مطلع انوار - حسینی طهرانی، سیّد محمّد حسین - الصفحة ٤٧٢ - روایات و گفتار متکلّمین عامّه در وجوب اطاعت حاکم جائر

أرَأیتَ إن قامت علینا أُمَراءُ یَسألونا حَقَّهم، و یَمنَعونا حَقَّنا، فما تَأمُرُنا؟“ فأعرض عنه. ثمَّ سأله فأعرض عنه، ثمّ سأله فجذبه الأشعثُ بن قَیْس. فقال صلّی الله علیه (وآله) و سلّم: ”اسْمَعُوا و أطیعُوا؛ فَإنَّما عَلَیهم ما حُمِّلُوا، و عَلَیکم ما حُمِّلتم.“ (صحیح مسلم، مجلّد ٦، صفحة ١٩؛ سنن بیهقی، مجلّد ٨، صفحة ١٥٨)»

روایات و گفتار متکلّمین عامّه در وجوب اطاعت حاکم جائر

در الغدیر، جلد ٧، صفحه ١٣٧، از باقلانیّ در تمهید، صفحه ١٨٦، نقل کرده است که او گفته است:

«قال الجُمهور من أهل الإثبات و أصحاب الحَدیث: لا یَنخلع الإمام بفسقه و ظُلمه، بغصب الأموال، و ضَربِالأبشار، و تَناولِ النُّفوسِ المُحَرَّمَة، و تضییعِ الحقوقِ، و تعطیلِ الحدودِ؛ و لا یجب الخروجُ علیه، بل یجب وعظُه و تخویفُه و ترکُ طاعتِهِ فی شیءٍ مِمّا یَدعو إلیه من معاصی الله. و احتجّوا فی ذلک بأخبارٍ کثیرةٍ متظافرةٍ عن النّبی صلّی الله علیه (و آله) و سلّم و عن الصَّحابة، فی وجوب طاعة الأئمّة و إن جاروا و استأثَرُوا بالأموال؛ و أنَّه قال علیهالسّلام:

”اِسمَعوُا و أطِیعُوا و لو لِعَبدٍ أجدَعَ، و لو لعبدٍ حَبَشیٍّ؛ و صَلُّوا وَراءَ کُلِّ بَرٍّ و فاجِرٍ!“ و روی أنّه قال: ”أطِعهُم و إن أکَلُوا مالَکَ، و ضَرَبُوا ظَهرَکَ، و أطیعوهُم ماأقامَوا الصَّلاةَ.“

فی أخبارٍ کثیرةٍ وردت فی هذا الباب؛ و قد ذکرنا ما فی هذا البابِ فی کتاب إکفارُ المتأوِّلین، و ذکرنا ما روی فی معارضتها، و قلنا فی تأویلها بما یغنی النّاظر فیه إن شاء الله.»

و نیز باقلانیّ در صفحه ١٨٦ از تمهید گفته است:

«و لیس ممّا یُوجِبُ خَلعَ الإمام، حدوثُ فضلٍ فی غیره و یصیرُ به أفضلَ منه. و