ترجمه قرآن - صادق نوبرى، عبدالمجيد - الصفحة ٣٧٠ - ٣٣ سوره احزاب

(سلام ابن ابى الحقيق- وحى ابن اخطب- و كنانة ابن ربيع- ابو عمار وائلى و چند نفر ديگر از يهوديان بنى النضير و بنى وائل از مدينه خارج شده در مكه نزد قريش رفته آنها را به جنگ رسول خدا دعوت كردند و گفتند ما با شما هستيم تا امر محمد را بالكل تمام كنيم دين شما بهتر از دين محمد مى‌باشد قريش از اين مطلب شاد شده با آنها عهد و ميثاق بستند يهوديان از آنجا خارج شده نزد طايفه (غطفان) رفته آنها را به جنگ رسول خدا دعوت كرده گفتند قريش با ما در اين امر عهد كرده و هم قسم شده‌اند جماعت غطفان هم قبول كرده با هم عهد و ميثاق بستند. جماعت قريش از مكه با جماعت بنى كنانه و احابيش كه در اطراف مكه بودند جمع شده ده هزار نفر قشون تشكيل داده به فرماندهى ابو سفيان ابن حرب با شوكت تمام رو به مدينه نهادند جماعت غطفان و از ساير قبائل هم به رياست (عيينة بن حصن فزارى) همراه آنها شدند رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله از اين مطلب خبردار شده بنا به رأى سلمان از اصحاب كبار در اطراف مدينه خندق كندند از اين جهت اين جنگ به جنگ خندق موسوم شد خندق بين اعراب مرسوم نبود ولى در عجم مرسوم بود سلمان براى آنها خندق را بنا كرد (رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله) موضع خندق را بين اصحاب تقسيم كرده به هر ده نفر يك قطعه قسمت نمود سلمان مرد قوى هيكل و پرقوت بود مهاجر و انصار درباره او اختلاف كردند مهاجرين گفتند با ما باشد انصار گفتند با ما باشد رسول خدا فرمود سلمان (از اهل بيت ما است)، رسول خدا به نفس شريف خود خاك كشيده مى‌گفت (اللهم ان العيش عيش الاخرة فاغفر للانصار و المهاجرة) انصار به آن جناب جواب داده مى‌گفتند (نحن الذين بايعوا محمدا على الجهاد ما حيينا ابدا) همين كه رسول خدا از امر خندق فارغ شد جماعت قريش به يك طرف ميدان جنگ رسيده نازل شدند (غطفان) نيز با ساير قبائل رسيده طرف ديگر نزول نمودند رسول خدا با سه هزار مرد از مدينه خارج شده مقابل كفار بين خندق قرار گرفتند. حى ابن اخطب رئيس بنى النضير به طرف كعب ابن اسد رئيس بنى قريظه رفت كعب وقتى از آمدن حى خبردار شد حكم داد در قلعه را بستند (حى ابن اخطب) اذن خواست كعب اذن نداد حى كنار قلعه صدا كرده گفت در را باز كن كعب گفت تو مرد شومى هستى من با محمد (صلّى اللَّه عليه و آله) عهد بسته‌ام و از او جز وفا و نيكى نديده‌ام عهد شكنى نمى‌كنم و به جنگ او نمى‌روم. حى گفت در را باز كن تا با تو سخن گويم كعب گفت در را ابدا باز نخواهم كرد حى گفت مى‌دانم كه در را از بخل و خست بسته‌اى معلوم مى‌شود كه از خوردن طعام ترس دارى آن وقت كعب ناچار مانده در را گشود حى ابن اخطب داخل شده گفت اى واى بر تو اى كعب عزت و جلال دنيا را براى تو آورده‌ام بزرگان قبائل قريش و غطفان به كثرت آمده‌اند با من عهد كرده‌اند از اينجا نروند مگر اين كه امر محمد و اصحاب او را تمام كنند (كعب) گفت قسم به خداوند تعالى تو ذلت و خوارى دنيا را براى من آورده‌اى من و محمد را به حال خودمان بگذار و از ما كنار شو من از محمد جز صدق و وفا چيزى نديده‌ام حى بن اخطب از كعب دست بر نداشت و مانند شيطان وسوسه كرد تا او را راضى نمود به اين شرط كه اگر قريش به محمد ضررى نرسانند و مراجعت كنند حى بن اخطب با او به قلعه‌اش داخل شود آن وقت هر ضرر به او رسيد به او هم برسد به اين مطلب عهد و ميثاق بسته قسم خوردند (كعب) عهد خود را شكسته براى جنگ با رسول خدا از قلعه خود خارج شد رسول خدا از اين مطلب مستحضر شد به سعد بن معاذ رئيس جماعت اوس و سعد بن عباده رئيس جماعت خزرج و به عبد اللَّه بن رواحه و خوات ابن جبير فرمودند برويد ببينيد كه خبر رسيده از بنى قريظه صحيح است يا نه، اگر صحيح است در برگشتن به اشاره به من معلوم كنيد تا مردم دل شكسته نشوند آن چهار نفر خارج شده به‌
قلعه بنى قريظه رفتند ديدند كه جماعت مزبور و رئيسشان كعب ابن اسد عهد خود را به رسول خدا شكسته‌اند.
