٥- يا محمد هم چنان كه در بدر كبرى تقسيم غنايم را نپسنديدند همچنين در بادى امر اين را هم نپسنديدند كه خداوند تعالى تو را از خانه‌ات در مدينه به حقانيت براى جنگ بدر بيرون آورد البته رفتن جنگ را نمى‌پسندند مگر اشخاصى كه در ايمان ثابت و راسخند (چون جنگ بدر اولين وهله در اسلام اتفاق افتاد يك دسته از مؤمنين آن را نپسنديدند اما بعد از حضور در جنگ محكم و ثابت قدم شده جماعت مشركين را پراكنده ساختند) در حقيقت دسته‌اى از مومنين؛ نه همه ايشان خروج تو را از براى جنگ بدر نپسنديدند.
٦- يا محمد مؤمنين با تو در مقابله با دشمن مجادله مى‌كنند پس از آن كه تو وعده غلبه به دشمن دادى، گويا آنها را به طرف مرگ مى‌برند در حالى كه موجبات مرگ را آشكارا مى‌بينند.
٧- زمانى كه خداوند تعالى يكى از آن دو طايفه را به شما وعده داده (كاروان يا جنگ) كه يكى از آن دو نصيبتان خواهد شد، شما دوست داشتيد و مايل بوديد طايفه‌ى كه صاحب شوكت و قدرت نبود نصيبتان شود (يعنى شما ميل داشتيد كاروان را ملاقات كرده غارت بكنيد) ولى اراده خداوند تعالى اين بود كه جنگ بشود و درباره آن آيات نازل و دين اسلام را بلند كرده ثابت و برقرار نمايد، و بنياد كفار را قطع كرده آنها را هلاك سازد.
٨- باز اراده خداوند تعالى آن است كه به سبب جنگ دين اسلام را ثابت و كفر و شرك را باطل سازد اگر چه مشركين ثبوت و آشكار شدن اسلام را خوش ندارند ليكن خداوند تعالى دين اسلام را آشكار خواهد ساخت.
٩- (همين كه مسلمين با مشركين مقابله نمودند و جنگ حتمى شد مومنين ديدند كه مشركين هزار نفر و آنها سيصد و سيزده نفرند خوف به آنها غالب شده استغاثه و دعا كردند) زمانى كه شما مؤمنين آه و ناله كرده پروردگار خويش خداوند تعالى را خواسته گفتيد الهى به ما كمك باش خداوند تعالى دعاى شما را مستجاب كرده گفت در حقيقت من شما را با هزار ملائكه كه پشت سر شما در بدر حاضر شوند كمك مى‌كنم.
١٠- هزار ملائكه را خداوند تعالى براى شما كمك قرار نداد مگر اين كه شما را بشارتى به كمك خداوند تعالى باشد و بدان قلبتان آرام شود، اما گمان نكنيد كه كمك حقيقتا از ملائكه است بلكه كمك از خداوند تعالى است، خداوند تعالى به هر چيزى غالب و قاهر و در تدبير خود حكيم است.
[توضيح: اصحاب رسول خدا تا خوف داشتند خواب بر ايشان ميسر نبود همين كه وعده نصرت و غلبه داده شد قلبشان آرام شده به خواب رفتند، جايى كه ايستاده بودند شن‌زار بوده حركت برايشان دشوار مى‌بود چون مشركين قبل از آنها آب را گرفته بودند بى آب هم مانده عطش به آنها غلبه كرده بود شيطان (نفس اماره) به آنها وسوسه كرد كه اگر مذهب شما به حق است چرا تشنه مانده از عطش هلاك مى‌شويد؟ چون مسلمين از اين سخن غمگين شدند خداوند تعالى براى آنها باران فرستاد زمينشان محكم شده ضمنا حوض‌ها ترتيب داده حيواناتشان را سيراب نموده خود نيز رفع عطش كردند چنانچه ضمن آيه شريفه فرمايد:] ١١- به ياد آوريد زمانى را كه از خوف دشمن براى شما خواب ميسر نبود اما به سبب كمك الهى خاطر جمع شده شما را خواب گرفت، به شما خداوند تعالى از آسمان آب فرستاد. تا به سبب آن كثافات و خبائث بدنتان را پاك كند، و وسوسه شيطان را (چنان كه فوقا ذكر شد) از شما ببرد، و قلبتان را محكم كرده آرام نمايد و قدمهاى شما را به سبب باران در شن‌زار محكم نمايد.
١٢- يا محمد زمانى كه پروردگار تو خداوند تعالى به ملائكه وحى نمود كه من با شما هستم و كمك شما مى‌باشم، شما ملائكه هم مؤمنان را در جنگ ثابت قدم كنيد، البته به قلب كفار و مشركين ترس مى‌اندازم تا از شما خوف كنند، اى مؤمنين روى گردن كفار بزنيد تا براى آنها اميد نجات نباشد و همه انگشتهايشان را زده قطع كنيد (تا دستشان فلج شده نتوانند آلات حرب بگيرند)
١٣- اين قتل و عذاب براى مشركين از اين جهت است كه خداوند تعالى و رسول او را دشمن گرفتند، و هر كه خداوند تعالى و رسول او را دشمن بگيرد در حقيقت عذاب خداوند تعالى به آنها شديد خواهد بود.
١٤- شما كفار در دنيا به سبب ذليل شدن عذاب را به دست مؤمنين بچشيد، در حقيقت براى كفار در آخرت عذاب جهنم هم آماده است.
١٥- اى ايمان آورندگان زمانى كه دشمن را به كثرت ببينيد نبايد براى فرار از آنها روى گردان شويد، در جنگ ثابت قدم باشيد.
١٦- در جهاد فرار و پشت كردن به كفار جايز نيست گناه كبيره است مگر اين كه روى گردانيدن براى اغفال دشمن و حمله به دشمن و دوباره به جنگ پرداختن بوده باشد و يا از دسته‌اى به طرف دسته ديگر برود (در آن صورت پشت كردن به دشمن جايز است) در غير اين موارد شخص فرارى گرفتار غضب خداوند تعالى شده منزل او در آخرت جهنم است چه جاى بدى است جهنم.
[توضيح: قشون رسول اكرم صلّى اللَّه عليه و آله بعد از آن كه بعضى از اهل مكه را مقتول و برخى را اسير نموده، آنها را شكست دادند به هم تفاخر مى‌كردند يكى مى‌گفت ابو جهل را من به قتل رساندم ديگرى مى‌گفت قاتل عتبه منم. رسول اكرم صلّى اللَّه عليه و آله قبل از جنگ بعد از آن كه قتل نفرات خودى و كثرت دشمن را ديد و به درگاه الهى دعا نموده گفت الهى به من وعده فرموده‌اى كه به ما كمك كنى، الها به وعده خود وفا كن بعد به على عليه السّلام فرمود مشتى خاك به من بده آن جناب مشتى خاك به رسول خدا داد، آن حضرت مشت خاك را به سوى قريش پرتاب كرد از آن خاك به چشم تمام دشمن داخل شد. بعد از شكست دشمن، اصحاب گفتند پاشيدن خاك حضرت رسول صلّى اللَّه عليه و آله سبب شكست دشمن شد، خداوند تعالى ضمن آيه شريفه قتل را به دست مسلمين و يا به سبب پاشيدن خاك رد كرده فرمايد:]