مطلع انوار - حسینی طهرانی، سیّد محمّد حسین - الصفحة ١٦٦ - حدیث «إنّ الله لَیَزَعُ بالسّلطان ما لا یَزَعُ بالقرآنِ»

انفرد به مُسلم، و عنده زیاداتٌ أُخَر.»[١]و[٢]

در تفسیر ابوالفداء، طبع عیسی الحلبیّ، جلد ٣، صفحۀ ٥٩ در تفسیر آیه ٨٠ از سورۀ الاسراء: (وَاجْعَلْ لِي مِنْ لَدُنْكَ سُلْطَانًا نَصِيرًا) گوید:

«[قال الحسن البصری فی تفسیرها: ”وَعَده ربُّه: لَیَنزِعنّ مُلکَ فارس و عِزَّ فارس، و لَیَجعلَنّه له؛ و مُلکَ الروم و عِزَّ الروم، و لَیَجعلنَّه له.“]

قال قتادة فیها: ”إنّ نبیَّ الله صلّی الله علیه و آله [و سلّم] علم أن لا طاقةَ له بهذا الأمر إلّا بسلطانٍ، فسَأَل سلطانًا نصیرًا لکتاب الله و لحدود الله و لفرائض الله و لإقامة دین الله؛ فإنّ السّلطان رحمةٌ من الله جعله بین أظهُر عباده، و لولا ذلک لأغارَ بعضُهم علی بعض فأکَل شدیدُهم ضعیفَهم.“

[قال مجاهد: ”سُلطانًا نَصِیرًا حجّةً بیّنةً.“]... .

و اختار جریر قولَ الحسن [و قتادة]؛ و هو الأرجح، لأنّه لابدّ مع الحقّ من قهرٍ لمَن عاداه و ناواه، و لهذا یقول: (لَقَدْ أَرْسَلْنَا رُسُلَنَا بِالْبَيِّنَاتِ) ـإلی قولهـ (وَأَنْزَلْنَا الْحَدِيدَ فِيهِ بَأْسٌ شَدِيدٌ) سوره الحدید (٥٧) آیه ٢٥.»[٣]

حدیث «إنّ الله لَیَزَعُ بالسّلطان ما لا یَزَعُ بالقرآنِ»

«و فی الحدیث: ”إنّ الله لَیَزَع بالسّلطان ما لا یَزَع[٤] بالقرآن.“ أی: لَیمنع

[١]. تفسیر القرآن العظیم، ابن کثیر، ج ٤، ص ٨٥.

[٢]. رجوع شود به جنگ ٦، ص ١٧٩؛ مطلع انوار، ج ١٠، تحت عنوان: «فقط مسلمانان ساكن در كشورهای اسلامی می‌توانند در پست‌های ولایی قرار گیرند».

[٣]. تفسیر القرآن العظیم، ج ٥، ص ١٠٢.

[٤]. وزَع یزَع و یَزِع وَزْعًا فلانًا و بفلانٍ: کفّه و منعه.