مطلع انوار - حسینی طهرانی، سیّد محمّد حسین - الصفحة ١٥٣ - حقّ والی بر رعیّت و حقّ رعیّت بر والی

مِن الأعضاء یألَمُ بألَمِ‌ غیره. و‌ فَسادُ الرّوح فسادُ جمیع البدن، و قد یَفسُد بعضُ البدن، و غیرُه مِن سائر البدن صحیحٌ.“

و کان یُقال: ”ظلمُ‌ الرعیّة استِجلابُ البلیّة.“

و کان یُقال: ”العَجَبُ ممّن استَفسَد رعیّتَه و هو یَعلمُ أنّ عِزَّه بطاعتهم.“

و کان یُقال: ”مَوتُ المَلِکِ الجائرِ خِصبٌ شامِل.“

و کان یُقال: ”لا قَحطَ أشَدُّ مِن جَورِ السّلطان.“

و کان یُقال: ”أیدی الرعیّة تبَعُ ألسِنَتِها، فلن یَملِکَ المَلِکُ ألسِنَتَها حتّی یَملِکَ جُسُومَها، و لن یَملِکَ جُسُومَها حتّی یَملِکَ قلوبَها فتُحِبَّه، و لن تُحِبَّه حتّی یَعدِلَ علیها فی أحکامه عَدلًا یَتساوَی فیه الخاصَّةُ و العامّة، و حتّی یُخفِّفَ المُؤَنَ و‌ الکُلَفَ،[١] و حتّی یُعفیَها مِن رَ‌فعِ أوضاعِها و ‌أراذلِها علیها؛ و هذه الثالثةُ تُحقِدُ علی المَلِک العِلیَةَ مِن الرعیّة، و تُطمِعُ السَفَلةَ‌ فی الرُتَب السنیّة.“»[٢]

و در صفحۀ ٩٦ گوید: «و کان یُقال: ”ترکُ المُعاقبة للسَفَلة علی صغار الجَرائم تَدعوهم إلی ارتکاب الکبائر العَظائم. ألا تری أنّ أوّلَ نُشوز المرأة کلمةٌ سُومِحَت بها، و أوّلَ حِران[٣] الدابّة حَیدَةٌ سوعِدَت علیها.“»

و در صفحۀ ٩٧ گوید: «و قال النّبیّ صلّی الله علیه و آله: ”زَیَّنَ اللهُ السّماءَ بثلاثةٍ: الشّمسِ و القمر و الکَواکب؛ و زَیّنَ الأرضَ بثلاثةٍ: العُلَماء و المَطَر و السلطان العادل.“»

[١]. الکلفة: المشقّة؛ ج: کُلَف.

[٢]. جهت اطّلاع بر ترجمه و توضیح این روایت شریف رجوع شود به ولایت فقیه در حکومت اسلام، ج ٤، ص ١٣٢.

[٣]. حِران البغل: توقّفه و عدم انقیاده، فهو حَرون. حَیدة: المیل و التجاوز.