‌‌ در صورت الف كه اِخبار به وجود چيزى براى معدوم مى‌كنيد، در واقع ادعا كرده‌ايد وصفى براى معدوم مطلق «وجود للغير» دارد. حال، راجع به وجود فى نفسه آن وصف دو احتمال مى‌توان در نظر گرفت:

‌‌ الف ١) آن وصف كه وجود للغير دارد، وجود فى نفسه هم دارد.

‌‌ ب ٢) آن وصف تنها وجود للغير دارد يعنى وجود فى نفسه ندارد و فى نفسه معدوم است.[١]

‌‌ فرض الف ١) صحيح نيست چراكه اگر فرض كرديم كه وصفى وجود فى نفسه دارد و موجود است بايد موصوفش هم موجود باشد يعنى در اينجا بايد معدوم مطلق ـ كه موضوع قضيه و موصوف ماست ـ موجود باشد و اين محال است چراكه فرض موجودبودن معدوم مطلق فرضى متناقض است. پس محال است كه موصوفْ معدوم باشد ولى وصف آن موجود باشد.

وإِن كانت الصِّفةُ معدومةً فكيفَ يكونُ المعدومُ فى نفسِه موجوداً لشىء؟ فإِنَّ ما لايكونُ موجوداً فى نفسِه يستحيلُ أَن يكونَ موجوداً للشّىءِ. نَعم قد يكونُ الشَّىءُ موجوداً فى نفسِه و لايكونُ موجوداً لشىء آخرَ.

«اگر صفتْ معدوم باشد چگونه چيزى كه فى نفسه معدوم است براى چيزى [= موصوفى]موجود است؟! براستى چيزى كه موجود فى نفسه نباشد محال است كه براى چيزى موجود باشد. بله گاهى يك چيز فى نفسه موجود است و براى چيز ديگر موجود نيست [و اين امرى ممكن است ولى عكس اين، امكان ندارد].»

‌‌ در اين قسمت، شيخ اين فرض را مورد بررسى قرار مى‌دهد كه وصف، وجود للغير داشته باشد ولى وجود فى نفسه نداشته باشد [= فرضى كه ما با عنوان الف ٢، مطرح كرده‌ايم].

[١] تا بدينجا سه فرض در سخن شيخ مطرح شده است:

‌‌ ١ـ وصف وجود للموضوع ـ يعنى للمعدوم ـ نداشته باشد. [= فرض ب]

‌‌ ٢ـ وصف وجود للموضوع دارد ولى وجود فى نفسه ندارد [= فرض الف ٢]

‌‌ ٣ـ وصف هم وجود للموضوع دارد و هم وجود فى نفسه. [= فرض الف ١].

‌‌