مطلع انوار - حسینی طهرانی، سیّد محمّد حسین - الصفحة ١٩٤ - مطالبی از راغب اصفهانی راجع به شطرنج

می‌خواهد شیطان که به سبب این، فتنه انگیزد و شما را از خدای تعالی باز دارد.“

و به نزدیک آل رسول علیهمالسّلام میان شطرنج و نرد هیچ فرقی نیست و هر دو قمار بود؛ و آورده‌اند که: ”هر که در شطرنج نگرد، هم‌چنان باشد که در فرج مادر می‌نگرد.“چون نگرنده را حال این بود پس بازنده را حالش چون باشد؟

و حضرت أمیرالمؤمنین علیهالسّلام با قنبر ـ رحمة الله علیه ـ در محلّه‌ای از محلّه‌های کوفه می‌رفت، تنی چند را دید که شطرنج می‌باختند، ایشان را همان گفت که ابراهیم خلیل علیهالسّلام گفت بت پرستان را که: (مَا هَذِهِ التَّمَاثِيلُ الَّتِي أَنْتُمْ لَهَا عَاكِفُونَ)؟![١]

پس قنبر را فرمود تا دِرَّه[٢] بدیشان در نهاد و جمله را از شهر بیرون کرد.[٣]

و انگشتری بازیدن و آنچه بدین ماند، جمله قمار بود و کس باشد که بدان مستحقّ عقاب شود.»[٤]

[مطالبی از راغب اصفهانی راجع به شطرنج]

دربارۀ شطرنج راغب اصفهانی در محاضرات خود، جلد ١، صفحه ٣٣ گوید:

«کان الولید یلاعب عبدَالله بن معاویةَ بالشطرنج، فاستأذن علیه ثقفیٌّ موصوفٌ بالثَّروة، فسَتَر الشِّطرنجَ بمندیلٍ. فلمّا دخل و جلس، استَنطَقَه فقال: أَحفِظتَ القرآن و شیئًا من الفقه؟ قال: لا!

قال: أَفَروَیتَ شیئًا من الآثار و الأشعار و أیّام العرب؟! قال: لا!

[١]. سوره الأنبیاء (٢١) ذیل آیه ٥٢، و صدر آن این است: (إِذْ قَالَ لِأَبِيهِ وَقَوْمِهِ).

[٢]. دِرَّه (به کسر دال مهمله و فتح راء مهمله مشدّده) به معنی تازیانه و آلت زدن است.

[٣]. مستدرک الوسائل، ج ١٣، ص ٢٢٣.

[٤]. جنگ ١٨، ص ١٩٢.