عايدش خواهد شد. پس اى يهوديها مغرور نشويد كه ابراهيم و اولاد او پدران شما بودند از اعمال آنها به شما فايده نمى‌رسد. مثل اين آيه در سابق گذشت، براى تأكيد مطلب تكرار شده كه شخص به غير از عمل خود به ديگران متكى نشود شرافت و فضيلت پدر به اولاد فائده نمى‌دهد «گيرم پدر تو بود فاضل از فضل پدر تو را چه حاصل».
[توضيح: پيغمبر والا مقام در مكه نماز را به كعبه مى‌خواند بعد از هجرت به مدينه به حكم احديت نماز را رو به بيت المقدس بجا مى‌آورد ولى در قلب رسول اكرم بود كه نماز را به سمت كعبه بجاى آورد زيرا قبله پدرش ابراهيم و مطاف اعراب بود خداوند تعالى ضمن آيه بعدى قبل از تحويل قبله به نبى اكرم مى‌فرمايد: يا محمد با خبر باش وقتى كه از بيت المقدس رو گردان شده و به كعبه نماز بخوانى يهوديها تو را استهزاء و به تو گفته‌هاى طعن آميز خواهند زد آن وقت در جواب آنها آماده باش.] ١٤٢- يا محمد! چون مأمور شدى نماز را به سمت مكه بخوانى، اشخاص سفيه از يهود مى‌گويند: چه چيز پيغمبر و اتباع او را از قبله‌اى كه به سمت آن (بيت المقدس) نماز بجا مى‌آوردند رو گردان نمود. يا محمد! در آن صورت به آنها جواب بده، مشرق و مغرب هر دو ملك خدا است هر طور بخواهد در ملك خود تصرف مى‌كند، گاه كعبه را قبله قرار مى‌دهد گاه بيت المقدس را از روى حكمتى كه شما به آن عالم نيستند، در كعبه و بيت المقدس خصوصيتى نيست.
زيرا هر كدام از سنگ و خاك بوده و هيچ يك براى خداوند مكان نيست. هر كه را خداوند تعالى بخواهد، به راه راست و حقيقت هدايت مى‌كند. كسى نمى‌تواند به خداوند تعالى اعتراض نمايد.
١٤٣- هم چنان كه شما مؤمنين را هدايت كرده از روى حكمت براى شما كعبه را قبله قرار داديم، همين طور شما امّت محمد را از بين ساير امم اختيار كردم، تا اين كه روز قيامت بر امم گذشته شهود باشيد (در روز قيامت امم گذشته منكر تبليغ احكام از طرف انبياء مى‌شوند خداوند تعالى از آنها شاهد مى‌طلبد و حال آن كه خود عالم به تمام جزئيات است موقعى كه امت محمد صلّى اللَّه عليه و آله به تبليغ احكام انبياء شهادت مى‌دهند امم گذشته مى‌گويند شما چگونه دانستيد كه انبياء احكام را به ما رسانده‌اند در صورتى كه از تمام امم عقب‌تر آمده‌ايد مى‌گويند ما به خبر خداوند تعالى كه در قرآن كريم به ما تعليم داده عالم شده‌ايم) در آن وقت كه شما مؤمنين به امم گذشته شهادت داديد پيغمبر اكرم محمد صلّى اللَّه عليه و آله به صدق و حقيقت شما شهادت مى‌دهد (وقتى كه امت محمد صلّى اللَّه عليه و آله به صدق ساير پيغمبران شهادت دادند از رسول خدا سؤال مى‌شود آيا امت تو عادل و در گفته‌هاى خود صادق هستند رسول خدا امت خود را تزكيه مى‌كند و به عدالت آنها شهادت مى‌دهد) الان براى تو قبله‌اى (مكه) را كه سابق بر آن بودى تغيير نداديم مگر اين كه بيازمائيم كسى را كه بعد از تحول قبله به تو پيغمبر تابع مى‌شود و در ايمان خود باقى مى‌ماند و يا مرتد شده از دين اسلام بر مى‌گردد (كعبه را قبله قرار داديم تا اينكه معلوم شود چه كسى در دين خود باقى مى‌ماند و تابع تو مى‌شود و چه كسى از اسلام خارج مى‌گردد). بنا به عرف و اصطلاح بشر خداوند تعالى فرمايد: يا محمد! ما قبله را كعبه قرار داديم تا بدانيم (يعنى شما ببينيد) عاقبت كار چه مى‌شود آيا مردم به حكم خداوند تعالى تابع شده در دين خود باقى مى‌مانند يا نه چنانچه شخصى اگر به عاقبت امرى آشنا باشد به اشخاص ديگر مى‌گويد ما عمل را مى‌كنيم تا ببينيم عاقبت آن كار چه مى‌شود و حال آنكه آن شخص به عاقبت كار عالم است اما مى‌خواهد به مردمانى كه در آن مجلس هستند بفهماند تا به انتظار و صبر عاقبت آن كار را بداند زيرا ممكن بود اگر قبلا گفته مى‌شد مردم قبول نكنند در اين آيه خداوند تعالى به كرامت مؤمنين و پيغمبر اكرم خود را در سلك آنها داخل نمود) در حقيقت تحويل قبله از بيت المقدس به مكه بر نفوس خيلى سنگين بود مگر بر اشخاصى كه آنها را خداوند تعالى هدايت كرده و در دين خود ثابت و برقرار مانده‌اند براى اين اشخاص عوض كردن قبله هيچ سنگين و با مشقت نيست خداوند تعالى ثبوت شما را در ايمان ضايع نمى‌كند بلكه ثواب بزرگ اعطا مى‌كند در حقيقت خداوند تعالى به مخلوقات خود مهربان و رحم كننده است و هيچ وقت اجر آنها را ضايع نمى‌سازد.
[توضيح: رسول اكرم بعد از تشريف فرمايى به مدينه شانزده ماه به سمت بيت المقدس نماز مى‌خواند بعد از اتمام شانزده ماه در پانزدهم رجب روز دوشنبه وقت عصر آيه شريفه زير نازل شد و رسول اكرم را به توجه كعبه مأمور فرمود فرمايد:] ١٤٤- يا محمد! بسيار مى‌بينم كه صورت خود را سمت آسمان مى‌گردانى و گويا انتظار امرى را دارى (رسول خدا هميشه هنگام خروج از منزل به سمت آسمان نظاره مى‌كرد و درباره قبله منتظر وحى بود هم چنان كه در موقع اقامت در مكه كعبه براى او قبله بود باز هم قبله بودن كعبه را آرزو مى‌كرد اين عمل مكرر از رسول خدا صادر شد تا اين كه آيه نازل گرديد) يا محمد قبله بودن كعبه را دوست دارى البته تو را به سمت قبله (كعبه) برمى‌گردانم كه به آن راضى شوى، حالا روى خود را به طرف مسجد الحرام برگردان و در هر مكان موقع نماز روى خود را به سمت مسجد الحرام بگردانيد در حقيقت به آنهايى كه كتاب توراة داده شده البته علم دارند كه تحويل قبله از طرف خداوند تبارك و تعالى به حق است و محمد صلّى اللَّه عليه و آله به خواهش خود قبله را عوض نكرده معهذا (يهوديان) در مقام عناد منكر هستند از امورى كه يهوديان بجاى مى‌آورند خداوند تعالى غافل نيست.
١٤٥- يا محمد! اگر به حقانيت قبله بودن كعبه براى اهل كتاب همه گونه دليل برهان بياورى به قبله تو (كعبه) تابع نخواهند شد، تو هم‌