مطلع انوار - حسینی طهرانی، سیّد محمّد حسین - الصفحة ٤١٤ - بررسی و محاسب&#١٧٢٨ عمر بناء و اعیان از نصوص وارده در ارث زوجه

زمین و عقار؛ همچون:

١. روایت علیّ بن إبراهیم، عن محمّد بن عیسی، عن یحیی الحَلَبی، عن شُعَیب، عن یزید الصّائغ، عن أبی‌عبدالله علیهالسّلام، قال: «سألته عن النِّساء هل یرثن من الأرض؟ فقال: ”لا، و لکن یرثن قیمةَ البِناء.“ قال: قلتُ: إنَّ‌ النّاس لا یَرضون بذا! قال: ”إذا ولِینَا فلَم یَرضُوا، ضربناهم بالسَّوط؛ فإن لم یستقیموا، ضربناهم بالسَّیف.“»[١]

٢. صحیحۀ محمّد بن مسلم و زرارة از حضرت باقر علیهالسّلام: «إنَّ النساءَ‌ لا یَرثن من الدُّور و لا من الضِّیاع شیئًا، إلّا أن یکون أحْدثَ بِناءً فیَرثن ذلک البناءَ.»[٢]

٣. صحیحۀ زراره از حضرت باقر علیهالسّلام به روایت علیّ بن إبراهیم، از علیّ بن حسن بن فضّال، از أحمد بن حسن، از پدرش، از عبدالله بن مُغیرة، از موسی بن بکر واسطیّ قال: «قلت لزرارة: إنَّ بُکَیرًا حدّثنی عن أبی‌جعفر علیهالسّلام: ”إنَّ النِّساءَ لا ترث امرأةٌ ممّا تَرَکَ زوجُها من تربةِ دارٍ و لا أرضٍ، إلّا أن یُقَوَّم البناءُ و الجُذوعُ و الخُشُبُ، فَتُعطی نصیبُها من قیمة البناء. فأمّا التُّربةُ فلا تُعطی شیئًا من الأرض و لا تربةَ دارٍ.“ قال زرارة: هذا لا شَکَّ فیه.»[٣]

٤. صحیحۀ حسن بن محبوب از حضرت صادق علیهالسّلام به روایت محمّد بن علیّ بن الحسین، بإسناده عن الحسن بن محبوب، عن الأحول، عن أبی‌عبدالله علیهالسّلام، قال: «سمعته یقول: ”لا یرثن النساءُ من العِقار شیئًا، و لهُنّ قیمة البِناء و الشَجَر والنَخْل.“ یعنی من البِناء الدُّور. و إنَّما عَنَی من النِساءَ الزَّوجةَ.»[٤]

که در این روایات قیمت بناء تعیین شده است؛ و معلوم است که بناء عبارت است از آلات و ادوات به طوری‌که بر حال و هیئت و کیفیّت خود باقی باشد.

[١] و ٢. وسائل الشّیعة، ج ١٧، ص ٥١٩، ح ٨؛ ص ٥٢١، ح ١٣.

[٢]

[٣] و ٤. وسائل الشّیعة، ج ١٧، ص ٥٢١، ح ١٥؛ ص٥٢٢، ح ١٦.

[٤]