ترجمه قرآن - صادق نوبرى، عبدالمجيد - الصفحة ٢٦٤ - ١٨ سوره كهف

تأمل كرده و حق را درك نموده از باطل كنار شوند، انسان بيشتر از هر مخلوق جدل و نزاع كرده از حق فرارى است.
٥٥- زمانى كه هدايت كننده‌اى به سوى حق (قرآن) از طرف خداوند تعالى به مردم رسيد آنها را از ايمان به خداوند تعالى و استغفار نمودن مانع نگرديد، مگر اين كه منتظر شدند كه سنت خدا درباره عقوبت پيشينيان موقع ايمان نياوردن در حق آنها جارى شود (هم چنان كه به آنها عذاب فرستاده بود به اينها نيز عذاب بفرستد) يا اين كه منتظر عذاب آخرت شدند كه به ظاهر و آشكار روز قيامت آنها را بگيرد آنهايى كه ايمان نياورده‌اند به كدام يك از اين دو عذاب (عذاب دنيا و آخرت) منتظرند؟
٥٦- (يا محمد) ما انبياء را نمى‌فرستيم مگر اين كه اطاعت كنندگان را به ثواب آخرت بشارت دهند و گناهكاران را از عذاب آخرت بترسانند چنان كه تو را فرستاده‌ايم، ليكن اشخاص كافر به سخنان باطل به انبيايى كه از طرف ما اعزام شده‌اند مقابل ايستاده و نزاع و جدال مى‌كنند تا اين كه به سخنان باطل حق را ضايع و باطل سازند، (گاهى مى‌گويند پيغمبر از بشر نمى‌شود و گاهى مى‌گويند پيغمبر اگر از جنس بشر باشد بايد از متمولين باشد) آياتى را كه از طرف ما آمده و تمام عذابهايى را كه بدانها پيغمبران مردم را مى‌ترسانند استهزاء مى‌كنند.
٥٧- كيست ظالمتر از آن كسى كه آيات خداوند تعالى (قرآن) به آنها خوانده شود و بعد از شنيدن سخنان الهى از آن اعراض كند و ايمان نياورد و عاقبت اعمال خود را (به سبب كفر و معصيت) كه هر دو دستشان از پيش فرستاده فراموش كنند در حقيقت (يا محمد) به سبب كفر اين اشخاص بر دلهاى ايشان پرده‌ها قرار داده‌ايم تا اين كه از قرآن هيچ چيز نفهمند و در گوشهاى ايشان سنگينى قرار داده‌ايم تا سخن حق را نشنوند اگر تو (يا محمد) اشخاص مذكور را به طرف حق بخوانى البته آنها هيچ وقت هدايت قبول نكرده قبول كننده ايمان نيستند.
٥٨- (يا محمد) پروردگار تو بسيار بخشنده و صاحب رحمت است (يا محمد) اگر خداوند تعالى از آنها (اهل مكه كه تو را اذيت مى‌كنند) به سبب اعمالشان (اذيت تو و شرك خدا) مؤاخذه كند البته به زودى به آنها عذاب مى‌فرستد اما خداوند تعالى از فضل و رحمت خويش عذاب آنها را به تأخير انداخته است، بلكه براى عذاب مشركان روز قيامت وقت وعده است در آن روز براى خود غير از خداوند تعالى پناهگاه و نجات دهنده‌اى نمى‌توانند پيدا كنند.
٥٩- اى اهل مكه اين شهر و ديارانى است كه پيش از شما اهل آنها را هنگامى كه ظلم كردند تماما هلاك كرديم (يعنى جماعت عاد و ثمود و لوط و شعيب) براى عذاب و هلاك شدن آنها وقت معين قرار داده‌ايم در آن وقت همه‌شان را هلاك ساختيم (اگر به شما اهل مكه خداوند تعالى بخواهد عذاب بفرستد در وقت معين عذاب مى‌فرستد اما عذاب شما را به روز معين قيامت مقدر فرموده است).
