مطلع انوار - حسینی طهرانی، سیّد محمّد حسین - الصفحة ٢٦٨ - مباحثه حضرت علاّمه با آیة الله سیّد احمد خوانساری در باب تولّی المرأة القضاء

بعضُکم بعضًا إلی أهل الجور، و لکن انظُروا إلی رجلٍ منکم یعلم شیئًا من قضایانا، فاجعَلوه بینکم؛ فإنّی قد جعَلته قاضیًا، فتحاکَموا إلیه.“»[١]

عرض کردم: اوّلاً: ظهوری در موضوعیّت ندارد مگر از باب مفهوم لقب؛ و معلوم است که مفهوم لقب حجّت نیست.

ثانیًا: اطلاقات وارده در آیات و روایات، در صورت شکّ در موضوعیّت خصوصِ رجُل، حاکم است و باید بدان‌ها تمسّک نمود.

فرمودند: «اطلاقاتی نداریم.»

عرض کردم: امّا از روایات، مقبولۀ عمربن حنظله: «قال یَنظُران مَن کان منکم مِمَّن قد روی حدیثَنا و نظَر فی حلالِنا و حرامِنا و عرَف أحکامَنا، فلیَرضَوْا به حکمًا؛ فإنّی قد جعلته علیکم حاکمًا.»[٢]و دیگر قول حضرت ولیّ عصر روحی فداه: «و أمّا الحوادثُ الواقعة فارجعوا فیها إلی رُواة أحادیثنا؛ فإنّهم حُجَّتی علیکم، و أنا حجّة الله.»[٣] چون در مقبوله، لفظ «مَن» وارد است و آن شامل مذکّر و مؤنّث می‌شود، و در این توقیع «رواة احادیث» اعمّ از مرد و زن است.

و امّا از آیات: (إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُكُمْ أَنْ تُؤَدُّوا الْأَمَانَاتِ إِلَى أَهْلِهَا وَإِذَا حَكَمْتُمْ بَيْنَ النَّاسِ أَنْ تَحْكُمُوا بِالْعَدْلِ)،[٤] که در اینجا خطاب، عامّ است از مرد و زن؛ و دیگر: (يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُونُوا قَوَّامِينَ لِلَّهِ شُهَدَاءَ بِالْقِسْطِ وَلَا يَجْرِمَنَّكُمْ شَنَآنُ قَوْمٍ عَلَى أَلَّا تَعْدِلُوا اعْدِلُوا هُوَ أَقْرَبُ لِلتَّقْوَى وَاتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ خَبِيرٌ بِمَا تَعْمَلُونَ)؛[٥] و

[١]. من لا یحضره الفقیه، ج ٣، ص ٢.

[٢]. وسائل الشّیعة، ج ٢٧، ص ١٣٦.

[٣]. کمال الدّین، ج ٢، ص ٤٨٢.

[٤]. سوره النّساء (٤) آیه ٥٨.

[٥]. سوره المائدة (٥) آیه ٨.