مجعول باشد؛ و آقای حاج شیخ عبدالنبیّ هم در نقل اقوال دقیق نبوده‌اند، و نقل ایشان حجّیّت ندارد، و آقای آیة الله حاج‌آقا مرتضی حائری نیز به نقل ایشان اعتماد ندارند.

و ظاهر مسأله این است که طلبه‌ای این روایت را جعل کرده و بعداً به سمنان نزد آیة‌الله حاج شیخ محمّد صالح سمنانی برده، و ایشان در کتاب خود آورده؛ و سپس در قم برده و آقای حاج شیخ عبدالنّبی هم از او گرفته و در کتاب الهدایة خود آورده‌اند.»

أقول: در من لا یحضره الفقیه، باب الأذان و الإقامة، از طبع مکتبة الصدوق، جلد ١، صفحه ٢٩٠، بعد از ذکر یکایک از فقرات اذان آورده است که:

[بحثی پیرامون شهادت به امارت و ولایت أمیرالمؤمنین علیهالسّلام در اذان و اقامه (ت)]

«قال مصنّف هذا الکتاب ـرحمه اللهـ هذا هو الأذان الصحیح، لا یُزاد فیه و لایُنقَص منه؛ و المفَوِّضة ـ لعنهمالله ـ قد وضعوا أخبارًا و زادوا فی الأذان: ”محمّدٌ و آلُ محمّدٍ خیر البریّة“ مرّتین؛ و فی بعض روایاتهم بعد أشهد أنَّ محمّدًا رسول الله: ”أشهد أنَّ علیًّا ولیّ الله“ مرّتین؛ و منهم من روی بدل ذلک: ”أشهد أنّ علیًّا أمیرالمؤمنین حقًّا“ مرتین. و لاشکّ فی أنَّ علیًّا ولیّالله و أنّه أمیرالمؤمنین حقًّا و أنّ محمّدًا و آلَه صلوات الله علیهم خیر البریّة؛ ولکن لیس ذلک فی أصل الأذان. و إنَّما ذکرتُ ذلک لیُعرف بهذه الزیادة المُتَّهمون بالتّفویض، المُدلِّسون أنفسَهم فی جملتنا.»[١]و[٢]

[١]. جنگ ١٥، ص ٧٢.

[٢]. ناگفته نماند که شهادت به امارت و ولایت أمیرالمؤمنین علیه السّلام در اذان و اقامه در زمان رسول خدا صلّی الله علیه و آله رائج نبوده است، و روایتی که از سلمان و اباذر در این خصوص نقل شده است فاقد شرائط وثاقت و اعتبار می‌باشد چنانچه در متن مذکور گردید؛ آری تنها خبری که تا حدودی می‌توان به آن توجّه داشت روایت قاسم بن معاویه است که در احتجاج طبرسی از امام صادق علیه السّلام نقل می‌کند که فرمودند:

«إذا قال أحدکم: لا إله إلّا الله، محمّد رسول الله صلّی الله علیه و آله و سلّم، فلیقل: علیّ أمیرالمؤمنین.» (الإحتجاج، ج ١، ص ١٥٨)

”هنگامی که شهادت به لا إله إلا الله و محمّد رسول الله را بر زبان جاری کردید، شهادت به امارت*