[توضيح: موسى عليه السّلام از خداوند تعالى سؤال كرد الهى از بندگان خود كه را دوست‌تر دارى خداوند تعالى فرمود آن كه مرا ذكر كند و فراموش نسازد، موسى گفت كدام بنده‌ايست كه تابع تو شده و عمل كننده احكام تو باشد. خداوند تعالى فرمود شخصى كه سخن حق گفته و به حق و عدالت حكم كند و تابع خواهش نفس نباشد، موسى گفت بار خدايا از بندگان تو عالمتر كيست خداوند تعالى فرمود شخصى كه هميشه دنبال علم مى‌گردد تا بلكه كلمه‌اى از علم مردمان بر معلومات خود بيفزايد.
موسى گفت الهى از بندگان خود شخص عالمتر از مرا به من نشان بده بلكه از او مقدارى تحصيل علم كنم خداوند تعالى فرمود بنده عالمتر از تو خضر است، موسى گفت بار خدايا، من او را كجا يابم خطاب رسيد در محل تلاقى (بحر سفيد و بحر محيط) نزديك صخره او را پيدا مى‌كنى. خطاب رسيد در هر جا كه ماهى را فراموش كرديد (خضر) همانجا خواهد بود موسى تدارك سفر ديده غلام خود را به مصاحبت برداشته به راه افتاد چنان كه خداوند تعالى ضمن آيات آتى الذكر خبر مى‌دهد (مقصود از ذكر احوال موسى و خضر در ضمن آيات كريمه بيان شرافت و اهميت علم مى‌باشد تا مردم بدانند موسى كه كليم اللَّه بوده در طلب علم قطع بيابان كرده و تحمل زحمت و مشقت مسافرت نموده تا كلمه‌اى بر معلومات خودش بيفزايد از نكات مندرج در قصص قرآن نبايد غفلت نمود بعضى از اهل تفسير به سبب مقام و مرتبه موسى راضى نشده‌اند كه صاحب اين قصه موسى بن عمران باشد بلكه آن را به موسى پس ميشا از اولاد يوسف عليه السّلام كه نبوت او معلوم نيست نسبت مى‌دهند ولى از آيه كريمه كه خداوند تعالى در سوره يوسف فرموده و فوق كل ذى علم عليم «عالمتر از عالمى هميشه هست» غافل شده از براى موسى بن عمران تعجب مى‌كنند.] ٦٠- (يا محمد) به ياد آر زمانى را كه موسى به غلام خود گفت من از اين مسافرت كه مى‌روم بر نمى‌گردم تا اين كه به محل تجمع دو دريا (درياى سفيد و محيط محلى كه خضر نبى آنجا بود) برسم و يا اگر هشتاد سال هم راه بروم بايد به آنجا برسم (چون موسى عليه السّلام خيلى به تحصيل علم علاقمند بود از اين جهت در مقام تأكيد گفت كه اگر طول راه به مدت هشتاد سال هم باشد بايد بروم و خضر را ملاقات كنم و از او تحصيل علم نمايم. شرافت علم را بايد از همين جا درك كرد كه چگونه موسى بن عمران پيغمبر خداوند تعالى در طلب آن سعى و كوشش مى‌كند.
٦١- زمانى كه موسى با غلام خود به محل تلاقى دو دريا رسيدند، به ماهى كه با خود آورده بودند ملتفت نشده فراموش كردند، و ندانستند كه از آن براى ايشان چه علامتى خواهد شد (اهل تفسير گفته‌اند كه آن ماهى ماهى خشك بود موسى عليه السّلام براى صرف غذا با خود آورده بود ممكن هم است كه در آن نزديكيها از صيادى آن (ماهى) را گرفته باشند كه هنوز آثار حيات در آن باقى مانده و علامتى كه بعد از اين ذكر مى‌شود از آن ظاهر شده است) موسى خوابيد غلامش ديد كه آن ماهى خشك (يا ماهى تازه) حركت كرده به آب افتاد، بعد از به آب افتادن آب جمع شده مانند تلى ايستاده در آنجا محلى مثل سوراخ حيوانات باز شد، ماهى آنجا داخل شده رفت (غلام موسى از اين امر تعجب كرد بعد از بيدارى موسى عليه السّلام غلام اين مطلب را فراموش كرد و به موسى اظهار ننمود و به راه افتادند).