مطلع انوار - حسینی طهرانی، سیّد محمّد حسین - الصفحة ٢٠٩ - برخی از ادلّ&#١٧٢٨ مثبتین جواز حقّالتألیف

[برخی از ادلّۀ مثبتین جواز حقّ‌التألیف]

امّا آنان که حقّ‌التألیف را ثابت می‌دانند، بعضی ممکن است متمسّک به دلیل «لاضَرَرَ و لاضِرارَ فی الإسلام» گردند. و فیه أیضاً ما لایخفی؛ چون دلیل اخصّ از مدّعا است. زیرا چه بسا موجب ضرر نمی‌شود، و علاوه باید آن را مقصور به موارد ضرر دانست؛ و غالباً عدم حقّ‌التألیف موجب ضرر نیست، بلکه موجب عدم نفع کثیر است؛ و دلیل لاضرر شامل مورد خصوص ضرر می‌شود نه مورد عدم انتفاع.

به نظر حقیر، حقّ‌التألیف حقّی است ثابت و مشروع؛ به جهت آنکه عرف آن را معروف می‌شمارد، و از بین بردن و تصرّف در آن را بدون اذن مؤلّف منکَر می‌داند؛ و بنابراین، آیۀ شریفۀ (خُذِ الْعَفْوَ وَأْمُرْ بِالْعُرْفِ)[١] آن را شامل می‌شود.

عُرف یعنی کار نیکو و پسندیده، که در بین مردم شناخته شده است، و با آن انس و ملایمت دارند و مورد امضا و تجویز آنان است و با آن خو گرفته‌اند و بر آن منوال رفتار می‌کنند؛ و مُنکَر یعنی کار ناملایم و نا‌ستوده و غیر معروف و غیرپسندیده که طبع آن را ردّ می‌کند، و بر آن صِحّه نمی‌گذارد و امضا ندارد و آن را نا‌هموار و نا‌هنجار می‌داند.

و نیز آیۀ شریفۀ (وَأْمُرْ بِالْمَعْرُوفِ وَانْهَ عَنِ الْمُنْكَرِ)[٢] وآیۀ شریفۀ (الَّذِينَ يَتَّبِعُونَ الرَّسُولَ النَّبِيَّ الْأُمِّيَّ الَّذِي يَجِدُونَهُ مَكْتُوبًا عِنْدَهُمْ فِي التَّوْرَاةِ وَالْإِنْجِيلِ يَأْمُرُهُمْ بِالْمَعْرُوفِ وَيَنْهَاهُمْ عَنِ الْمُنْكَرِ)[٣] و سایر آیات که بر همین منوال و بر این سیاق وارد شده است، همگی شامل این مورد می‌گردند و حقّ‌التألیف را اثبات می‌کنند.

[١]. سوره الأعراف (٧) آیه ١٩٩.

[٢]. سوره لقمان (٣١) آیه ١٧.

[٣]. سوره الأعراف (٧) آیه ١٥٧.