مطلع انوار - حسینی طهرانی، سیّد محمّد حسین - الصفحة ٢٦٩ - مباحثه حضرت علاّمه با آیة الله سیّد احمد خوانساری در باب تولّی المرأة القضاء

دیگر: (يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُونُوا قَوَّامِينَ بِالْقِسْطِ شُهَدَاءَ لِلَّهِ وَلَوْ عَلَى أَنْفُسِكُمْ أَوِ الْوَالِدَيْنِ وَالْأَقْرَبِينَ إِنْ يَكُنْ غَنِيًّا أَوْ فَقِيرًا فَاللَّهُ أَوْلَى بِهِمَا فَلَا تَتَّبِعُوا الْهَوَى أَنْ تَعْدِلُوا وَإِنْ تَلْوُوا أَوْ تُعْرِضُوا فَإِنَّ اللَّهَ كَانَ بِمَا تَعْمَلُونَ خَبِيرًا).[١]

که در اینها (يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا) بدون اشکال، خطاب عامّ است به جمیع مکلّفین از مرد و زن.

و دیگر مفهوم قوله تعالی: (وَمَنْ لَمْ يَحْكُمْ بِمَا أَنْزَلَ اللَّهُ فَأُولَئِكَ هُمُ الْكَافِرُونَ)؛[٢] و دیگر (هُمُ الْفَاسِقُونَ)؛[٣] و دیگر (هُمُ الظَّالِمُونَ)،[٤] الی غیر ذلک از اطلاقات آیات و روایات که در باب امر به معروف و نهی از منکر، و اصلاح بین ذوات البین وارد شده است.

و المحصّلُ من جمیع ما ذُکر آنکه: دلیل اجتهادی بر عدم جواز قضاء برای زن، فقط همان اخبار نبویّۀ منجبر به شهرت است، و البتّه این در صورتی است که زن را منصوب برای منصب قضاوت بنماید؛ امّا بدون نصب او برای قضاء ـکما فی قاضی التحکیمـ فلا دلیل علی عدم الجواز، فتأمّل.

و خبر نبوی را به الفاظ مختلفه نقل کرده‌اند:

در احیاء العلوم، جلد ٢، صفحۀ ٤٢، گوید:

قال رسول الله صلّی الله علیه (و آله) و سلّم: «لا یُفلح قومٌ تَملِکهم امرأةٌ.»[٥]

و در کتاب زن و انتخابات، صفحه ٦٣ گوید:

بخاری می‌گوید: «نقل کرد برای ما عثمانبن هیثم، از عوف، از حسن

[١]. سوره النّساء (٤) آیه ١٣٥.

[٢]. سوره المائدة (٥) آیه ٤٤.

[٣]. سوره المائدة (٥) آیه ٤٧.

[٤]. سوره المائدة (٥) آیه ٤٥.

[٥]. إحیاء العلوم، ج ٤، ص ١٤٠.