انتخاب كند آيا از مخلوقاتى كه خود خلق كرده براى خود دختر برگزيد و شما را به پسران امتياز داد (چه تقسيم بندى مى‌كنيد آنچه را كه خودتان نمى‌خواهيد به خداوند تعالى نسبت مى‌دهيد از اين جهت موقع تولد دختران را زنده به گور كرده و پسر را محافظت مى‌كنيد) اين خلاف امر است اگر خداوند تعالى اولاد بخواهد پسرى براى خود برداشته دختر را به شما مى‌دهد و حال آن كه پسر و دختر همه مخلوق خداوند تعالى هستند (بزرگان طايفه عرب دختران را موقع تولد زنده به گور كرده اولاد پسر را نگه مى‌داشتند تفصيل مطالب ضمن تفسير آيه چهلم سوره انعام بيان شده به آنجا رجوع شود).
١٧- (يا محمد) به حال اين مشركين بنگر زمانى كه به يكى از آنها به اولاد (دخترى) كه آن را براى خداوند تعالى مثل قرار مى‌دادند بشارت داده شد از كثرت غم و غصه و از غيظ رويش سياه مى‌شود و به ناچار خشم خود را فرو مى‌برد (مشركين در موقع تولد به همين حال مى‌افتادند اما همان دختر را به خدا نسبت مى‌دهند).
١٨- آيا آن جنس مخلوقى كه در زينت و راحتى تربيت يافته (دختر و زن) و در مقام نزاع و جدال نتواند مانند مردان دليل ظاهر و آشكار آورده مقصود خود را اثبات كند، در نظر مشركين چنين مخلوق ضعيفى را به خداوند تعالى اولاد قرار مى‌دهند؟
١٩- (يا محمد) مشركين بندگان عزيز و مكرم خداوند تعالى (ملائكه) را مؤنث قرار مى‌دهند آيا اين مشركين در زمان خلقت آنها حاضر بودند تا به مذكر يا به مؤنث بودن آنها عالم مى‌شدند (رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله از مشركين سؤال فرمود از كجا مى‌دانيد كه ملائكه دختران هستند گفتند از آباء و اجداد خود شنيده‌ايم و شهادت مى‌دهيم كه پدران ما دروغگو نبودند آن وقت تتمه آيه شريفه در جواب آنها نازل شد) سَتُكْتَبُ شَهادَتُهُمْ وَ يُسْئَلُونَ (يا محمد) اين شهادت آنها نوشته شده (در علم ما ثبت شده) روز قيامت درباره همان شهادت سؤال خواهند شد.
٢٠- (يا محمد) مشركين به خداوند تعالى شريك قرار داده با اين همه مى‌گويند اگر خداوند تعالى مى‌خواست ما به بتها ستايش نمى‌كرديم جبرا و قهرا ما را از عبادت بتها مانع مى‌شد، مشركين به حقيقت گفته خود عالم نبوده كذب و افترا مى‌گويند زيرا خداوند تعالى انسان را در دنيا در هر فعل مختار خلق كرده مشركين اعمال خود را به خداوند تعالى نسبت مى‌دهند مشرك بودن و موحد بودن به اختيار خودشان واگذار است آنها شرك را بر توحيد اختيار كرده‌اند از اين جهت خداوند تعالى آنها را عذاب خواهد كرد.
٢١- يا اين كه آيا ما به مشركين قبل از اين قرآن كتابى داده در آن كتاب آنها را به ستايش بتها و مشرك بودن امر كرده‌ايم تا متمسك به آن كتاب شده چنين عمل مى‌كنند و شرك را بر توحيد اختيار مى‌نمايند.
٢٢- ما چنان كتابى به مشركين نداده‌ايم تا آنها درباره شرك دليل داشته باشند بلكه از هيچ جهت دليل نداشته، تقليد مى‌كنند و مى‌گويند كه ما پدران و اجداد خود را به اين دين و ملت (بت پرستى) يافته (تقليدا) دين و مذهب آنها را اخذ كرديم و در حقيقت در تقليد و تابعيت از دين و مذهب آنها ما هدايت يافته، به حق واصل شده‌ايم.
٢٣- (يا محمد) همان طور كه تو را پيغمبر فرستاديم قبل از تو، به اهل هيچ قريه و بلدى پيغمبر نفرستاديم مگر اين كه اهل آنها به آن پيغمبر اطاعت نكرده اغنياى صاحب نعمت گفتند آباء و اجداد خود را بر آيين و عقايد (بت پرستى) يافتيم و به دين و ملت آنها اقتدا كرده تقليد نموده‌ايم (چنان كه «يا محمد» جماعت قريش به تو گفتند امم قبلى نيز به پيغمبران خود اين چنين گفته‌اند و تو غمگين و محزون نباش).
٢٤- هر پيغمبر در مقام دعوت به قوم خود گفته است اگر من شما را با آيينى بهتر از دين باطل پدرانتان هدايت كنم باز هم به دين پدرانتان تابع مى‌شويد؟ مشركين جواب داده به پيغمبران گفتند در حقيقت ما بر دين و مذهب آباء و اجداد خود ثابت و برقرار مانده و به آنچه شما از جانب خداوند تعالى به رسالت آورده‌ايد كافر شديم.
٢٥- (يا محمد) ما هم از آنها انتقام كشيده همه را هلاك ساختيم ببين (يا محمد) آخر امر تكذيب كنندگان پيغمبران ما چگونه در دنيا آنها را عذاب گرفت و در آخرت هم گرفتار عذاب هميشگى خواهند شد.
٢٦- (يا محمد) به ياد آر زمانى را كه ابراهيم پدر و قوم خود را به طرف ما دعوت كرده گفت در حقيقت من از آنچه (بتهايى) كه شما عبادت مى‌كنيد تبرى كرده هيچ وقت بر آنها عبادت نمى‌كنم.
٢٧- مگر آن خداوندى كه مرا از عدم به وجود آورده است او را دوست داشته به او اطاعت مى‌كنم در حقيقت او مرا در هدايت ثابت و برقرار مى‌كند.
٢٨- حضرت ابراهيم كلمه توحيد را بعد از خود بين اولادش هميشگى باقى گذاشت تا اين كه از آنها موحد شده مردم را به توحيد دعوت كنند به اين اميد كه مشركين هم دعوت آنها را قبول كرده از كفر و ضلالت برگشته موحد باشند.
٢٩- ليكن (يا محمد) به مشركين و آباء گذشته آنها نعمت داده عمرشان را زياد نمودم تا اين كه دين حق (قرآن) و پيغمبرى كه نبوت او ظاهر و آشكار بود (يعنى تو يا محمد) آنها پيغمبر آمدى.
٣٠- زمانى كه قرآن حق به مشركين آمده تو (يا محمد) آنها را