سعد ابن عباده مردى غضبناك بود به آنها فحش داد در حق رسول اكرم سخنان ناشايست گفتند سعد بن معاذ او را ساكت كرده خدمت رسول اكرم برگشتند مطلب را به اشاره به رسول خدا معلوم نمودند رسول خدا تكبير گفت آن وقت امر مسلمين كه از هر طرف دشمن آنها را احاطه كرده بود به سختى افتاده خوف بر آنها مستولى گرديد منافقين هم نفاق خود را ظاهر ساختند از منافقين (معتب ابن قشير) گفت محمد به ما خزائن و قصور كسرى را وعده مى‌داد اما براى قضاء حاجت قادر به خروج نيستيم وعده‌هاى او همه دروغ است هر يك از منافقين سخنى گفتند در همان حال مشركين آن طرف خندق و مسلمين و رسول خدا داخل خندق بيشتر از بيست روز ماندند غير از انداختن تير و كمان جنگ ديگرى بين آنها نشد چون كار بر مسلمين سخت شد رسول خدا قاصدى نزد (عيينة بن حصن) رئيس قبيله غطفان فرستاده او را دعوت به صلح نمود بدين قرار كه ثلث خرماى مدينه از آن او باشد و قشون را برداشته از آنجا خارج شود او هم بر اين مطلب راضى شد، صلحنامه نوشته شد قبل از امضاء شهود، عهد نامه را حضور رسول خدا آوردند رسول خدا اين مطلب را به سعد بن عباد و سعد بن معاذ بيان نمود با آنها مشورت كرد آنها گفتند يا رسول اللَّه از طرف خداوند تعالى مأمور اين كار هستى؟ يا با اين كار ما را ملاحظه كرده از پيش خود اين تدبير را نموده‌اى فرمود خير شما را ملاحظه كرده و از طرف خود اين تدبير را كرده‌ام گفتند يا رسول اللَّه زمانى كه مشرك بوديم هيچ كس نمى‌توانست طمعى در مال ما بكند حال كه خداوند تعالى ما را هدايت فرموده به دين اسلام مشرف شده‌ايم مال خود را بر ايشان دهيم؟ اين امر ممكن نيست و آنها را جز شمشير ندهيم. رسول خدا فرمود شما راضى نيستيد من هم راضى نيستم (سعد بن معاذ) صلح نامه را گرفته پاره نموده دور انداخت همه به مرگ راضى شدند. چند نفر از شجاعان قريش ١- عمرو ابن عبد ود ٢- عكرمة ابن ابى جهل ٣- هبيرة بن ابى وهب ٤- نوفل ابن عبد اللَّه ابن ضرار بن الخطاب ٥- مرداس از جماعت بنى محارب ٦- منبه بن عثمان بن عبد الدار سوار اسبان خود شده رو به طرف خندق نهادند تا به كنار خندق رسيدند متوقف گشتند گفتند قسم به خداوند تعالى اين مكر و حيله‌اى است كه عرب بدان آشنا نيست اطراف خندق گشتند جاى تنگى پيدا كرده به اسبان خود نهيب زدند اسبان جست و خيز كرده اين طرف