شرح الهيات شفاء - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٤١٣

عبارت است از «استحاله اجتماع و ارتفاع نقيضين» و به تعبير ديگر «نفى واسطه بين سلب و ايجاب».

‌‌ اين قضيه دو خصوصيت دارد: ١ ـ اين قضيه نمى‌تواند محتاج به قضيه ديگرى باشد. ٢ ـ هر قضيه ديگرى محتاج به اين قضيه است.

عدم نياز قضيه امتناع تناقض به هيچ قضيه‌اى

‌‌ امّا خصوصيت نخست: فرضاً كسى بخواهد دليلى بر قضيه «اُولى الاوائل» اقامه كند يعنى فرض كند كه اين قضيه هم محتاج اثبات است روشن است كه شخص هر دليلى بياورد و آن دليل هرچه را اثبات كند تا وقتى نپذيرفته باشد كه سلب و ايجاب قابل جمع نيستند چيزى اثبات نمى‌شود چون زمانى كه دليل، چيزى را اثبات كرد، اگر باز سلب آن چيز را هم ممكن بداند در واقع آن نتيجه را نمى‌تواند بپذيرد و هنگامى نتيجه استدلال براى شخص به صورت يقينى ثابت مى‌شود كه سلب آن نتيجه محال باشد.

‌‌ پس در هر اثباتى، محتاج به «اولى الاوائل» هستيم.