٧- بعضى از آن حيوانات (مثل شتر و گاو) بارهاى شما را به شهرهايى مى‌برند كه خود شما آنها را نمى‌توانستيد برسانيد مگر اين كه نفستان را به مشقت و زحمت فوق العاده مى‌انداختيد در حقيقت پروردگار شما به شما مهربان و رحم كننده است از براى شما اين حيوانات را خلق نموده تا با آنها احتياجاتتان را برطرف سازيد.
٨- خداوند تعالى براى شما (اسب و قاطر و الاغ) را خلق نمود تا در مقام احتياج به آنها سوار شويد، همچنين براى شما زينت دنيا باشد (حقيقتا در وجود اين حيوانات كه به نحو خوب نگهدارى شوند براى صاحبانشان موجب زينت و مفاخره است خداوند تعالى براى منفعت شما افراد بشر چيزهايى را كه شما به آن عالم نيستيد خلق مى‌كند. (ضمن آيه قبلى براى حيواناتى كه ذكر شد چند منفعت بيان فرمود از جمله خوردن گوشت آنها بود اما ضمن اين آيه شريفه منفعت اسب و قاطر و الاغ به زينت و باركشى منحصر شده از اين جهت حرمت گوشت آنها ظاهر مى‌شود، الحق بايد چنين هم باشد به علت احتياج به آن حيوانات و انجام اعمال پر مشقت و زحمت ذبح آنها و خوردن گوشتشان نزد شرع و هر نفس كامل مكروه به نظر مى‌رسد، به علاوه براى حلال بودن گوشت اين سه حيوان آشكار نيست بلكه حرام بودن آنها از اين آيه مستفاد مى‌شود، اما احاديث در اين باره زياد بوده از اين جهت فتواى علما نيز مختلف مى‌باشد.
٩- هدايت كردن مردم و نشان دادن راه مستقيم كه راه وصول به حق است بر خداوند تعالى لازم است (چنان كه خداوند تعالى پيغمبر و كتاب فرستاده و هدايت و راهنمايى فرموده است) بعضى از راهها كه خلقان مى‌روند مستقيم نبوده و از حق بر كنار است، آن راه، راه خدايى نيست از آن راه بايد بر كنار شويد، اگر خداوند تعالى بخواهد همه شما را به جبر و عنف هدايت كرده به راه حق واصل مى‌كند، ولى به سبب فاعل و مختار بودن، شما را به اختيار خودتان گذارده قبول ايمان بايد به اختيار خودتان باشد.
١٠- خداوند تعالى به شما تفضل فرموده براى شما از آسمان آبى نازل كرده بعضى از آن آب است كه (از اجزاء اراضى طعم آن تغيير نيافته و صاف و گوارا مانده) از آن مى‌آشاميد، و بعضى از آن آب در صحرا بوده سبب روئيدن علوفه و اشجار مى‌گردد و از آن علوفه حيوانات خود را مى‌چرانيد.
١١- خداوند تعالى به سبب باران براى شما هر قسم حبوبات مى‌روياند، درخت زيتون را مى‌روياند كه از روغن آن منفعت مى‌بريد و درخت خرما را مى‌روياند كه از ميوه و درخت آن فايده بسيار مى‌بريد درخت انگور را مى‌روياند و از انگور هر قسم فايده براى شما حاصل مى‌شود و از هر قسم ميوه‌جات براى شما مى‌روياند حقيقتا در اين رويانيدن ميوه‌جات براى اشخاصى كه انديشه و تأمل كرده به حكمت و قدرت خداوند تعالى استدلال نمايند دليل و برهانى است كه چگونه خداوند تعالى از روى حكمت براى انسان هر قسم ميوه‌جات و براى حيوانات هر قسم علوفه خلق كرده است.
١٢- خداوند تعالى براى شما شب و روز را مسخر نمود تا در يكى راحت شده و در ديگرى كسب معاش كنيد، براى شما آفتاب و ماه مسخر نمود تا از تأثير آنها در روى زمين، اشياء متعلق به گذران و معاش شما عمل آمده از آنها فايده برگيريد، تمام ستارگان به امر خداوند تعالى مسخر و در تحت قدرتش مقهور و مغلوب بوده سكون و حركتشان تابع اراده خداوند تعالى مى‌باشد (اين آيه شريفه قول منجمين را كه به مؤثر بودن مستقل ستارگان در اين عالم قائلند رد مى‌كند) در اين (خلقت اشياء مذكور) براى گروهى كه به مقتضاى عقل رفتار كرده تابع خواهش نفس نشويد دليلها و برهانها بر توحيد و قدرت خداوند تعالى است.
١٣- خداوند تعالى آنچه را براى شما در روى زمين گذاشته و برقرار نموده (از نباتات و حيوانات و معادن) در حالتى كه با يكديگر در رنگ و خلقت مختلفند، خلق نموده در حقيقت در اين مخلوقات براى جماعاتى كه متذكر شده عبرت گيرند، بر توحيد و حكمت خداوند تعالى دليل و برهانى است.
١٤- خداوند تعالى به قدرت كامله خويش براى شما دريا را مسخر نمود تا از داخل آب شور و تلخ آن ماهيان لطيف و روغن دار را صيد كرده از گوشت تازه آنها ميل كنيد (آيه شريفه بحليت انواع ماهيها دلالت مى‌كند جماعت معظم از مسلمين به موجب آيه انواع ماهيها را حلال دانسته ميل مى‌كنند اما طايفه ديگر ماهيهاى فلس دار را حلال و بى‌فلس را حرام گفته‌اند. همچنين از آن درياى تلخ زينت (مرواريد و مرجان) خارج ساخته و آنها را زنان شما براى خود زينت قرار مى‌دهند (آيا بودن چنين جواهراتى، در داخل آب شور دليل قدرت خداوند تعالى نيست؟) (يا محمد) كشتيها را مى‌بينى كه به قدرت خداوند تعالى در درياها حركت كرده و به هر سو مى‌روند تا اين كه به سبب آن كشتيها تجارت نموده از فضل وى طلب روزى كنيد البته به سبب اين نعمتها بايد شكرگزار خداوند تعالى باشيد.