خندق پريدند به ديدن چنين شجاعتى همه مسلمين را خوف گرفت با آن حال ايستاده مبارزه طلبيدند (على ابن ابى طالب عليه السّلام) با چند نفر به مقابله آنها خارج شده جلوى محل تنگ خندق ايستادند تا به خروج دوباره موفق نشوند (عمرو ابن عبد ود) كه سابقا در جنگ بدر كبرى خيلى زخمى شده و نتوانسته بود در جنگ احد حاضر شود در اين جنگ (معلم) حاضر شد يعنى به سر خود از پر شتر مرغ نشان زده بود به اين معنى كه از جنگ فرار نخواهم كرد شجاعان عرب موقع خروج به جنگ معلم خارج مى‌شدند على عليه السّلام نيز هميشه در جنگها معلم بود همين كه على و عمرو بن عبد ود با هم روبرو شدند على عليه السّلام فرمودند يا عمرو تو هميشه با خداوند تعالى عهد بسته‌اى اگر مردى از قريش از تو دو خواهش كند يكى از آنها را قبول كنى عمرو گفت بلى چنين است على گفت اولا من تو را به طرف خداوند تعالى و پيغمبر او و دين اسلام دعوت مى‌كنم بيا و داخل دين اسلام باش عمرو گفت مرا حاجت به دين اسلام نيست، على گفت حال تو را به جنگ دعوت مى‌كنم عمرو گفت اى برادرزاده چرا مرا به جنگ دعوت مى‌كنى قسم به خداوند تعالى نمى‌خواهم تو را به قتل برسانم على گفت پس من ترا به قتل خواهم رساند. آن وقت عمرو خشمناك شده از اسب پياده شده و آن را پى كرده اسب افتاده به طرف على رو نهاد قدرى بگرديدند على عليه السّلام بر او فرصت نداد ضربتى زده او را به قتل رسانيد آنان كه با عمرو بودند فرار كرده از خندق گذشتند دو نفر از آنها مقتول شدند يكى (منبه ابن ضرار ابن عبد الدار) كه بر اثر
اصابت تير در مكه هلاك گرديد ديگرى (نوفل ابن عبد اللَّه ابن ضرار ابن خطاب) موقع فرار اسبش نتوانست از خندق بگذرد در خندق افتاده مسلمين او را سنگسار نمودند گفت اى جماعت عرب يك مرتبه كشتن بهتر از اين مى‌باشد على عليه السّلام به خندق فرو رفت او را به قتل رسانيد چند روز به همين حال بدون جنگ ماندند (نعيم بن مسعود) از جماعت غطفان در خفا خدمت رسول اكرم (صلّى اللَّه عليه و آله) شرفياب شده عرض كرد يا رسول اللَّه من به دين اسلام داخل شده‌ام ليكن قوم و اقربايم از دخول من به اسلام مطلع نيستند چه خدمتى مى‌توانم انجام دهم امر فرماييد تا انجام دهم. رسول خدا فرمودند تو يك نفر آنچه در قوه و استطاعت دارى مشركين را متفرق كن كه جنگ خدعت است بايد در جنگ حيله نمود.
