مطلع انوار - حسینی طهرانی، سیّد محمّد حسین - الصفحة ٢٧٠ - مباحثه حضرت علاّمه با آیة الله سیّد احمد خوانساری در باب تولّی المرأة القضاء

بصری، از أبی‌بکرة، أبی‌بکرة گفت:

در روزهای جنگ جمل، خداوند مرا به برکت جمله‌ای که از پیغمبر شنیده‌ام از خطا و لغزش (جنگ با علیّ علیهالسّلام) مصون داشت؛ وقتی پیغمبر صلّی الله علیه و آله و سلّم مطلّع شد که قوم فارس، دختر کسری را به پادشاهی برگزیده‌اند، فرمود:

”پیروز و رستگار نخواهد شد ملّتی که زمام حکومت را به دست زن سپرده است؛ لن یُفلِحَ قومٌ وَلَّوا أمرَهم امراةً.“»[١] ـانتهی.

و در شرح نهج البلاغه ابن أبی‌الحدید، در جلد ٩، صفحۀ ١٩٢ گوید:

و قد جاء فی الخبر: «لا یُفلِح قومٌ أسندوا إلی امرأةٍ.»[٢] ـانتهی.

این مضامین از اخبار، دلالت بر عدم جواز ولایت زن می‌کند، چه در قضاء و چه در حکومت.

اقول: این روایت را در بخاری در دو جا آورده است:

اوّل: در کتاب مغازی:

حدّثنا عثمانبن الهیثم، حدّثنا عوف، عن الحسن، عن أبی‌بکرة، قال: لقد نفعنی اللهُ بکلمةٍ سمعتُها من رسول الله صلّی الله علیه (و آله) و سلّم أیّامَ جمل، بعد ما کِدتُ أن ألحَقَ بأصحاب الجمل فأُقاتلَ معهم. قال: لمّا بلغ رسولَ الله صلّی الله علیه (و آله) و سلّم أنّ أهل فارِسَ قد ملّکوا علیهم بنتَ کِسری، قال: «لن یُفلِحَ قومٌ وَلَّوا أمَرهم امرأةً‌.» (جلد ٣، صفحه ٦٠، از طبع اوّل، مطبعۀ عثمانیه مصریّه، محرّم سنه ١٣٥١ هجریّه)[٣]

دوّم: در کتاب فِتَن، جلد ٤، صفحۀ ١٥٤ از همین طبع.[٤]

[١]. صحیح البخاری، ج ٥، ص ١٣٦.

[٢]. شرح نهج البلاغة، ابن أبی‌الحدید، ج ٩، ص ١٩٢.

[٣]. صحیح البخاری، ج ٥، ص ١٣٦.

[٤]. همان، تعلیق مصطفی البغا، ج ٩، باب الفتنة التی تموج کموج البحر، ص ٥٥، ح ٧٠٩٩.