مطلع انوار - حسینی طهرانی، سیّد محمّد حسین - الصفحة ٤٤٨ - عدم حرمت بوسیدن عَتَب&#١٧٢٨ درهای قبور ائمّه علیهم السّلام

شکّ، اشکال و شبهه‌ای نیست؛ کما اینکه در بعضی از روایات در کتاب مزار وارد شده است. گرچه اگر اقتصار و جمود بر معنای عَتبه کنیم، بوسیدن زمین و چوب پایینِ دَر نیز جایز است؛ چون در شرح قاموس گفته است: «عَتَبَه (به تحریک): آستانۀ ‌در است یا بالای هر دو در است.» و در صحاح اللّغة گفته است: «و العَتَب: الدَّرج، و کلّ مِرقاة‌ منها عَتَبَةٌ؛ ‌و الجمع عَتَبٌ و عَتَبات. و العَتَبَة‌: أُسکُفَّة ‌الباب؛ و الجمع عَتَب.» و مراد از «أُسکفّة الباب» همان ساحت روی زمین و سطح جلوی در است که هنگام وارد شدن قدم‌های شخصِ وارد در آن قرار می‌گیرد، و مراد چوب جلوی در است. و در تاج العروس گفته است: «العَتَبَة (محرّکةً، کذا فی نسختنا، و سقط من نسخة‌ شیخنا): أُسکفّة‌ الباب الّتی توطَأُ، أو العتبة العلیا منهما. و الخشبة ‌الّتی فوق الأعلی: الحاجب؛ و الأُسکفّةُ: السّفلی؛ و العارضتان: العِضادتان. و قد تقدّمت الإشارة إلیه فی ”حجب“، و الجمع عَتَب و عَتَبات.»

و در لغت أُسْکُفَّة و أُسکوفة را به معنای خشبة الباب الّتی توطَأُ علیها معنی کرده‌اند؛ ولی آیة الله حائری از مرحوم آیة الله بروجردی (ره) نقل کردند که ایشان می‌گفته‌اند:

خم شدن و مقدّم در را بوسیدن، حکم سجده را دارد و مراد از سجده فقط پیشانی گذاردن نیست، بلکه به خاک افتادن و تواضع تا سر حدّ صورت را نزدیک زمین آوردن است؛ و بنابراین خوب است که چهار‌چوبِ در را به غیر از قسمت تحتانی آن بوسید.

حرّره سیّد محمّدحسین طهرانی در ١٨ شوال ١٤٠٠، در مشهد مقدّس.[١]

[١]. جنگ ٧، ص ٣٠٧.