مى‌باشد (زيرا خداوند قادرى كه اشياء مشروحه مذكور را انشاء كرده به وجود آورده، يقينا از دوباره زنده كردن و به وجود آوردن مردم عاجز نمى‌شود از اين سخن و طرز تفكر بايد تعجب نمود).
٥- منكرين قيامت آنهايى هستند كه به پروردگار خود كافر شده‌اند و آنهايى هستند كه در روز قيامت در گردنهاى ايشان زنجير است، آنها ملازمان آتش جهنمند، و در آتش جهنم هميشه خواهند بود.
٦- (يا محمد) مشركين پيش از سلامتى و عافيت، تعجيلا از تو عذاب مى‌طلبند (جماعت قريش رسول اكرم را استهزاء كرده مى‌گفتند اگر سخنان تو راست و به حق است از آسمان به ما عذاب نازل شود خداوند تعالى در اين آيه به آنها جواب مى‌دهد) چگونه آنها عذاب مى‌طلبند در حالى كه مى‌دانند قبل از آنها به تكذيب كنندگان انبياء عذاب گذشته است از آنها عبرت گيرند و عذاب نخواهند (يا محمد) در حقيقت پروردگار تو اشخاصى را كه با وجود اين كه به نفس خويش ظلم كرده و به خداوند تعالى عصيان ورزيده‌اند؛ اگر توبه كنند مى‌بخشد و آنهايى را كه در شرك و معصيت باقى مانده و توبه نكنند به شدت عذاب مى‌كند.
٧- (يا محمد) كفار و مشركين مى‌گويند به چه جهت (به محمد) از طرف پروردگارش خداوند تعالى معجزات نازل نمى‌شود تا ما به او ايمان آوريم، (مشركين به قرآن شريف و اخلاق حسنه و صفات حميده رسول اكرم كه جز انبياء در هيچ كس وجود ندارد اكتفاء نكرده معجزه جداگانه خواستند و ملاحظه اين امر را نكردند كه معجزه آن چيزى است كه هر پيغمبر در برابر ادعاى خود آن را آورده و سايرين در مقابل آن عاجز بمانند و به اين معجزه گفته مى‌شود و در اين تفاوت نيست كه قرآن باشد يا غير قرآن. عجز در برابر قرآن و خواستن معجزات ديگر علامت عناد و جهالت است) (يا محمد) اين معجزاتى را كه از تو مى‌خواهند هيچ يك شدنى نيست در حقيقت تو فقط ترساننده مردم از عذاب الهى هستى، و به جبر نمى‌توانى آنها را به قبول ايمان وادارى، خداوند تعالى اگر بخواهد آنها را به جبر داخل ايمان كند مى‌تواند. براى هر قومى پيغمبرى با معجزه مخصوص آمده است آن معجزه براى غير آن پيغمبر نبوده غالبا يك معجزه به دو پيغمبر داده نشده خداوند تعالى بنا به مصلحت و به اقتضاى حكمت به هر پيغمبر يك قسم معجزه كرامت فرموده (يا محمد) از تو معجزات موسى و عيسى مى‌خواهند آنها ممكن نيست كه از تو ظاهر شود.
٨- خداوند تعالى مى‌داند كه در رحم زنان چه بوده و چه بار دارند (جنين در رحم مذكر باشد يا مؤنث، زشت يا زيبا، ناقص شود يا كامل، خداوند تعالى بدان عالم است) و خداوند تعالى به هر چيزى كه در رحم زنان آن را ناقص مى‌كند دانا مى‌باشد (اگر اعضاء جنين ناقص و يا مدت حمل ناقص شود خداوند تعالى مى‌داند) همچنين خداوند تعالى هر آنچه را كه رحم زنان مى‌افزايد مى‌داند (ممكن است كه عدد حمل بيشتر از يكى باشد و يا مدت حمل زيادتر از نه ماه مقرر باشد، به موجبات اين امور خداوند تعالى عالم است) نزد خداوند تعالى براى هر شي‌ء حد و مقدارى هست كه از آن تجاوز نمى‌كند.
٩- داناى حاضر و غايب خداوند تعالى است شأنش بزرگ و بلند از جميع چيزهاست.
١٠- از شما نوع بشر هر كه سخنان خود را مخفى دارد و هر كه آشكار نمايد نزد خداوند تعالى هر دو برابر است و هر كه در تاريكيهاى شب اعمال خود را مخفى كند و يا در روز روشن در بين مردم آشكار سازد هيچكدام نزد خداوند تعالى مخفى نمى‌ماند.
١١- (براى نوع بشر) كه قول و فعل خود را مى‌پوشاند و يا آشكار مى‌كند ملائكه (قوه روحانى) از پيش رو پشت سر گماشته شده كه پشت سر هم به نوبه از پيش و عقب سر او را حفظ كرده و از مهالك نگه مى‌دارد خداوند تعالى به هيچ قومى نعمت و عافيت اعطايى را تغيير نمى‌دهد مگر اين كه آن قوم و جماعت اخلاص موجود خودشان را به فساد، و عدالت را به ظلم تغيير دهند. و چون خداوند تعالى به قومى به سبب ظلمهاى ارتكابى فرستادن عذاب و هلاكت را اراده كند هيچ كس جلوگير عذاب الهى نخواهد بود، براى مردم جز خداوند تعالى مباشرى در امور نبوده و نمى‌تواند از آنها دفع عذاب كند.
١٢- اوست كه برق را براى خوف و طمع شما مى‌نماياند با ديدن برق از صاعقه‌اش ترسان و به بارانش طمع داريد، (اغلب اوقات كه برق مى‌زند باران مى‌بارد هر وقت كه برق ديده شود انسان به طمع باران مى‌افتد) انشاء كننده و به وجود آورنده ابرهاى سنگين حامل باران خداوند تعالى است،
١٣- موقع ابر بودن هوا و زدن برق صداى آن (يعنى رعد) خداوند تعالى را ذكر كرده حمد و ثنا مى‌كند. ملائكه هم از مهابت و جلالت خداوند تعالى به او تسبيح كرده به صفات نيكو خداوند تعالى را ذكر مى‌كنند، آتش پاره‌هاى ناشى از ابرها را به صداى شديد روى زمين مى‌فرستد هر كه را مى‌خواهد دچار آن كرده هلاك مى‌كند (با وجود صفاتى كه در پيش گفته شد كه خداوند تعالى داناى ظاهر و باطن بوده و صاحب قوت و قدرت است) كفار رسول خدا را تكذيب نموده در حق خداوند تعالى با او جدال مى‌كردند (عامر بن طفيل و اريد بن ربيعه از بزرگان عرب به قصد قتل رسول اكرم به مدينه آمدند گفتند يا محمد پروردگار تو از چه چيز است؟ از طلا يا نقره يا مس و يا آهن از كدام مى‌باشد؟ رسول خدا فرمود پروردگار من از جسم بودن مبر است بالاخره به قتل رسول اكرم موفق نشده برگشتند ضمن مراجعت در گردن‌