مطلع انوار - حسینی طهرانی، سیّد محمّد حسین - الصفحة ٤٤٣ - نقد و تحلیل کلام صاحب وسائل الشّیعة در عدم جواز طواف

و دو روایت قبل از آن شود؛[١] ولکنّ الظاهر ما ذکرناه و حقّقناه، فلاتغفل. و آن محاملی که برای طوف معیّن کرده به هیچ‌وجه صحیح نیست, و متعیّن همان طواف است, و ما اینک برای شاهد و دلیل بر مطلب خود از چند کتاب لغت دیگر شاهد می‌آوریم:

١. در شرح قاموس, در مادّۀ طوف گوید: «و طوف: به معنی غایط است. طاف: یعنی بشد از برای غایط کردن؛ مثل اطّاف از باب افتعال.»

٢. در صحاح اللّغة گوید: «و الطّوف: الغایط. تقول منه: طاف یطوف طوفًا و اطّاف اطّیافًا: إذا ذهب إلی البراز لیتغوَّطَ.»

٣. در تاج العروس گوید: «و الطّوف: الغایط. و هو ما کان من ذلک بعد الرّضاع؛ و أمّا ما کان قبله فهو عِقْیٌ،[٢] قاله الأحمر. و فی الحدیث: ”لایتناجی اثنان علی طوفهما.“

و فی حدیث ابن‌عبّاس: ”لا یُصَلِّیَنَّ أحدکم و هو یدافع الطَّوف و البَول.“ و فی کلام الراغب ما یدلّ علی أنّه من الکنایة، و طاف یطوف طوفًا: إذا ذهب إلی البراز لیتغوَّطَ. و زاد ابن‌الأعرابی: کاطّاف اطّیافًا: إذا ألقی ما فی جوفه؛ و أنشد:

٤. در لسان العرب شبیه آنچه را که از تاج العروس نقل نمودیم, ذکر نموده است.

[١]. در وسائل الشّیعة [ج ١٤، ص ٥٧٥] بعد از نقل این روایت گفته است:

«أقول: هذا غیر صریحٍ فی أکثر من دورةٍ واحدةٍ لأجل إتمام الزّیارة و الدّعاءِ من جمیع الجهات، کما ورَد فی بعض الزّیارات؛ لا بقصد الطّواف علی أنّه مخصوصٌ بقبر رسول الله، و لا یدلّ علی غیره من الأئمّة و لا غیرهم. و القیاس باطلٌ، و راویه عامیٌّ ضعیفٌ قد تفرّد بروایته. و یحتمل کون الطّواف بمعنی الإلمام و النزول ـکما ذکره علماءُ اللّغةـ و هو قریبٌ من معنی الزّیارة. و یحتمل الحمل علی التقیّة بقرینة راویه؛ لأنّ العامّة یجوّزونه، و الصوفیّة من العامّة یطوفون بقبور مشایخهم. و الله أعلم.» ـانتهی.

[٢]. و العِقْیُ ـ کما ذکره اللغویّون ـ شیءٌ لزجٌ أسودُ یخرُج من بَطن المولود قبلَ أنیأکلَ و یشربَ اللّبن.