مطلع انوار - حسینی طهرانی، سیّد محمّد حسین - الصفحة ١٧٧ - حکم تطفیف و کمفروشی

(بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ * وَيْلٌ لِلْمُطَفِّفِينَ * الَّذِينَ إِذَا اكْتَالُوا عَلَى النَّاسِ يَسْتَوْفُونَ * وَإِذَا كَالُوهُمْ أَوْ وَزَنُوهُمْ يُخْسِرُونَ * أَلَا يَظُنُّ أُولَئِكَ أَنَّهُمْ مَبْعُوثُونَ * لِيَوْمٍ عَظِيمٍ *يَوْمَ يَقُومُ النَّاسُ لِرَبِّ الْعَالَمِينَ).[١]

(مُطَفِّف: المُبَخِّس، الّذی یُبخِسُ المیزانَ و المکیال. الوَیلُ: بِئرٌ فی جهنّم.)

ابن‌عبّاس: «نزلَت علی النّبیِّ حینَ قَدِم المدینة، و هُم أسوَأُ النّاس کَیلًا.»[٢]

و فی الکافی: «و أنزلَ فی الکَیل (وَيْلٌ لِلْمُطَفِّفِينَ)، و لم یَجعَل الویلَ لأحدٍ حتّی یُسمّیَه کافِرًا؛ قال اللَه تعالی: (فَوَيْلٌ لِلَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ مَشْهَدِ يَوْمٍ عَظِيمٍ)[٣].»[٤]

((الْمِيزَان): ما یوزَنُ به الشّیء و یُعلَم به مقداره. التطفیف: التقلیل.)

تفسیر أبوالفتوح: «رسول خدا به بازار آمد و این آیه بر آنها خواند. سُدّی گفت: ”در مدینه مردی بود أبوجُهَینه؛ دو کیل داشت، یکی زیاده و یکی کم، به زائد بستدی و به ناقص بدادی؛ آیات در حقّ او نازل شد.“»[٥]

تفسیر أبوالفتوح: «راوی گوید: أمیرالمؤمنین علیهالسّلام چون از حکومت فارغ شدی به بازار کوفه درآمدی و گفتی:

”یا أیّها النّاسُ! اتّقوا اللَهَ، و أوفوا الکیلَ و المیزانَ بالقسط، و لا تَبخَسوا النّاسَ أشیاءَهم، و لا تَعثَوا!“[٦]

[١]. سوره المطفّفین (٨٣) آیات ١ ـ ٦.

[٢]. مستدرک‌ الوسائل، ج ١٣، ص ٢٣٢؛ بحار الأنوار، ج ١٠٠، ص ١٠٦.

[٣]. سوره مریم (١٩) آیه ٣٧.

[٤]. الکافی، ج ٢، ص ٣١؛ الأصفی فی تفسیر القرآن، ج ٢، ص ١٤١٧.

[٥]. روض الجنان و روح الجنان فی تفسیر القرآن، ج ٢٠، ص ١٨١، با قدری اختلاف.

[٦]. اقتباس از سوره هود (١١) آیه ٨٥: ( وَيَا قَوْمِ أَوْفُوا الْمِكْيَالَ وَالْمِيزَانَ بِالْقِسْطِ وَلَا تَبْخَسُوا النَّاسَ أَشْيَاءَهُمْ وَلَا تَعْثَوْا فِي الْأَرْضِ مُفْسِدِينَ ).