مطلع انوار - حسینی طهرانی، سیّد محمّد حسین - الصفحة ٤٢١ - أب در مسأل١٧٢٨ عَول, فی من ینقص علیهم نیست
است، که باید بین همۀ ورثه تقسیم شود، چه اقوام زن آورده باشند و یا اقوام مرد.
سوّم: تحفههایی که از جهت استعمال، اختصاص به زن یا مرد ندارد، مانند: بادبزن و بخاری و نظائرهما. اینها را اگر اقوام مرد آورده باشند اختصاص به مرد دارد، و اگر اقوام زن آورده باشند اختصاص به زن دارد.
البتّه در تمام این صوَر، این حکم در صورتی است که قرینهای برای تعلّق به یکی از آنها در بین نباشد؛ امّا در صورت قرینه، باید طبق آن عمل شود. مثل آنکه: پدر زن ساعتی و لباسی برای مرد میآورد و میگوید: «من این را به دخترم تملیک کردم»؛ و یا آنکه در بین بعضی از طوایف، مرسوم باشد که هدیۀ اقوام زن را مطلقاً ملک زن بدانند؛ و یا در بعضی از بلاد، مرسوم چنین باشد که هدایا را به هر دو تملیک میکنند، و در این صورت آن هدایا مشترکاً به نحو إشاعه، ملک هر دو خواهد شد.
(وَهُوَ اللَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ لَهُ الْحَمْدُ فِي الْأُولَى وَالْآخِرَةِ وَلَهُ الْحُكْمُ وَإِلَيْهِ تُرْجَعُونَ)[١].[٢]
أب در مسألۀ عَول, فی من ینقص علیهم نیست
چنانچه از مطالب لُمعه پیداست, مرحوم شهید اوّل در باب عَوْل، أب را فی من ینقص علیهم شمرده است؛ حیث قال: «و یَدخل النّقصُ علی الأب و البنت و البناتِ و الأخواتِ للأب و الأُمّ أو للأب خاصّةً.»[٣]
و مرحوم شهید ثانی در شرح، اشکال کرده است که: «الأب مع [من یدخل النقص علیهم من ذوی الفروض لیس بجیّدٍ؛ لأنّه مع] الوَلَد لا یَنْقص علی السُدس، و مع عدمه لیس من ذوی الفروض، و مسألة العَول مختصّةٌ بهم» یعنی نقص به کسی
[١]. سوره القصص (٢٨) آیه ٧٠.
[٢]. جنگ ١٦، ص ١٧٣ ـ ١٧٩.
[٣]. اللمعة الدمشقیّة، ص ٢٤٤.