مراقب است اعمالشان را حفظ كرده هيچ چيز از اعمال آنها فوت نمى‌شود (يا محمد) ديگر تو به آنها وكيل نيستى امر آنها به تو واگذار نشده فقط تو، آنها را دعوت به ايمان كرده ترساننده از عذاب ما هستى ساير امور و حسابشان به ما واگذار است نسبت به اعمالشان با آنها رفتار خواهيم كرد.
٧- (يا محمد) همچنين براى دعوت مردم همين قرآن را به زبان عرب بر تو نازل كرديم، تا اين كه اعراب مكه و اطراف آن را از عذاب ما بترسانى مخصوصا از هول روز قيامت كه در وقوع آن روز هيچ شك و شبهه‌اى نيست، بلكه ترسيده ايمان بياورند. (يا محمد) در مقام دعوت به آنها بفهمانى كه از آنها فرقه‌اى در جنت خواهند بود (فرقه‌اى كه اطاعت حق كرده موحد باشند) فرقه ديگر هم در جهنم خواهند بود (مشركين و عاصيان به خداى تعالى) البته شخص عاقل جهنم را بر جنت اختيار نمى‌كند.
٨- (يا محمد) اگر مشيت خداوند تعالى علاقه مى‌گرفت تمام بشر را به قهر داخل ايمان كرده موحد مى‌كرد ليكن مشيت الهى علاقه گرفته كه هر شخص به اختيار خود قبول ايمان بكند يا نكند لذا خلايق را قهرا و جبرا داخل ايمان نكرد ليكن هر كه را خداوند تعالى بخواهد (اشخاصى را كه به اختيار قبول ايمان كرده‌اند) به رحمت خود داخل مى‌سازد اما اشخاص ظالم (آنهايى كه به اختيار خود در كفر و ضلال باقى مانده‌اند) براى آنها در قيامت دوست و كمكى نمى‌باشد تا اين كه آنها را از عذاب ما خلاص نمايد.
٩- (يا محمد) آيا مشركين غير از خداوند تعالى دوستانى اخذ كرده براى خود معبود قرار داده‌اند و حال اين كه اگر به حق و از روى غرض صحيح مى‌خواهند براى خود معبودى قرار دهند، براى محبوب و معبود بودن يگانه خداوند تعالى سزاوار است خداوندى كه به مردگان حيات داده بر هر چيز قادر است بايد چنين خدايى را دوست داشته براى خود معبود قرار دهند دوست داشتن غير او و معبود قرار دادن غير خدا خلاف عقل و مروت و انصاف است.
١٠- (يا محمد) بگو به مردم هر وقت در چيزى از امور دين اختلاف كرديد حكم آن را به خداوند تعالى رجوع كنيد (حكم آن چيز را خداوند تعالى براى شما يا در قرآن شريف يا اين كه به عقل شريفى كه به من (رسول اكرم) لطف و مرحمت فرموده معلوم داشته، حكم هر چيز را (در دو مقام؛ در قرآن شريف و يا به واسطه عقل كلى كه در من قرار داده) براى شما پروردگار من خداوند تعالى بيان كننده است در هر كارم بر او توكل كرده و به طرف او رجوع مى‌كنم تا در امر دين هر گونه مشكلم حل شود.
١١- خداوندى كه آسمانها و زمين را از عدم به وجود آورده براى مردان شما نوع بشر زنان (جفت) از نفس خودتان خلق كرده قرار داد تا با آنها مأنوس شده امر ازدواج بين شما صورت گيرد، براى حيوانات چهارپا هم از نوع خودشان جفتها قرار داد تا بدين تدبير (كه از جنس شما جفت‌ها قرار داد) جنس شما را افزون كرده روى زمين منتشر كند، به ذات مقدس خداوند تعالى هيچ چيز نمى‌تواند عديل باشد همه چيز مخلوق او هستند مخلوق نمى‌تواند به مثل خالق باشد عالم و شنوا و بيناى هر چيز خداوند تعالى است.
١٢- كليدهاى خزاين آسمانها و زمين مخصوص خداوند تعالى است از آسمان باران فرستاده براى شما هر قسم روزى از زمين خارج مى‌سازد، به هر شخصى كه بخواهد خداوند تعالى روزى را وسعت داده فراوان مى‌كند و به هر شخص كه بخواهد تنگ مى‌گيرد از روى حكمت بعضى را غنى و برخى را فقير مى‌سازد، خداوند تعالى به هر شيئى عالم است ملاحظه حال هر شخص را كرده به او روزى مى‌دهد.
١٣- (يا محمد) همان دينى را كه خداوند تعالى قبل از تو به نوح (نوح صاحب شريعت اوليه بود) و بعد از آن با ابراهيم و موسى و عيسى وصيت كرده و امر فرموده است به تو وحى كرده براى امت تو آن دين را قرار داديم تا بدان عمل نموده به امم خود برسانند دين اسلام (يعنى موحد بودن و ترك شرك) دين مذهب انبياء صاحب شريعت بوده براى صحت آن تمام انبياء اتفاق نموده‌اند، خداوند تعالى دين اسلام را بر شما مقرر كرده به شما امر مى‌كند كه شما امت محمد صلّى اللَّه عليه و آله همان دين را برقرار كرده (موحّد شده به خداوند تعالى و انبياء و كتب آنها ايمان بياوريد) در آن دين فرقه فرقه نشده اختلاف نكنيد دعوت شما مسلمين به سوى توحيد به مشركين ناگوار مى‌آيد كه چگونه خدايان متعدد را ترك كرده به خداى يگانه ستايش كنند، هر كه را خداوند تعالى بخواهد (توبه كنندگان را) براى ايمان اختيار مى‌كند و به طرف خود جلب مى‌نمايد و هر شخصى را كه در هر كارش به‌