غسل باشد نكند [١] مثل قصد ريا [٢] يا خُنك ساختن بدن [٣] يا چرك برطرف كردن از بدن يا قصد حدث اكبر كردن در اثناى آن [٤] امّا اگر قصد حدث اصغر كند اين غسل نزد بعضى ازمجتهدين باطلاست[١] چنانكه عنقريب بهتفصيل مذكور خواهدشد.
هفدهم: غسل ارتماسى نكند هر گاه احرام يا روزه واجبى داشته باشد و افطار بر او حرام باشد كه آن غسل باطل است، چه سر در آب فروبردن در احرام و روزه واجب حرام است [٥]. امّا اگر روزه سنّتى داشته باشد غسل ارتماسى كند صحيح است [٦] و همچنين اگر در روزه واجب به سهو غسل ارتماسى كند آن غسل صحيح است [٧].
و هر گاه شخصى به آب غوطه خورد و در زير آب به ياد آورد كه روزه واجبى دارد
______________________________
و
مبطل است، قصد رياء به جهت آنكه شرك منافى خلوص است و همچنين قصد خنك ساختن بدن يا
چرك بر طرف نمودن از آن مگر آنكه برگردد به قصد اول و تدارك كند آنچه را كه به قصد
دوم به عمل آورده، امّا قصد حدث در اثناى غسل، پس منافى بودن آن محلّ تأمّل است
هرچند احوط ترك نمودن آن است. (كوهكمرهاى)
[١]- مگر آنكه پيش از شستن جزئى برگردد به قصد و نيّت اوّل، يا اگر جزئى را شسته با آن قصدآن را اعاده كند، بلى در ريا مطلقاً باطل است هرچند آن جزء را اعاده كند. (يزدى)
[٢] اقوى اين است كه ريا حرام است و مبطل و قصدهاى ديگر نه حرام است و نه مبطل و احوط ترك آنها است. (تويسركانى)
[٣] قصد خنك شدن و مثل آن اگر بنحو تبعيّت باشد عيب ندارد. (خراسانى)
[٤] مجرد قصد حدث اكبر در اثناء غسل باطل نيست، اگر چيزى از شستن بدن در حال بىقصدى نباشد. (خراسانى، مازندرانى)
[٥] حرام و مبطل بودن ارتماس در حال احرام و در صوم واجب ا حوط است. (تويسركانى)
[٦] غسل او صحيح است، امّا روزه هرگاه عمداً ارتماس نموده ظاهراً باطل است، هرگاه ارتماس را مبطل روزه دانستيم و فرقى بين روزه واجبى و مستحبىّ نيست على الظاهر. (دهكردى)
* صحّت غسل با بقاء شخص در حال صيام محلّ تأمّل است. (كوهكمرهاى)
* ولكن در صورت عمل روزه او باطل مىشود. (يزدى)
[٧] صحّت غسل در صورت مفروضه گويا مسلّم است در ميان فقهاء. (كوهكمرهاى)
[١] علّامه حلّى، نهاية الإحكام: ١: ١٠٧.