به شما روزى داد البته بايد به نعم الهى شكر گزار باشيد.
٢٧- اى ايمان آورندگان واجبات الهى را ترك نكرده از طريقه محمدى خارج نشده به غنيمت حاصله از جهاد خيانت نكنيد شما كه وزر و وبال خيانت كردن را دانسته و مى‌دانيد كه خداوند چقدر عذاب خواهد كرد در امانتهاى خودتان خيانت نكنيد البته امانت را حفظ كرده به صاحبش برسانيد.
٢٨- بدانيد و خبردار باشيد كه مال و اولاد شما براى شما بلايى است و سبب مى‌شود كه انسان مرتكب گناه شود مال و اولاد، شما را از رفتن به جهاد باز ندارد. در حقيقت اجر بزرگ و ثواب نزد خداوند تعالى است آن اجر از مال و اولاد افزون‌تر است، آن اجر را هم نمى‌توان به دست آورد مگر در جهاد.
٢٩- اى ايمان آورندگان، اگر از خداوند تعالى بترسيد و به او اطاعت كرده به جهاد برويد خداوند تعالى به شما از نزد خود كمك مى‌كند تا به كفر غالب شويد و حق و باطل از همديگر فرق پيدا كرده متمايز شود، و به سبب جهاد به گناهانتان پرده كشيده شما را ببخشد خداوند تعالى صاحب تفضل و احسان بزرگ است.
[توضيح: موقع اقامت رسول اكرم صلّى اللَّه عليه و آله در مكه جماعتى از اهل مدينه به مكه رفته، به رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله ايمان آورده، و بيعت كردند جماعت قريش مقيم مكه از عاقبت امر و رونق كار رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله ترسيده در مجلس شورا (دار الندوه) جمع شده مشورت نمودند. پير مردى از اهل نجد به آنها رسيده گفت من شخصى از اهل نجد هستم (اهل تفسير گفته‌اند كه پير مرد مزبور شيطان بوده، جاى تعجب است كه چرا به اهل نجد شيطان گفته‌اند!) براى كار ضرورى به مكه داخل شدم تجمع شما را شنيدم خواستم كه من هم حاضر شوم تا از رأى من مستفيض شويد گفتند بسيار خوب، شروع به سخن كردند «ابو البحيرى» گفت رأى من اين است كه او را حبس كنيد و روشنايى كوچكى ترتيب داده، از آنجا آب و طعام به او بدهيد، بماند تا مرگ او را دريابد.
پير مرد نجدى گفت اين رأى پسنديده نيست او هم قوم و جماعتى دارد مى‌آيند و جنگ مى‌كنند، او را به زور خارج كرده مى‌برند رأى ديگر بدهيد. «هشام ابن عمرو» گفت رأى من اين است كه او را گرفته بازوانش را بسته و سوار شتر كنند و از بين خود خارج ساخته در بيابان رها سازند يا شتر او را مى‌كشد و اگر هم سالم به طرفى برود ضررى از او نمى‌رسد پير مرد گفت چه رأى بدى است. اگر سلامت ماند جماعت ديگر اطراف خود جمع كرده بر مى‌گردد به شما رياست مى‌كند. ابو جهل گفت رأى من اين است كه از هر قبيله و جماعتى جوانى انتخاب و به هر يك شمشيرى بدهيم آنها ناگهان شب هنگام به روى محمد ريخته او را به قتل برسانند آن وقت خون او بين قبائل تقسيم مى‌شود قبيله بنى هاشم هم با تمام قبايل قريش نمى‌توانند برابرى كنند اگر خونبها هم بخواهند مى‌دهيم و راحت مى‌شويم. پير مرد نجدى گفت اين جوان راست مى‌گويد رأى نيكو همين است اتفاق به رأى ابو جهل كرده و متفرق شدند چگونگى را خداوند تعالى به رسول خود خبر داده اجازه فرمود به مدينه هجرت نمايند. همان شب كه قريش به قتل رسول خدا اجماع كردند رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله على عليه السّلام را در رختخواب خود گذاشته خارج گرديد قريش در وقت معين به خانه رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله هجوم كردند تا او را به قتل برسانند ناگهان على عليه السّلام از رختخواب شمشير به دست به پا خاست و به قريش گفت چه مى‌خواهيد؟ گفتند محمد را مى‌خواهيم. محمد صلّى اللَّه عليه و آله كو؟ على عليه السّلام فرمود من كشيك چى او نيستم نمى‌دانم كجا است همه‌شان متحير مانده از خانه خارج شدند بعد از جنگ بدر خداوند تعالى اين احوال و مكر و حيله قريش و نجات رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله و غلبه در جنگ بدر را ضمن آيه زير به رسول اكرم صلّى اللَّه عليه و آله خبر مى‌دهد تا مسلمين به نعم الهى شكر گزار شده، بدانند كه خداوند تعالى چگونه به دين اسلام كمك فرموده است.]
