مطلع انوار - حسینی طهرانی، سیّد محمّد حسین - الصفحة ٦٧١ - نقد و بررسی علاّمه مجلسی پیرامون دلالت احادیث «من بلغ»

جابربن عبدالله انصاری منتهی شود از رسول خدا صلّی الله علیه و آله و سلّم, و ما در اینجا از عدّة الداعی نقل کردیم, ایشان نیز از عدّة الداعی, تحت رقم حدیث ٨ نقل می‌کند, و حدیث چهارم را که وسائل از محمّدبن علیّ قاسانی و از توحید صدوق نقل کرده است, شاید به جهت آنکه دلالتش برای ثواب‌های احتمالی کافی نباشد و در ردیف احادیث من بلغ قرار نگرفته است, حذف نموده‌اند, و نیز حدیث مرویّ از عیونالاخبار را که به حمدانبن سلیمان از حضرت رضا علیهالسّلام روایت می‌شود, شاید به همان جهت عدم دلالتش بر ما نحن فیه به همان وجهی که ما نیز حذف نمودیم, حذف نموده‌اند. و بنابراین از مجموع نُه حدیثی را که در وسائل آورده و به علاوه حدیثی را که از طریق عامّه, ابنفهد در عدّة الدّاعی آورده است که مجموعاً ١٠ حدیث می‌شود, پس از حذف دو حدیث که دلالتش مورد خدشه است, الباقی هشت روایت است که تمام آنها را در جامع الأحادیث روایت کرده است.[١]

[نقد و بررسی علاّمه مجلسی پیرامون دلالت احادیث «من بلغ»]

و أقول: و أمّا المجلسی جدُّنا من طرف الأُمّ ـقدّس سرّهـ فذکر فی المجلّد الأوّل من البحار، صفحة ١٤٩، باب من بلغه ثوابٌ من الله علی عملٍ فأتی به، ثمّ روی الرّوایة‌ الورادة ‌فی کتاب ثوابالأعمال، عن صفوان، و الرّوایتین الواردتین فی کتاب المحاسن، عن محمّدبن ‌مروان و عن ‌هشام‌بن ‌سالم، عن أبی‌عبدالله علیهالسّلام. ثمّ قال:

«بیانٌ: هذا الخبر من المشهورات، رواه الخاصّة‌ و العاّمة‌ بأسانید، و رواه ثقة‌ الإسلام فی الکافی عن علیّ‌بن إبراهیم، عن أبیه، عن ابن‌ أبی‌عمیر، عن هشام‌بن ‌سالم مثل ما مرّ، و روی أیضًا عن محمّد‌بن‌ الحسین، عن محمّد‌بن ‌سنان، عن عمران‌ الزعّفرانی، عن محمّد‌بن ‌مروان، قال:

[١]. جامع أحادیث الشیعه، ج ١، ص ٣٤٠.