مطلع انوار - حسینی طهرانی، سیّد محمّد حسین - الصفحة ٤٩٤ - إطلاق آیات قرآن راجع به حرمت وَطی غلام، و آیات عذاب قوم لُوط
تعمیم دهیم، و به سبب آنکه أزواج جمع زوج است و شامل شوهر و زن هر دو میشود، باید وطی غلامان را با زنانی که ملک یمین آنها هستند، مباح بشماریم؛ و این مسأله مسلّماً خلاف إجماع و ضرورت است حتّی در نزد مالکیّه.
أمّا حقّ مسأله آن است که: آیۀ (قَدْ أَفْلَحَ الْمُؤْمِنُونَ) از جهت سیاق و عبارت، اختصاص به مردان دارد گرچه از نقطۀ نظر ملاک، شامل دو طائفۀ مرد و زن میباشد.
بنابراین، جملۀ استثنائیّۀ (إِلَّا عَلَى أَزْوَاجِهِمْ أَوْ مَا مَلَكَتْ أَيْمَانُهُمْ) استثناء است به خصوص مردان، نه زنان. و إجماع بر حرمت وطی زنان با مملوک خویش، مانع از أخذ به عمومیّتِ ملاکِ مستفاد از آیه میشود.
إطلاق آیات قرآن راجع به حرمت وَطی غلام، و آیات عذاب قوم لُوط
أمّا دربارۀ ردّ مالکیّه، نسبت به ادّعای اطلاق آیه در حلّیت وطی غلام، باید بگوییم:
أوّلاً به مناسبت حکم و موضوع احکام همخوابگی و آمیزش، مراد از (مَا مَلَكَتْ أَيْمَانُهُمْ) بالأخصّ با عطف آن به أزواج که خصوص زنها باشند، خصوص ملک یمین از طائفۀ نسوان هستند؛ یعنی خصوص کنیزان.
وَطی در دُبُر، وطی در راه و سبیل نیست، بلکه قطع سبیل است. متبادر از حلّیت وطی، حلّیت وطی در موضوع معروف و مشهور طبق غریزه و رغبت است؛ نه وطی در مواضع قبیحه و مضرّه و غیر ملائمه.
به ادّعای تبادر و صحّت سلب، و تناسب حکم و موضوع، انصراف مورد آیۀ: (أَوْ مَا مَلَكَتْ أَيْمَانُهُمْ) از غلامان، و حصر آن در کنیزان، مسلّم است.
همچون انصراف آیات حلّیت لحوم بهائم، از کَلب؛ چرا که چون لحم سگ مورد رغبت مردم نیست، حتّی در میان آنان که کلب را در خانههای خود نگه میدارند و با آن معاملۀ طهارت مینمایند مثل نصاری و مُلحدین، هیچگاه دیده نشده است که با آن معاملۀ حلّیت کنند.