نعيم بن مسعود از آنجا خارج شده نزد يهوديان بنى قريظه آمد با آنها در جاهليت دوست و نديم بود گفت اى بنى قريظه مى‌دانيد كه من دوست شما هستم و به شما محبت دارم گفتند راست مى‌گويى گفت قريش و غطفان به جنگ محمد آمده‌اند شما هم كمك آنها شده‌ايد اما قريش و غطفان مثل شما نيستند شهر، شهر شما است اينجا مال و اولاد داريد نمى‌توانيد از اين شهر به شهر ديگرى برويد ولى ثروت و مال و اولاد آنها در شهر ديگرى بوده دور از اينجا هستند اگر غالب شدند غنيمت گرفته خواهند رفت و اما اگر مغلوب شدند فرار نموده به شهر خود مى‌روند شما اينجا مى‌مانيد رسول خدا هم با شما اينجا خواهد بود آن وقت شما قدرت و طاقت برابرى با او نداريد مصلحت نيست، شما براى ادامه كمك به قريش چند نفر از بزرگان قريش را گرو بگيريد تا به سبب گرو بودن آنها قريش به شما كمك كرده با محمد جنگ كنند و شما را هم تنها نگذارند و برنگردند بنى قريظه گفتند رأى نيكو دادى و نصيحت خوب كردى سپس از آنجا خارج شده نزد جماعت قريش رفت به ابو سفيان و بزرگان ديگر قريش خطاب كرده گفت مى‌دانيد كه من از محمد صلّى اللَّه عليه و آله كنار شده شما را دوست مى‌دارم مطلبى به من رسيد كه بر خود لازم ديدم آن را به شما بگويم و نصيحتتان بكنم تا احتياط كنيد اما آن مطلب را مخفى داشته آشكار نسازيد گفتند مخفى مى‌داريم گفت جماعت يهود (بنى قريظه) از شكستن عهد خود با محمد پشيمان شده‌اند قاصدى نزد محمد صلّى اللَّه عليه و آله فرستاده‌اند كه از شكستن عهد خود پشيمان شده‌ايم آيا از ما راضى مى‌شوى اگر چند نفر از بزرگان قريش را به علت گرو بستانيم و پيش تو فرستيم تا تو همه را به قتل برسانى بعد با تو يكى شده با آنها جنگ كنيم (محمد صلّى اللَّه عليه و آله) به آنها جواب داد راضى هستم با اين حال اگر يهوديان از شما گرو خواستند يك نفر هم به آنها گرو ندهيد.
از آنجا خارج شده نزد جماعت غطفان رفت گفت اى غطفان شما از اقرباى من هستيد بيشتر از ساير خلق شما را دوست مى‌دارم گمان من اين است كه بر من بد گمان نباشيد گفتند راست گفتى گفت اما سخنان مرا پوشيده بداريد به مثل سخنانى كه به قريش گفت به آنها هم گفت و آنها را ترسانيد ابو سفيان و بزرگان غطفان روز شنبه در ماه شوال عكرمة بن ابى جهل را با چند نفر ديگر نزد بنى قريظه فرستاده گفتند كه ما اينجا طاقت بيشتر ماندن را نداريم حيوانات ما هلاك گشتند حاضر به جنگ باشيد تا امر محمد را تمام كنيم گفتند ما روز شنبه اقدام به هيچ امر نمى‌كنيم به علاوه ما جنگ نمى‌كنيم تا چند نفر به ما گرو بدهيد تا بعدا به شما كمك كرده جنگ كنيم عكرمه برگشته اين خبر را به قريش و غطفان داد بعد از شنيدن اين خبر صدق گفته نعيم ابن مسعود را تصديق كردند و به بنى قريظه جواب داده گفتند ما يك نفر هم به گرو نمى‌دهيم بنى قريظه كه اين جواب را شنيدند به حقانيت سخن نعيم ابن مسعود عالم شدند بدين ترتيب نعيم ابن مسعود بين آنها نفاق انداخته و آتش اختلاف روشن شد خداوند تعالى هم آن شب باد شديدى فرستاد چادرهاى آنها را خراب كرده طنابشان پاره پاره گرديد از شدت باد باز كردن چشم براى آنها ممكن نشده خبر اختلاف بين دشمن به رسول خدا رسيده (حذيفة اليمان) گويد همان شب رسول خدا فرمود كيست كه امشب خبرى از اين جماعت براى من بياورد كسى جواب نداد حضرت باز به نماز مشغول شد زمانى از شب گذشت دوباره فرمود كيست كه برود ببيند كه امر اين جماعت چه شد؟ از شدت خوف يك نفر هم به پا برنخاست باز رسول خدا به نماز مشغول شد، بعد از مدتى فرمود كه كيست برود و خبرى بياورد هيچ كس جواب نداد همين كه رسول خدا ديدند كسى جواب نداد مرا به اسم صدا كرده فرمود يا حذيفه! مرا كه به اسم خواند ناچار ماندم عرض كردم (لبيك يا رسول اللَّه) برخاستم و در حضور رسول ايستادم از دستم گرفت دست مبارك خود را به سر و صورت من كشيد فرمود برو از اين جماعت خبرى بياور بعد مرا دعا فرمود من برفتم ولى گويا به طرف مرگ مى‌روم، برفتم داخل جماعت شدم‌