مطلع انوار - حسینی طهرانی، سیّد محمّد حسین - الصفحة ٢٧٢ - برخی احکام قضاء

[برخی احکام قضاء]

[درس‌هایی از نهج البلاغه، آیةالله منتظری] صفحۀ ١٨٢:

«مستحب است قاضی در مقام قضاوت، آدابی را رعایت کند: یکی اینکه قاضی نباید در اطاق در بسته قضاوت کند.»

صفحۀ ١٨٣: «دیگر اینکه، مشهور فقهاء گفته‌اند: مستحبّ است قاضی پشت به قبله، و طرفین دعوا رو به قبله بنشینند، و هیچ کدام پهلوی قاضی ننشیند. اگر قاضی بخواهد یکی را پهلوی خود بنشاند، این یک احترامی است به او در مقام قضاوت. قاضی نباید یکی را پهلوی خود بنشاند، باید هر دو مقابل روی قاضی بنشینند.

... داستانی نقل می‌کنند که یک وقتی در زمان خلافت عمر، یک کسی از حضرت علی علیهالسّلام شکایت داشت. آمد پیش عمر، و از حضرت علی علیهالسّلام شکایت کرد. بعد عمر به حضرت علی علیهالسّلام گفت: یا اباالحسن این شخص از تو شکایت دارد شما بفرمایید پهلوی او بنشینید!

سپس شکایت مطرح شد و عمر حکمش را کرد، بعد خلیفۀ دوّم دید که حضرت علیهالسّلام مثل اینکه ناراحت است، گفت که چرا ناراحتید؟ خیال کرد که حضرت علی علیهالسّلام از این ناراحت شده است که خلیفه به او گفته: برو پهلوی طرف دعوا بنشین! بعد از اینکه از حضرت پرسید، حضرت فرمود:

تو در وقتی که در جای قضاوت بودی من را به کنیه نباید صدا بزنی، و نباید بگویی: یا اباالحسن، باید گفته باشی: علی برو جلو، پهلوی او بنشین؛ برای اینکه به کنیه صدا زدن، احترام یک طرف و تضعیف طرف دیگر است، و این اندازه احترام و تضعیف هم از طرف نباید کرد.

اینجا روایت می‌گوید: وقتی حضرت علی این حرف را زد عمر با حضرت علی علیهالسّلام معانقه کرد و روی او را بوسید و گفت: بأبی أنتم! بکم هدانا الله، و