٣. اثاثیّۀ منقول از قبیل: فرش و چینیجات و مس و رختخواب و سایر لوازم خانگی و به طور کلّی جمیع أعیان منقوله، زوجه به قدر سهمیّۀ خود از عین آنها ارث می‌برد؛ نه از قیمت آنها. و در صورتی که برای إفراز آن أشیاء‌ و تعیین سهمیّۀ زن به طور جداگانه، مصالحه‌ای بین ورثه حاصل نگردد باید به طریق قرعه، سهمیّۀ او را معیّن کرد.

[حکم ارث زوجین از تحفه‌ها و هدایای زندگی مشترک]

٤. تحفه‌ها و هدایایی که برای زندگی مشترک زن و مرد می‌آورند بر چند قسم است:

اوّل: تحفه‌هایی که از نظر استعمال، اختصاص به زن دارد، مثل: لباس زنانه و زینت‌آلات زنانه. این تحفه‌ها حقّ مختصّ زن است و جزءِ مایملک مرد محسوب نمی‌شود، خواه اقوام زن آورده باشند یا اقوام مرد.

دوّم: تحفه‌ها و هدایایی که از جهت استعمال، اختصاص به مرد داشته باشد، مانند: لباس مردانه و ساعت مردانه. آنها اختصاص به مرد دارد و جزء مایملک مرد

[١]* زیرا در اسارت بناء بوده و قابل استفاده نمی‌باشد و وصیّت نیز در این صورت باطل خواهد بود، در حالی‌که عقل سلیم و فطرت حکم به خلاف آن دارند.

اشکال دیگر آنکه: در صورت فروش ساختمان و یا باغ چگونه می‌توان مشتری را به این تقویم راضی و معتقد نمود، در حالی‌که مشتری بر مبنای عرفی برای زمین قیمت خاص و برای ساختمان نیز ارزش مخصوصِ خود را می‌پردازد. و بر این فرض باید ملتزم شویم که این معامله باطل خواهد بود؛ زیرا مشتری مبلغی را در قبال زمین می‌پردازد که ما‌بإزائی در قبال آن مبلغ ـکه ارزش ارضیّه می‌باشد ـ دریافت نمی‌کند، و این معامله باطل است. و در قبال عوض، معوّضی وجود نخواهد داشت؛ زیرا شرع عملاً هیچ ارزشی برای این زمین قائل نشده است!!

البتّه اشکالات متعدّد دیگری در اینجا وجود دارد که به جهت احتراز از تطویل، از ذکر آنها خودداری می‌گردد.

ماحصل و نتیجۀ سخن اینکه: در مسألۀ تقویم بناء و اشجار در مورد ارث زوجۀ غیر ذات ولد، معیار ارزشیابی و محاسبه، ساختمان و اشجار است در حالی‌که به این زمین خاص وابستگی دارند؛ و کیفیّت تقویم نیز طبق همین روش و شیوۀ متداول فعلی و عرفی خواهد بود؛ و الله العالم. (معلّق)

[٢]

[٣]

[٤]