٣٠- به ياد آر يا محمد! زمانى را كه جماعت كافر قريش در مكه به تو نيرنگ مى‌كردند تا تو را به زندان انداخته حبس كنند (چنانچه ابو البحيرى گفت) يا به قتل برسانند (چنانچه ابو جهل گفت) و يا تو را نفى بلد كنند (چنانچه هشام ابن عمرو گفت) و حيله خود را از تو پنهان كردند تا به تو ضرر برسانند خداوند تعالى هم عوض مكر و حيله آنها، عذابى را كه براى آنها آماده كرده بود پنهان ساخت تا ناگهان آن عذاب را به آنها برساند (چنان كه در بدر به آنها رسيد) خداوند تعالى عالم به اوقات عذاب بوده بهترين پنهان كنندگان مى‌باشد.
٣١- چون آيات ما به مشركين خوانده شد، گفتند: به تحقيق ما شنيده‌ايم اگر ما بخواهيم البته از اين قبيل آيات مى‌گوئيم اين سخنان جز احوال باطل گذشتگان نيست.
٣٢- به ياد آر يا محمد! زمانى را كه جماعت قريش گفتند اى پروردگار ما! اگر اين قرآن حق است و از طرف تو نازل گشته سنگى از آسمان به ما بزن و ما را هلاك كن، و يا غير آن عذاب اذيت دهنده ديگرى به ما برسان.
٣٣- جماعت قريش چنين گفتند، اما خداوند تعالى تا زمانى كه تو يا محمد بين آنها هستى آنها را عذاب كننده نيست همين كه تو از بين آنها خارج شدى البته به آنها عذاب مى‌كنيم (چنانچه در جنگ بدر عذاب نمود) همچنين خداوند تعالى به آنها در حالى كه استغفار كرده از شرك و كفر توبه كنند عذاب نمى‌كند همين كه توبه نكردند خداوند تعالى آنها را عذاب مى‌كند.
٣٤- آنها چه كرده‌اند كه خداوند تعالى (پس از خارج شدن تو از ميان آنها) آنها را عذاب نكند در صورتى كه آنها مردم را از دخول به مسجد الحرام و طواف آن مانع مى‌شوند (چنانچه تو و اصحاب تو را در حديبيه مانع شدند اين چنين اشخاص البته مستحق عذاب هستند) هيچ وقت آنها به خداوند تعالى دوست نبوده و نمى‌شوند دوستان الهى اشخاص متقى و پرهيزگار و مسلمين با صداقت هستند نه اشخاصى كه اسمشان را مسلمان گذارده‌اند لكن بيشتر آنان جاهل و نادانند.
[توضيح: در ايام جاهليت موقع طواف كعبه مرد و زن عريان شده دسته دسته صفير زنان و كف زنان كعبه را طواف مى‌كردند وقتى كه رسول خدا مبعوث شد هر وقت آن حضرت مقابل كعبه آمده، به نماز مى‌ايستاد آنها اين عمل خود را شروع مى‌كردند تا نماز رسول خدا را باطل كنند اين عمل تا سال هشتم هجرت بين آنها معمول بود تا رسول خدا همان سال مكه را فتح نموده حكم كرد اين عمل باطل ترك شود.] ٣٥- نماز و عبادت آنها (مشركين) در برابر كعبه جز صفير زدن و كف زدن نبود اى مشركين عذاب روز بد را بچشيد، از اين جهت كه به قرآن كافر شديد.
٣٦- يا محمد در حقيقت اشخاصى كه كافر شدند، اموال خود را انفاق مى‌كنند تا مردم را از طريق الهى و قبول دين اسلام مانع شوند،